Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Achtergronden 16 november 2026 3 minuten Redactie
De Hond
ANP / Peter Hilz

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening, is urgent nodig”, schrijft hij in een stuk op zijn website.

Het lijkt erop dat Nederland de derde kabinetsval in drie jaar meemaakt, schrijft De Hond. Hij laat open dat de partijen “nog een formule verzinnen om de comateuze patiënt nog een tijdje in leven te houden”. De schuld ligt volgens hem niet bij partijen of politici, maar bij een stelsel dat niet meer past bij de bevolking. In de verkiezingsuitslagen van de afgelopen vijftig jaar ziet hij twee bewegingen. De zetels zijn uit het midden naar de flanken verhuisd, en het land is van links naar rechts opgeschoven. Daarbij wijkt de Eerste Kamer steeds vaker af van de Tweede Kamer. In 2019 werd FVD de grootste partij in de senaat, in 2023 BBB, terwijl beide in de Tweede Kamer klein bleven.

Tot ongeveer twintig jaar geleden werkte het stelsel goed, schrijft De Hond. Het midden kon met gematigd links of gematigd rechts een duidelijke meerderheid in beide Kamers halen. “Maar die periode is voorbij en nu zit het systeem de bestuurskracht van ons land nog vooral in de weg.”

Al in 2013 pleitte De Hond in de Thorbeckelezing voor een ander stelsel. Daarin wordt de premier rechtstreeks gekozen en stelt hij zelf zijn regering samen, verdwijnt de Eerste Kamer en kan de bevolking via een correctief referendum wetten tegenhouden. Daarvoor is een grondwetswijziging nodig, met een tweederdemeerderheid in beide Kamers. Daar verwacht De Hond niets van. Hij trekt een vergelijking met 1848: het democratische stelsel van Thorbecke kwam er pas toen koning Willem II de revoluties in Parijs en Berlijn vreesde.

Daarom komt De Hond met een plan dat zonder grondwetswijziging kan. De grootste partij levert de premier, nu Rob Jetten. Alle partijen met meer dan 5 procent van de stemmen gaan de regering in: D66, PVV, VVD, Pro, CDA en JA21. De ministersposten worden verdeeld naar zetelaantal. Op basis van de huidige Kamer zouden D66 en PVV elk vier ministers krijgen, VVD, Pro en CDA er elk drie en JA21 er één.

Ministers zoeken voor elk voorstel een meerderheid in de Kamer. Vinden ze die niet, dan kan de bevolking in een raadgevend referendum de Kamer overrulen. Andersom kunnen burgers een aangenomen wet alsnog afwijzen. In beide gevallen stemmen alleen de voor- of tegenstanders. Er moeten minstens ruim 5 miljoen mensen hun stem uitbrengen, de helft plus één van de opkomst in 2025. Voor een referendum om een wet tegen te houden zijn eerst ruim 1 miljoen handtekeningen nodig. Het stemmen kan grotendeels digitaal.

Volgens De Hond leidt dat niet tot een reeks referenda. Kamer en ministers weten vooraf wat de bevolking vindt en houden daar rekening mee. Het belangrijkste wordt dan het draagvlak onder de bevolking. Een kabinet kan bovendien blijven zitten als het een stemming verliest. Zijn conclusie is somber: “Maar blijven doormodderen zoals we het nu eigenlijk al jaren doen, is slecht voor het land, is slecht voor de politiek en zal uiteindelijk ook tot grote ongelukken leiden.”

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...

Singh's Dining
Nieuws

Moslims intimideren restaurant dat geen halalvlees serveert: eigenaar opgepakt

Honderden demonstranten hebben vrijdagavond een Indiaas restaurant in Londen omsingeld dat weigert halalvlees te serveren. De menigte riep op tot sluiting van de zaak en scandeerde onder meer 'Allahu akbar' en 'Free Palestine'. Terwijl de politie...

Klaver
De kritische blik

Klavers vijand is niet de miljonair, maar de zelfredzame Nederlander

"Als het maar enigszins lukt om maatregelen te vinden waarmee we cryptomiljonairs kunnen raken, dan beloof ik u bij dezen dat we dat gaan doen." Dat beloofde PRO-leider Jesse Klaver donderdag in de Tweede Kamer. Een maatregel had hij niet. Een...

Moslimbroederschap
Nieuws

Egypte zet 35 islamitische organisaties in Europa op terroristenlijst

Een Egyptische rechtbank heeft 35 islamitische organisaties en 36 personen op nationale terroristenlijsten geplaatst. Het gaat grotendeels om verenigingen, instellingen en koepelorganisaties die actief zijn in verschillende Europese landen. Ook de...

Merz en Weidel
Nieuws

Merz verwacht 'hardheid' van bondspresident om AfD-kanselier tegen te houden

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft zijn vertrouwen uitgesproken in de 'hardheid' van Ilse Aigner (CSU), die mogelijk de nieuwe bondspresident wordt. Die hardheid moet volgens de vraag die Merz tijdens een televisie-interview kreeg...

Moskee
Nieuws

Hamas-geldspoor leidt naar moskee in Rome: 'Bijna alles' ging naar 'het verzet'

Een moskee in Rome is in verband gebracht met meerdere personen die voorkomen in een Italiaans onderzoek naar mogelijke financiering van terreurorganisatie Hamas. Nieuwe foto's tonen de imam van het islamitische centrum Al Huda met mannen uit het...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Antifa
Nieuws

Antifa als terreurorganisatie bestempeld bij verkiezingswinst Le Pen

De Franse partijleider Jordan Bardella wil Antifa als terroristische organisatie laten aanmerken als Marine Le Pen de presidentsverkiezingen van 2027 wint. De voorzitter van Rassemblement national (RN) wil dat Frankrijk optreedt tegen Antifa en...

Hulst
Nieuws

Hulst verdubbelt asielnoodopvang voor drie jaar, raad hoort het achteraf

Het college van Hulst verdubbelt de noodopvang voor asielzoekers in zwembad Reynaertland van 50 naar maximaal 100 plekken, voor drie jaar. Het besluit viel op 3 november; de gemeenteraad hoorde het pas op 9 november, meldt Omroep ZVL. In mei beloofde...

Berendsen
Nieuws

Kabinet geeft vervolgde christenen geen eigen programma: ‘Geld al vergeven’

Minister Tom Berendsen (CDA, Buitenlandse Zaken) komt niet met een eigen programma voor vervolgde christenen, hoewel de Tweede Kamer daarom vroeg. In een brief van 11 november schrijft hij dat de bijna 35 miljoen euro voor geloofsvrijheid al is...

Konya
Nieuws

Turkije geeft Nederlandse bekeerlingen gratis islamles in Konya

De Islamitische Stichting Nederland (ISN), de Nederlandse tak van het Turkse godsdienstdirectoraat Diyanet, neemt Nederlanders die moslim werden mee op studiereis naar Istanboel en Konya. Dat blijkt uit berichten van Diyanet en van de stichting zelf....

Erkens
Nieuws

Kabinet wil probleemwolven sneller afschieten: 'Kritiek interesseert me niet'

Wolven die herhaaldelijk vee aanvallen of hun angst voor mensen verliezen, moeten sneller kunnen worden afgeschoten. Dat vindt VVD-staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw), die daarvoor naar het Duitse wolvenbeleid kijkt. Tijdens een bezoek aan...

Meloni
Nieuws

Miljarden aan onterechte uitkeringen Italië: ook gevangenen ontvingen overheidsgeld

In Italië is voor meer dan 1,7 miljard euro aan uitkeringen onterecht uitbetaald via de voormalige regeling 'Reddito di cittadinanza'. Zelfs veroordeelden en gevangenen ontvingen geld waarop zij geen recht hadden. Eind 2025 stond nog 1,463 miljard...

Boekholt
Nieuws

D66-minister wil 335.000 huurwoningen verplicht verduurzamen, maar heeft toezicht niet op orde

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting wil verhuurders verplichten hun woningen vanaf 2029 minimaal naar label D te brengen. Gemeenten moeten dat controleren, maar het landelijke huurregister dat daarbij zou helpen, komt er niet...

Schouten
Nieuws

Landsadvocaat vond invaren in 2011 te zwak onderbouwd: advies nog steeds niet openbaar

Toen het kabinet in 2011 opgebouwde pensioenrechten wilde laten ‘invaren’ in een nieuw stelsel, vond de landsadvocaat de juridische onderbouwing te zwak om bij de rechter stand te houden. Dat staat in een inventarisatie van oud-minister Carola...

Verkiezingen
Onderzoek

Meeste Nederlanders willen nieuwe verkiezingen als VVD uit kabinet stapt

Als de VVD uit het kabinet-Jetten stapt, wil een meerderheid van de Nederlanders nieuwe verkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van Maurice de Hond (Peil.nl) na het debat over het Belastingplan. Van alle ondervraagden kiest 56 procent dan voor...

Zwarte Piet
Nieuws

Bus vol Zwarte Pieten bij landelijke intocht in Grave: ‘Zwarte Piet is zwart’

Bij de landelijke intocht van Sinterklaas in Grave is zaterdagochtend een bus vol zwartgeschminkte pieten aangekomen. Ze deelden pepernoten uit aan de kinderen langs de route. Op de officiële intocht, die live op tv komt, zijn alleen roetveegpieten...

Kabinet
Nieuws

Yesilgöz eist inhoudelijke en politieke correctie: ‘Er wordt te vaak naar links gekeken’

VVD-leider Dilan Yesilgöz noemt het kabinet-Jetten een mislukking. In een bericht op X stelt de vicepremier dat het zo niet verder kan. “Wat de VVD betreft is het experiment met dit minderheidskabinet mislukt”, schrijft ze. De VVD eist een correctie,...

Duitse politie
Nieuws

Lisa (13) dood gevonden: verdachte kreeg vlak daarvoor voorwaardelijke celstraf

De 13-jarige Lisa T. uit Berlijn, die op dinsdag 3 november verdween toen ze onderweg was naar school, is op zondag 8 november dood aangetroffen in een leegstaand huis in Bad Freienwalde. In hetzelfde pand vonden agenten een zwaargewonde 22-jarige...