Boeren in Groene Hart moeten wijken voor natuur, desnoods via gedwongen onteigening

Een aantal melkveebedrijven in het Groene Hart moet plaatsmaken voor natuur. De provincie Zuid-Holland wil dat boeren in de Meijegraslanden hun bedrijfsvoering veranderen of uit het gebied vertrekken. Als dat niet vrijwillig lukt, sluit de provincie gedwongen onteigening niet uit. In dat uiterste geval wil Zuid-Holland de betrokken boeren volledig schadeloosstellen.
Het plan volgt op jaren van overleg zonder overeenstemming over de voorwaarden. De provincie heeft nu een voorstel voorgelegd aan Provinciale Staten. Daarmee komt er een nieuwe stap in een kwestie die al bijna vier jaar speelt. De inzet is naar eigen zeggen om wettelijke natuurdoelen te halen en tegelijk de financiële gevolgen voor de boeren zoveel mogelijk op te vangen.
Natuurdoelen botsen met melkveehouderij
De Meijegraslanden vormen een veenweidegebied van ongeveer 500 hectare. Het ligt in het Groene Hart en behoort tot het beschermde Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. In dit gebied gelden wettelijke doelstellingen voor natuur, water en klimaat. Ook moet rekening worden gehouden met de aanwezigheid van bepaalde dieren en planten.
Zuid-Holland kwam bijna vier jaar geleden al tot de conclusie dat deze doelen niet haalbaar zijn zolang de melkveehouderijen daar blijven zoals ze nu zijn. Daarom moeten de agrariërs hun manier van werken aanpassen of vertrekken. Voor een deel van de bedrijven betekent het provinciale plan dat zij hun huidige plek moeten opgeven.
Volledige vergoeding, maar ook dwang mogelijk
De provincie wil boeren die moeten vertrekken financieel zo veel mogelijk tegemoetkomen. Daarvoor is volledige schadeloosstelling in beeld. Tegelijk moet Zuid-Holland rekening houden met regels die grenzen stellen aan staatssteun. Volgens de provincie kan het daarom nodig zijn om uiteindelijk tot gedwongen onteigening over te gaan.
Dat maakt de aanpak ingrijpend voor de betrokken melkveehouders. Zij krijgen te maken met de keuze om hun bedrijf aan te passen of het gebied te verlaten. De mogelijke schadeloosstelling verandert niets aan het feit dat de provincie het vertrek van sommige bedrijven noodzakelijk acht.
Voorstel na jarenlange impasse
Over de voorwaarden voor aanpassing of vertrek konden de betrokken partijen jarenlang geen doorbraak bereiken. Inmiddels ligt er wel een nieuw voorstel van de provincie op tafel. Provinciale Staten moeten zich daarover buigen. Hoeveel boeren daadwerkelijk vertrekken of uiteindelijk onteigend worden, is nog niet bekend.
De kern van het conflict blijft de combinatie van bestaande landbouwbedrijven en de wettelijke eisen voor het beschermde gebied. Zuid-Holland stelt dat die eisen met de huidige melkveehouderij niet kunnen worden gehaald. Met de nieuwe stap wil de provincie de vastgelopen situatie aanpakken. Voor de agrariërs blijft de vraag hoe hun toekomst in of buiten de Meijegraslanden eruitziet.





















































