Kabinet trekt 1,8 miljoen uit om online beïnvloeding rond verkiezingen op te sporen

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wil een onderzoeksconsortium onder leiding van de Universiteit van Amsterdam tot 1,8 miljoen euro geven om online 'informatiemanipulatie' rond de verkiezingen van 2027 op te sporen. Er komt geen open selectie. Het consortium is volgens minister Pieter Heerma (CDA) 'de gerede kandidaat', staat in de Staatscourant.
Het gaat om FIMI, de afkorting voor buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging. Het consortium moet in 2027 het Nederlandse internet afspeuren rond de verkiezingen voor Provinciale Staten, waterschappen, eilandsraden en de Eerste Kamer. Ook evenementen tijdens het Nederlandse voorzitterschap van het Comité van Ministers van de Raad van Europa vallen eronder, net als Bonaire, Sint-Eustatius en Saba.
De onderzoekers moeten uitzoeken welke uitingen van FIMI er zijn, welke impact die hebben op het publieke debat en hoe je ze het best opspoort. Het geld is bedoeld voor de periode van 1 januari tot eind november 2027.
Niet-illegaal gedrag
Wat als manipulatie telt, bepaalt BZK zelf. Het consortium hanteert 'de door BZK gewenste definitie van FIMI', die van de Europese diplomatieke dienst EDEO. Volgens die definitie gaat het om 'een veelal niet-illegaal gedragspatroon' dat 'waarden, procedures en politieke processen bedreigt of potentieel negatief kan beïnvloeden'. Het moet wel opzettelijk en gecoördineerd gebeuren, door statelijke of niet-statelijke actoren.
Daarmee komt ook gedrag dat binnen de wet blijft in beeld bij onderzoekers die door het ministerie zijn gekozen. Waar de grens ligt tussen buitenlandse beïnvloeding en gewone politieke kritiek, staat niet in de bekendmaking.
Eerder voor BZK
Een open wedstrijd voor de opdracht was er niet. Het consortium bestaat volgens BZK uit 'partijen die eerder voor BZK onderzoek hebben gedaan naar FIMI-detectie', aangevuld met internationale partners. De aanvraag 'sluit goed aan bij alle beleidsmatige prioriteiten van BZK'. Wie er in het consortium zitten, staat er niet bij. De onderzoekers werken volgens het ministerie alleen met openbare bronnen en binnen de privacyregels.
Wie vindt dat er andere gegadigden zijn, kan tot vier weken na de publicatie reageren.
Opsporen
In juni voelde Heerma weinig voor een nationaal plan tegen inmenging bij verkiezingen, meldde Binnenlands Bestuur. Het kabinet zet vooral in op opsporing. Er wordt gewerkt aan wetgeving en een aparte detectie-organisatie, en rond de gemeenteraadsverkiezingen van maart liep al een proef. Het onderzoek van 1,8 miljoen euro past in die lijn.



















































