Overheidscensuur blootgelegd: 'Orwell was waarschuwing, geen handleiding'

Nieuws 5 mei 2023 2 minuten Marit Nubé
Kaag Jetten

Er wordt steeds meer bekend over de Denktank Desinformatie: een overheidsorgaan van 35 leden die informatie censureerde tijdens de coronacrisis. In een nieuw opiniestuk legt BVNL-politicus Hans van Tellingen de denktank langs de meetlat. De conclusie is niet mals: hij stelt dat de overheid 'Orwell als handleiding' lijkt te gebruiken.

Er wordt steeds meer bekend over een speciale denktank van de overheid. Een orgaan van 35 leden mocht actief informatie censureren tijdens de coronacrisis. Dit ging om informatie die "schade aan het openbare domein" kon veroorzaken, meldt NRC.

'Indien nodig wordt misinformatie minder prominent geplaatst en desinformatie geblokkeerd,' schreef toenmalig staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) in een Kamerbrief in januari 2021.

Maar hierin ging de distank wel erg ver. Uit een interne mail van een ambtenaar van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) blijkt dat de kritiek al snel toenam: 'Ik word erop gewezen dat vragen aan Twitter het account te blokkeren als een vorm van censuur kan worden uitgelegd.'

Al vorig jaar stelden Kamerleden Wybren van Haga (BVNL) en Pieter Omtzigt meermaals Kamervragen over deze denktank, maar zonder succes. Omtzigt gaat nieuwe vragen indienen.

'Orwell als handleiding'
Inmiddels heeft BVNL'er Hans van Tellingen een kritisch opiniestuk bij Opiniez geschreven over deze zogeheten 'Denktank Desinformatie'. Hij vindt dat het overheidsorgaan in zijn uitvoering bijzonder veel grenzen heeft overschreden.

'Waarom worden onschuldige en zich beleefd uitende burgers en Kamerleden gevolgd en ‘gesensibiliseerd’? Terwijl zij zich ook nog eens puur feitelijk uiten? En dat ook nog zonder dat er sprake is van parlementaire goedkeuring en controle?' schrijft Van Tellingen.

Hij vervolgt: 'Dit gaat echt alle perken te buiten voor een land dat zich maar al te graag als een democratische rechtsstaat afficheert. Het "ministerie van Waarheid", bekend uit de geschriften van George Orwell, lijkt bewaarheid te worden. Want alleen al de term ‘desinformatie’ doet een politiek doel vermoeden. Want wát is juiste informatie?'

Daarom besluit Van Tellingen: 'Je krijgt de indruk dat de kabinetten Rutte de boeken van Orwell als handleiding hebben gebruikt. Terwijl ze waren bedoeld als waarschuwing.'

Beluister onze podcast

Wie bepaalt het migratiebeleid: de kiezer of de rechtsstaat? Een debat op rechts
Of beluister op:

Meerartikelen

Stultiens
Nieuws

PRO deelt misleidende cijfers over box 3-belasting: dit moet u weten

PRO-Kamerlid Luc Stultiens stelt dat „een nieuwe box 3-wet” de overheid 22 miljard euro kost. Maar die voorstelling klopt niet met wat er daadwerkelijk is doorgerekend. De 22 miljard is geen rekening voor één nieuwe wet en ook geen bedrag dat het kab

Kaas
Nieuws

Stikstofbeleid dreigt Nederlandse melkproductie uit te hollen

CONO Kaasmakers maakt zich grote zorgen over de gevolgen van het nieuwe stikstofbeleid. Directeur Jerry Griep vreest dat steeds meer melkveehouders verdwijnen en uiteindelijk te weinig Nederlandse melk overblijft om de kaasproductie op peil te houden

Vught
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten trekken Holocaust-vergelijking bij Kamp Vught

Een groep pro-Palestijnse activisten heeft een bezoek van Christenen voor Israël aan Nationaal Monument Kamp Vught aangegrepen voor een protest over Gaza. Met Palestijnse vlaggen en spandoeken legden de demonstranten een directe verbinding tussen de

Eerenberg
Nieuws

Nieuw box 3-stelsel opnieuw op losse schroeven na ruzie in coalitie

De invoering van het nieuwe box 3-stelsel in 2028 wordt steeds onzeker. De coalitiepartijen zijn het niet eens geworden over de manier waarop spaargeld en beleggingen straks moeten worden belast. Daardoor komen geplande reparaties voorlopig niet en d

Sattaur
Nieuws

Crisis binnen PRO Waddinxveen verdiept: integriteitsklacht na vastgelopen bemiddeling

De ruzie binnen GroenLinks-PvdA in Waddinxveen is verder geëscaleerd. Raadslid Raiza Sattaur heeft een officiële klacht ingediend over vermeend grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik. Dat gebeurt nadat bemiddelingsgesprekken met haar fractiegen

Migratie
Nieuws

Overlast door asielzoekers loopt op in Utrechtse wijk Lombok: 'Ik overweeg te verhuizen'

De overlast rond de Timorkade in de Utrechtse wijk Lombok neemt sterk toe. Bewoners melden vechtpartijen, geluidsoverlast, drugsgebruik, afval op straat en een gevoel van onveiligheid. Ook het aantal meldingen bij gemeente en politie is de afgelopen

Gerrit Hiemstra
Nieuws

Gerrit Hiemstra pleit bij Jinek voor stoppen met fossiele brandstoffen, vlees en zuivel

Voormalig NOS-weerman Gerrit Hiemstra heeft bij talkshow Jinek een vergaande boodschap over klimaatverandering afgegeven. Volgens hem moeten niet alleen olie, aardgas en steenkool worden uitgefaseerd. Ook vlees en zuivel moeten volgens Hiemstra verdw

kinderen
Nieuws

Britse cijfers tonen tientallen meldingen rond gedwongen huwelijken bij zeer jonge kinderen

Meer dan honderd kinderen van twaalf jaar of jonger zijn tussen 2021 en 2025 gemeld bij de Britse Forced Marriage Unit. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken. Onder die groep bevonden zich ook 27 kinderen van

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Kyiv
Nieuws

Oekraïense inlichtingendiensten raken met elkaar in vuurgevecht in Kyiv

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn medewerkers van twee Oekraïense inlichtingendiensten met elkaar in gevecht geraakt. Daarbij werd geschoten en vielen meerdere gewonden, meldt The Kyiv Indepent. Het incident legt opnieuw spanningen bloot binnen he

Al Biyati
Nieuws

FVD-Kamerlid Al Biyati: ‘Roker is een gediscrimineerde bevolkingsgroep’

Het nieuwe FVD-Kamerlid Iem al Biyati heeft haar eerste Kamerbijdrage gebruikt voor felle kritiek op de hoge tabaksaccijnzen. Volgens haar behandelt de overheid rokers steeds zwaarder en schiet het beleid inmiddels zijn doel voorbij. „De roker, een g

Vollenbroek
Nieuws

Overijssel moet openheid geven over contacten met Johan Vollenbroek

De FVD-fractie in Overijssel wil weten welke contacten de provincie onderhoudt met stikstofactivist Johan Vollenbroek en zijn organisatie Mobilisation for the Environment (MOB). De partij vraagt het provinciebestuur om een overzicht van gesprekken, d

Leeuwarden
Nieuws

Honderden boeren naar Leeuwarden uit protest tegen stikstofplannen kabinet

Honderden boeren zijn woensdag naar het provinciehuis in Leeuwarden getrokken om te demonstreren tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. Tientallen deelnemers kwamen met trekkers vanuit verschillende delen van Friesland naar de provinciehoof

goud
Nieuws

De Nederlandsche Bank haalt kwart Nederlands goud weg uit VS en Canada

De Nederlandsche Bank heeft in enkele maanden tijd een fors deel van de Nederlandse goudvoorraad verplaatst. Tussen maart en augustus is ongeveer 86 ton goud weggehaald uit de Verenigde Staten en Canada. Een deel werd ondergebracht in Londen. Een and

Bontenbal
Nieuws

Bontenbal wil gratis crisiscursus voor alle Nederlanders: ‘Een noodpakket op zolder is niet genoeg’

Alle Nederlanders moeten de mogelijkheid krijgen om gratis te leren hoe zij zichzelf en anderen tijdens een ernstige crisis kunnen helpen. CDA-leider Henri Bontenbal roept het kabinet op daarvoor een landelijk programma op te zetten. Een noodpakket m

Boekholt
Achtergronden

D66-minister betrapt op leugen over nieuwe bouwlocaties: plannen bestonden al

D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan presenteert vijf woningbouwgebieden als nieuwe locaties waar 30.000 woningen „extra snel” bijkomen. Maar een belangrijk deel van het verhaal is minder nieuw dan zij doet voorkomen. Alle vijf de gebieden waren a

Charlie Kirk
Nieuws

Doodstraf blijft op tafel voor verdachte van moord op Charlie Kirk

Tyler Robinson moet terechtstaan voor alle zeven aanklachten die tegen hem zijn ingediend rond de dood van de Amerikaanse conservatieve activist Charlie Kirk. Dat heeft een rechter in de staat Utah dinsdag bepaald. Daarmee blijft ook de mogelijkheid

Paltansing
Nieuws

PRO valt uiteen na nieuw fiasco rond coalitie Leidschendam-Voorburg

PRO in Leidschendam-Voorburg verkeert in een interne crisis nadat de onderhandelingen over een nieuw college opnieuw zijn mislukt. Kort na het klappen van het overleg met VVD en GBLV heeft de partij raadslid Sangita Paltansing gevraagd de fractie te

Ceuta
Nieuws

Hoofdaanklager Ceuta slaat alarm: ‘Bijna elke dag een zaak rond seksueel geweld’

De Spaanse enclave Ceuta kampt volgens hoofdaanklager Silvia Rojas met een sterke stijging van criminaliteit na een grote toestroom van migranten. Vooral het aantal zaken rond seksueel geweld baart haar zorgen. Er zijn inmiddels 23 aangiften gedaan,

Roelvink
Nieuws

Donny Roelvink onder vuur na uitspraken over vrouwen: 'Hij is ineens moslimfluencer.'

Donny Roelvink, die zich twee jaar geleden bekeerde tot de islam, ligt al wekenlang onder vuur na zijn uitspraken over vrouwen en de Pride. Bij Renze probeerde hij zijn eerdere woorden te nuanceren, maar dat leidde juist tot nieuwe kritiek. Inmiddels

Derksen Lubach
Nieuws

Johan Derksen fileert nieuwe Lubach-show: 'Dorpsidioten, volksverlakkerij'

Johan Derksen heeft weinig goede woorden over voor Taskmaster, de nieuwe zaterdagavondshow van Arjen Lubach. In Vandaag Inside noemt hij het programma „een verschrikking” en haalt hij ook uit naar de deelnemende cabaretiers.  Volgens Derksen past de