Omtzigt confronteert D66-minister: "Waarom hebben we geen hoogleraar toeslagen?"

Nieuws6 september 2023 4 minuten Redactie
Politiek
ANP

Het nieuwe politieke jaar is weer begonnen: het zomerreces is definitief afgelopen en dat hebben de eerste ministers meteen gemerkt. Bij het allereerste vragenuurtje na het zomerreces greep Pieter Omtzigt zijn kans. Omtzigt vindt het opmerkelijk dat er UvA-hoogleraren zijn die voor veel geld belastingadvies, vermomd als wetenschappelijk onderzoek, geven aan bedrijven zoals Netflix en Ernst & Young, maar dat er geen hoogleraar toeslagen rondloopt op die universiteit. Omtzigt wilde graag opheldering van D66-minister Robbert Dijkgraaf.

"Het nieuwe academische jaar is geopend. Ik heb nog steeds vragen openstaan over het oude academische jaar, over een serie artikelen over wetenschap op bestelling. De afdeling Belastingrecht van de Universiteit van Amsterdam is een onderzoeksproject gestart naar de fiscale aspecten van de digitale economie. Wie zijn de sponsoren?", aldus Omtzigt.

Waarna hij met een opsomming komt van bedrijven die wetenschappelijk onderzoek sponsoren voor tonnen. "Netflix €557.000, Ernst & Young €400.000 en een Italiaans belastingadvieskantoor, Gatti Pavesi Bianchi Ludovici, met ook nog €120.000. Via de Wet open overheid kwamen er sideletters naar boven. Dat waren ware sponsorcontracten. In ruil voor sponsoring zegt de UvA aan Netflix een stem toe in de academische discussies over hoe bedrijven als Netflix in de toekomst belast moeten worden. Netflix krijgt zelfs een stem in de aanbeveling die de UvA doet aan beleidsmakers. Denk daarbij aan de OESO, de EU of Nederlandse ambtenaren; zie paragraaf 1 van de sideletter. Als klap op de vuurpijl belooft de UvA Netflix te zullen helpen met het beter uitleggen aan de samenleving dat Netflix niet aan agressieve belastingontwijking zou doen; paragraaf 4 van de sideletters. Wat vindt de minister hiervan? Hij heeft hier acht weken over kunnen nadenken. En voldoet de UvA aan de beleidslijn integriteit van de universiteit? Want daar is een code voor."

D66-minister Dijkgraaf gaf toe dat het soms crue kan zijn, maar een verwevenheid tussen het bedrijfsleven en de academische wereld "een belangrijk element in ons hele kennissysteem." Wel stelt de minister dat hier zaken fout zijn gegaan, maar dat het gaat om een incident.

"Dit is in zekere zin natuurlijk een incident. Ik wil ook nog even zeggen: als ergens in het universitaire bedrijf dit soort situaties voorkomen … Nogmaals, de memo is dan weliswaar niet geactualiseerd in het contract, maar het feit dat je dit aanbied is denk ik gewoon al fout. Die memo had in mijn ogen niet in deze vorm moeten worden aangeboden. Daarmee schaad je volgens mij niet alleen de reputatie van die specifieke vakgroep, maar eigenlijk ook van het universitaire gebeuren in zijn geheel. Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij de instellingen en de raden van toezicht om ervoor te zorgen dat de cultuur die op alle plekken in de organisatie aanwezig moet zijn, de wetenschappelijke integriteit borgt", aldus de minister.

Echter stelt Omtzigt dat het niet om een incident gaat: "Ik dank de minister voor het feit dat hij daar zo nadrukkelijk afstand van neemt. Het is niet alleen zo in de Wet open overheid. Follow the Money vroeg of er nog meer voorbeelden waren en na twee jaar kwamen die boven tafel, namelijk Ernst & Young en Gatti Pavesi Bianchi Ludovici. Ernst & Young heeft zelf een commercieel blockchainproduct ontwikkeld dat EY TaxGrid heet. Dat krijgt precies dezelfde voordelen. Hetzelfde geldt voor het Italiaanse advieskantoor. Het zijn er dus meer. Het is geen incident."

Daarnaast merkt Omtzigt op dat de UvA vol zit met hoogleraren fiscaliteit die parttime bijklussen aan de Zuidas, dat zit het Kamerlid dwars. "Dat zit me dwars, want de vakgroep fiscaliteit van de Universiteit van Amsterdam, de laatste universiteit waar ik zelf gewerkt heb — helaas was dat niet die van Twente — bestaat vooral uit parttimehoogleraren die aan de Zuidas werken. Zij sluiten niet één keer maar drie keer zo'n contract af en niemand grijpt in. De Universiteit van Amsterdam heeft de afgelopen acht weken ook nog niet aan de bel getrokken en gezegd: dit doen we niet! We hebben in Nederland tig hoogleraren die over de vennootschapsbelasting gaan, over de winstbelasting en de manier waarop je die kunt ontwijken. Voor Netflix is €557.000 natuurlijk leuk, maar dat is een bedrijf dat per kwartaal anderhalf miljard dollar winst maakt. Voor dat bedrijf is dus het peanuts en daarmee verdedigt het ook zijn model."

Omtzigt vraagt zich daarom af waarom er geen hoogleraar toeslagen is. Iets wat Nederland goed zou kunnen gebruiken, kijkend naar de problemen waar de Nederlandse regering al jaren mee kampt. Hij vraagt dan ook of de minister dat zou kunnen regelen.

"Weet u wat we niet hebben? We hebben geen hoogleraar toeslagen in dit land. We hebben tig problemen met toeslagen, bijvoorbeeld wat betreft de vraag hoe je die moet inrichten, maar geen enkele hoogleraar belastingrecht neemt de moeite om het toeslagenstelsel te bekijken. En weet u waarom? Dat is zo vanwege dit soort verwerpelijke contracten. Wilt u deze week nog een gesprek met de UvA aangaan en vertellen dat dit niet kan? Wilt u er bij de UvA op aandringen dat er binnen een jaar een hoogleraar toeslagen komt, omdat iedereen hier iets met die toeslagen wil en omdat het ook een urgent beleidsprobleem is?"

Meerartikelen

Ebru Umar
De kritische blik

Geert Wilders moet premier van Nederland worden

Wat is dat toch, dat de man in coulissen zijn zegen moet uitspreken over het meisje op het podium? Diverse kranten, zo niet allemaal, quoten Mark Rutte die tijdens het VVD-congres geen onvertogen woord over het hoofdlijnenakkoord en zijn opvolgster z

keijzer
Nieuws

Moslims die aangifte doen tegen Mona Keijzer kwamen zelf in opspraak

Afgelopen week werd bekend dat een groep moslims aangifte heeft gedaan tegen Mona Keijzer. Het Tweede Kamerlid van de BBB stelde in talkshow Sophie en Jeroen dat Jodenhaat onderdeel is van de islamitische cultuur. Dat was voor een groep moslims reden

dragqueen
Nieuws

Politie houdt man aan die mogelijk dragqueen aanreed tijdens Pride 2023

De Amsterdamse politie heeft een 26-jarige man aangehouden in verband met een poging tot zware mishandeling van een dragqueen en diens partner tijdens Pride 2023. Na een weigering om het koppel een taxirit te geven, zou de chauffeur, een taxichauffeu

Formatie
Nieuws

Nieuwe kabinet komt met speciale minister voor Migratie

Het nieuwe kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB krijgt een minister voor Migratie. Dit kondigde NSC-leider Pieter Omtzigt woensdag aan. Tot nu toe viel asiel en migratie onder een staatssecretaris binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid. Migrati

Zipse
Nieuws

BMW-baas bezorgd om vergaande klimaatambities in auto-industrie

Oliver Zipse, CEO van BMW, heeft grote zorgen over de toenemende focus op elektrische auto's in Europa. Hij waarschuwt, in een interview met NZZ, dat deze trend niet de enige oplossing is voor de toekomst van mobiliteit en zelfs negatieve gevolgen ka

Eritrese rellen
Nieuws

Eritrese rellen teisteren Zwitserse steden

In de afgelopen maanden zijn er meerdere incidenten geweest met Eritrese groepen in Zwitserland. De spanningen tussen aanhangers en tegenstanders van de Eritrese regering zijn geëscaleerd tot geweld. Dit probleem speelt al langer in verschillende Eur

Klaus Ioannis
Nieuws

Roemenië zal nooit eigen troepen naar Oekraïne sturen

De Roemeense president Klaus Iohannis is kraakhelder: zijn land zal nooit zijn eigen troepen sturen naar Oekraïne. Deze helderheid vormt een schril contrast met het Nederlandse kabinet, dat deze week nog een motie ontraadde om geen Nederlandse gevech

Melbourne
Achtergronden

Australië krijgt digitaal ID: 'Niets zal ooit nog privé zijn'

Australië heeft nieuwe wetgeving aangenomen voor een nationale digitale identiteit. Vanaf november treedt deze wet in werking, hoewel het ID-systeem, myGovID, al operationeel is. Maar online zijn er ook grote zorgen om de komst van de digitale ID. Zo

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Yesilgoz
Nieuws

VVD-leider stelt dat ze eigenlijk weinig trek had in PVV-kabinet

VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz heeft tijdens de Algemene Ledenvergadering van de VVD in Nieuwegein verklaard dat de onderhandelingen voor een nieuw kabinet met de PVV, NSC en BBB "echt zwaar" waren. Ondanks de moeilijke gesprekken is het volgens Yeş

Baudet
Nieuws

Oekraïner die Baudet aanviel hoeft niet voor rechter te verschijnen

De 33-jarige Oekraïense man die vorig jaar FVD-leider Thierry Baudet aanviel tijdens een lezing aan de Universiteit Gent, zal niet voor de rechter verschijnen. Hij kreeg van het Oost-Vlaamse parket een waarschuwing en moet aan strikte voorwaarden vol

Migratie
Nieuws

Linkse burgemeester en VNG kritisch op intrekken asieldwangwet: 'Doe het niet'

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft het aankomende kabinet opgeroepen om de spreidingswet voor asielzoekers voorlopig niet in te trekken. VNG-voorzitter Sharon Dijksma, die tevens burgemeester van Utrecht is, uitte haar zorgen in het

nsc
Nieuws

NSC wil dat Israël stopt met offensief Rafah

NSC, de partij van Pieter Omtzigt, pleit voor het onmiddellijk stopzetten van het militaire offensief van Israël in Rafah, gelegen in het zuiden van Gaza. Dit statement komt na het recente oordeel van het Internationaal Gerechtshof (ICJ), waarin gest

Wilders
Nieuws

Oud-formateur doet oproep: 'Wilders, neem het premierschap alsnog op je'

PVV-leider Geert Wilders moet zichzelf alsnog opwerpen als minister-president. Dat stelt oud-informateur Jacques Wallage. 'Als dit bijna een gewoon kabinet wordt, waarom kan Wilders het dan niet doen? Waarom kan PVV’er Martin Bosma het niet doen? Dat

azc
Nieuws

COA slaat alarm: niet blij met intrekken asieldwangwet

Het voornemen van PVV, VVD, NSC en BBB om de spreidingswet in te trekken, leidt direct tot een verlies van opvangplekken voor asielzoekers. Dit meldt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), de organisatie die verantwoordelijk is voor de opvang

Trump
Nieuws

Illegale migranten vertellen snel nog naar VS te komen voordat Trump president wordt

Illegale immigranten haasten zich om de zuidelijke grens van de VS over te steken vóór de presidentsverkiezingen in november. Ze willen profiteren van het beleid van president Joe Biden en vrezen een mogelijke nieuwe ambtstermijn van Donald Trump. Tw

Biden
Nieuws

Regering Biden wil staat aanklagen die illegale immigratie strafbaar wil maken

Het Amerikaanse Ministerie van Justitie dreigt de staat Oklahoma aan te klagen vanwege een nieuwe wet die illegale immigratie op staatsniveau strafbaar stelt. Het dreigement van het ministerie volgt nadat de gouverneur van Oklahoma, Kevin Stitt, een

Gebed
Nieuws

Duitse cultuurprijs uitgereikt aan project dat Arabische muziek promoot op scholen

De Duitse Cultuurminister Claudia Roth (Groenen) heeft een belangrijke cultuurprijs uitgereikt aan een project dat Arabische muziek promoot op scholen. Volgens haar kan dit project bijdragen aan meer begrip voor de Arabische cultuur bij Duitse scholi

Milei
Achtergronden

Milei pleit voor kapitalisme: 'Het vermindert armoede op massale schaal'

De Argentijnse president Javier Milei heeft grote bewondering voor het kapitalisme. Volgens hem is het een krachtig systeem dat individuele vrijheid en economische vooruitgang bevordert. In zijn toespraak benadrukt hij hoe marktgedreven economieën he

Orbán
Nieuws

Orbán pleit voor hervorming NAVO: minder dwang, geen trainingen in Oekraïne

De Hongaarse premier Viktor Orbán wil het Hongaarse partnerschap met de NAVO opnieuw vormgeven. Zo wil hij dat landen meer autonomie krijgen binnen de NAVO, en niet meer verplicht hoeven mee te doen aan NAVO-operaties. Ook wil hij dat de NAVO stopt o

Von der Leyen
Nieuws

Corruptieonderzoek naar EU-personeel ingesteld

De Europese Commissie start een nieuw onderzoek naar mogelijke belangenverstrengeling tussen haar medewerkers en grote bedrijven. Dit onderzoek komt na toenemende zorgen over draaideurpraktijken, waarbij personeel van de EU-commissie overstapt naar f