Nieuwsuur betrapt op leugen over 'slavenschip' VOC: zo zit het écht
Opnieuw is Nieuwsuur betrapt op het verspreiden van desinformatie, ditmaal over de VOC. In een interview beweert John Leerdam, de kwartiermaker van het aanstaande slavernijmuseum, namelijk ten onrechte dat de VOC vroeger slaven verscheepte. Nieuwsuur zendt de uitspraken zonder disclaimer uit.
In 2029 zal er Nederland een slavernijmuseum krijgen. Geld hiervoor werd vorig jaar door premier Mark Rutte beloofd, toen hij zijn excuses aanbood voor het slavernijmuseum. John Leerdam (voormalig PvdA) is als kwartiermaker betrokken bij de totstandkoming van het slavernijmuseum. Bij Nieuwsuur vertelt hij over zijn bezigheden.
Leerdam staat bij een nagebouwd VOC-schip in Amsterdam. "Dit is een replica van het schip dat vroeger in de zeventiende en achttiende eeuw de slaven verplaatste van het ene continent naar de ander. Als je dan weet hoeveel mensen men vervoerde, vraag je je af hoe ze dat in godsnaam hebben kunnen doen", vertelt hij.
Maar Leerdams bewering blijkt totaal niet te kloppen. De replica uit 1990 verbeeldt het spiegelretourschip Amsterdam uit 1749. Dit was een transportschip dat goederen en mensen vervoerde, maar geen slaven. Ook is het schip nooit in Afrika, Amerika of Azië geweest, omdat het al op zijn eerste reis verloren is gegaan. Bovendien heeft de VOC nooit deelgenomen aan de transatlantische slavenhandel; dit was alleen de West-Indische Compagnie (WIC).
Het is een project van de lange adem: de bouw en inrichting van een slavernijmuseum in Amsterdam dat er - als alles goed gaat - in 2029 moet komen. Welke verhalen moeten daar straks worden verteld? #Nieuwsuur pic.twitter.com/t1ebe2ny3A
— Nieuwsuur (@Nieuwsuur) January 7, 2024
'Desinformatie verspreid'
Al snel leidt Leerdams foutieve uitspraak al snel tot woedende reacties. Zo schrijft JA21-politicus Marcus Breet: 'Het gebrek aan historische kennis is weerzinwekkend. Vanuit de woke-hoek wordt desinformatie verspreid om een valse agenda door te drukken. NOS is de spreekbuis.'
En GeenStijl reageert: 'Is er nou verdoemme helemaal niemand bij Nieuwsuur die HO roept? Is er nou verdoemme helemaal niemand bij Nieuwsuur die even FACT CHECKT? Is er nou potjandorie helemaal niemand bij de door ons betaalde NPO die zegt: "Uh... die John Leerdam is knettergek & zo onbetrouwbaar als een wolf op een moeflonboerderij."? Is er nou helemaal niemand op dat Mediapark die even dat VOC-schip koekelt?
Het gaat niet goed met het journalistieke programma Nieuwsuur. De kijkcijfers dalen namelijk enorm. De Telegraaf-columniste Tina Nijkamp heeft wel een idee waar dit aan ligt: 'De onderwerpen staan waarschijnlijk te vaak, te ver van de kijker af.' Deze zomer bood het programma zelfs een openlijke rectificatie aan na een misleidend item over online haatreacties aan Sigrid Kaag.
