Nieuwsuur stapelt fout op fout: item over online Kaag-haat was 'niet juist'

Nieuws18 juli 2023 3 minuten Marit Nubé
Kaag Nieuwsuur
ANP

Nieuwsuur is maandagavond door het stof gegaan. Het nieuwsprogramma erkent dat hun item, over online haatreacties aan D66-leider Sigrid Kaag, 'niet juist' is en dat dit 'niet zo had moeten gebeuren'. Wel benadrukt Nieuwsuur onafhankelijk te zijn en dat het item daarom nooit heeft gefungeerd 'ter ondersteuning van Kaag'.

Donderdag kondigde D66-leider Sigrid Kaag na zes jaar haar vertrek aan uit de Nederlandse politiek. Naar eigen zeggen ontvangt ze te veel bedreigingen en wil ze dit haar gezin niet meer aandoen. Ook stelt Kaag dat ze veel haatreacties ontvangt omdat ze een vrouw is.

Naar aanleiding van het aangekondigde vertrek van D66-leider Sigrid Kaag nam Nieuwsuur de online haatreacties aan haar onder de loep. Volgens Nieuwsuur zijn "verreweg de meeste" reacties gericht op haar vrouw-zijn. "Ook gaan er veel reacties over haar gezin en man, en is racistisch van toon", aldus presentator Jeroen Wollaars donderdagavond in de uitzending. Van alle reacties was er een woordweb gemaakt.

Maar Martinus Arend, een kritische Twitteraar, besloot zelf online haatreacties te analyseren. Evenals Nieuwsuur nam hij alleen de reacties die direct aan haar waren gericht, ter aanleiding van haar vertrek. In Arends analyse kwam er een heel ander beeld naar voren. Slechts 2,3 procent van de reacties is vrouwonvriendelijk, slechts twee reacties gaan over haar gezin, stelde hij. Het woord 'terroristenliefje', dat Nieuwsuur expliciet noemde in de woordweb, kwam überhaupt niet voor in de reacties, aldus Arend. Ook 'moslimterrorist' werd nul keer gebruikt.

Ophef na uitzending
Al de volgende dag kwam Nieuwsuur met extra uitleg over het Kaag-item. Het NPO-programma legde uit hoe ze de reacties hebben geanalyseerd, maar noemde concrete cijfers of getallen. Wel erkende Nieuwsuur dat het 'geen academisch onderzoek betrof' en dat de woordweb 'niet op basis van data' is gemaakt, maar 'op basis van leesbaarheid'. Aan dit laatste werd toegevoegd: 'Achteraf gezien was de keuze voor deze vorm niet de juiste.'

Bij de extra uitleg voegde Nieuwsuur een nieuwe woordweb, met nieuwe haatreacties aan Kaag. Kort erop werd ook deze woordweb echter gerectificeerd omdat deze onvolledig bleek te zijn. 'Nieuwsuur heeft nu hun correctie... gecorrigeerd!' stelt Martinus Arend.

Hoe dan ook stroomden de verontwaardigde reacties binnen. Zo reageerde politicus Femke Marije Wiersma, de nummer twee van BBB: 'De publieke omroep hoort feitelijk nieuws te brengen. Absurd dat ze dit doen.' En columnist Jan Dijkgraaf schreef: 'Nieuwsuur is donderdag afgegaan als een gieter. Van onze belastingcenten.'

PVV-leider Geert Wilders meldde: 'Nepnieuws dus! Gaat de NPO-ombudsman die zo actief was bij Ongehoord Nederland nu ook snoeihard oordelen over Nieuwsuur, of wordt het met de corrupte mantel der liefde bedekt?'

Door het stof
Maandagavond ging Nieuwsuur door het stof. Helemaal op het einde van de uitzending erkende presentator Jeroen Wollaars dat het Kaag-item van afgelopen donderdag "niet juist" is geweest. Op de website van Nieuwsuur staat er een uitgebreide toelichting te lezen.

'Vast staat dat we onze conclusies zoals we die in de uitzending hebben gemeld onvoldoende of niet kunnen onderbouwen,' meldt Nieuwsuur. 'Dat dit kon gebeuren heeft te maken met een complex aan factoren: tijdsdruk, een te ambitieus idee, redacteuren die langs elkaar heen werkten en een verkeerde uitvoering van de content-analyse. Nogmaals: dat had niet zo moeten gebeuren.'

Wel benadrukt Nieuwsuur een onafhankelijk nieuwsprogramma te zijn. 'De reden was in ieder geval niet, zoals her en der op sociale media te lezen was, dat er bewust is gezocht naar ondersteuning voor Kaag en/of D66. Nieuwsuur is onafhankelijk en ongebonden en bericht over iedere politieke partij of politicus gelijk en kritisch, zoals de historie van ons programma ruimschoots bewezen heeft.'

Tot slot ontkent het nieuwsprogramma woorden te hebben verzonnen in de woordweb. Dat woorden als 'terroristenliefje' niet voorkwamen bij andermans zoekresultaten, kan volgens het NPO-nieuwsprogramma liggen aan spellingsvarianten.

Meerartikelen

Wilders
Peiling

Peiling: PVV nadert een derde van de zetels, Omtzigt maakt vrije val

In een nieuwe peiling van Ipsos wordt de PVV gepeild op maar liefst 31 procent van de stemmen. NSC, de partij van Pieter Omtzigt, zakt van 12 procent naar zeven procent. De BBB groeit met een procent.  De opmars van de PVV blijft zich voortzetten, oo

bij1
Nieuws

BIJ1-raadslid dat slechts 20% van de tijd aanwezig was, stopt ermee

Rotterdams raadslid Michantely de Jong van BIJ1 heeft besloten haar functie neer te leggen. Haar vertrek komt na een periode waarin ze slechts bij 5 van de laatste 25 raadsvergaderingen aanwezig was. BIJ1 behaalde in 2022 twee zetels in de Rotterdams

Yesilgoz
Onderzoek

Meerderheid VVD-kiezers staat open voor kabinetsdeelname met de PVV

Uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel blijkt dat hoewel VVD-leider Dilan Yeşilgöz voorlopig terughoudend lijkt, de meerderheid van de VVD-kiezers wel voorstander is van deelname aan een kabinet dat wordt gedoogd door NSC. Deze bevinding komt naar vor

Trudeau
Nieuws

Trudeau bezorgd om opmars 'autoritaire bewegingen': 'Sloot hij niet de rekeningen van kritische mensen?'

Tijdens een persconferentie heeft de Canadese premier Justin Trudeau zijn zorgen geuit om het Westen. Volgens hem zijn autoritaire populisten bezig met een flinke opmars. Een criticus van Trudeau vindt het opmerkelijk dat Trudeau het woord autoritair

Fico
Achtergronden

Slowaakse premier waarschuwt voor Derde Wereldoorlog als Oekraïne NAVO-lid wordt

De Slowaakse premier, Robert Fico, wil absoluut niet dat Oekraïne toetreedt tot de NAVO. Volgens hem dreigt er dan een enorme escalatie, met een Derde Wereldoorlog tot gevolg. Daarom roept hij de Europese Unie op om zo snel mogelijk aan te sturen op

Milei
Nieuws

Milei sluit anti-discriminatie-organisatie: 'Het dient geen doel'

De Argentijnse regering van Javier Milei heeft besloten het Nationaal Instituut tegen Discriminatie, Xenofobie en Racisme (Instituto Nacional contra la Discriminación, la Xenofobia y el Racismo - Inadi) te sluiten, zo kondigde de woordvoerder van de

Politie
Nieuws

Eritrese relschopper krijgt jarenlange celstraf in Duitsland

Een man van Eritrese afkomst is in Duitsland veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3 jaar en 9 maanden vanwege zijn betrokkenheid bij de rellen in Stuttgart, die plaatsvonden in september vorig jaar. Tijdens deze onrust werden aanhangers van het Er

Regenboog
Nieuws

Friesland stemt tegen actief regenboogbeleid

Met een nipte meerderheid hebben de Provinciale Staten van Friesland tegen de actieve invoering van regenboogbeleid gestemd, zoals voorgesteld door het college van Gedeputeerde Staten (GS). Ondanks dat niet alle coalitiepartijen het eens waren met he

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

VVD
Nieuws

Van der Burg: Nederland mag niet eerder strengere asielregels invoeren

Demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) heeft tijdens een debat met de Tweede Kamer verklaard dat Nederland gebonden is aan de afgesproken termijnen voor de invoering van onderdelen van Europese asielafspraken. Dit betekent dat deze m

Ter Apel
Achtergronden

Nemen de problemen in Ter Apel ooit af? 'Toch mooi zo'n COA-centrum in je dorp'

De problemen in Ter Apel en omgeving lijken de laatste weken toe te nemen: naast gebruikelijke problematiek als geweld, intimidatie en inbraken is er sinds kort een nieuw probleem bijgekomen. Steeds vaker kampt het dorp Ter Apel met zogeheten buitens

EU
Nieuws

Dit is de erfenis van Von der Leyen: "De Brusselse brokkenpiloot"

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, heeft recent bekend gemaakt voor een nieuw termijn te willen gaan als voorzitter. De uitslag van de aanstaande Europese Parlementsverkiezingen kunnen echter roet gooien in haar plannen. Wat

Wilders
Nieuws

Wilders vreest komst links kabinet, doet oproep aan VVD en NSC: 'Kom in actie'

Op X, voorheen Twitter, heeft PVV-leider Geert Wilders een dringende oproep gedaan aan de VVD en NSC om een rechts kabinet mogelijk te maken, waarbij de PVV en BBB betrokken zijn. Wilders benadrukt dat de PVV bereid is geweest tot grote concessies: '

Baudet
Achtergronden

Baudet hekelt obsessie 'kartelpolitici' met 'verkeerde interpretatie gezondheid': "Vrije leven wordt ingeperkt"

‘Waarom is er eigenlijk nog individuele vrijheid?’, vraagt Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie, zich af tijdens een gezondheidsdebat in de Tweede Kamer. De FVD-voorman maakt zich zorgen om de 'obsessie' van politici met gezondheid. Polit

Van der Wal
Nieuws

PVV, BBB en NSC gooien Stikstofminister voor de bus: twijfelen aan betrouwbaarheid Van der Wal

De betrouwbaarheid van VVD-minister Van der Wal wordt openlijk in twijfel getrokken door de PVV, NSC en BBB. Deze drie politieke partijen uiten hun woede en kritiek op de minister voor Natuur en Stikstof, vanwege fouten die zouden zijn gemaakt bij he

Dalai Lama
Achtergronden

Dalai Lama waarschuwt: Europa kan 'islamitisch of Afrikaans' worden door massa-immigratie

De Dalai Lama waarschuwt dat Europa 'islamitisch of Afrikaans' kan worden wanneer de massa-immigratie blijft voortduren. Volgens de Tibetaanse boeddhist heeft elk land zijn eigen cultuur, en moeten vluchtelingen daarom worden teruggestuurd zodra de s

politie
Nieuws

Politie op zoek naar dader verkeersmishandeling

De politie is naarstig op zoek naar een jongeman die een Nederlander mishandelde. Het incident vond plaats in de omgeving van Herten. Tips aan de politie kunt u hier doorgeven. 'Bij het Total tankstation aan de Rijksweg in Herten vond op maandag 27 m

Schiphol
Nieuws

Burger gaat rekening klimaatbeleid betalen: vliegtickets worden tientallen euro's duurder

Stedentriptickets binnen Europa zullen de komende jaren ongetwijfeld duurder worden. Dit komt doordat luchtvaartmaatschappijen steeds meer investeren in uitstootrechten. Recent onderzoek van RTL Nieuws wijst uit dat dit zal resulteren in een aanzienl

Den Haag
Fun

GroenLinks tijdens raadsdebat: "Leer de Eritreeërs kennen! We moeten de dialoog met ze aangaan"

De inbreng van de Haagse afdeling van GroenLinks heeft voor de nodige hilariteit op het internet gezorgd. GroenLinks is van mening, nadat Eritreeërs massale vernielingen hebben veroorzaakt en agenten ernstig verwond hebben, dat men kennis moet gaan m

Omtzigt
Onderzoek

NSC boekte grootste ledentoename in 2023, CDA verloor de meeste leden

NSC, de partij van Pieter Omtzigt, kreeg bijna 10.000 ledeninschrijvingen in 2023, zo blijkt uit de nieuwste cijfers over ledentallen van politieke partijen. Percentueel gezien verloor JA21 de meeste leden in 2023, in absolute getallen het CDA. Forum

Hamilton
Nieuws

Hamilton hekelt aantal F1-races: 'We moeten denken aan het klimaat'

Formule 1-coureurs zijn dezer dagen niet blij met het volle raceseizoen. Ook komend raceseizoen staan er 24 races op de agenda, 20 jaar geleden waren dit er nog 16. Veel coureurs klagen over de zware belasting van zo'n druk seizoen. Bij Mercedes-cour