Nieuwsuur stapelt fout op fout: item over online Kaag-haat was 'niet juist'

Nieuws 18 juli 2023 3 minuten Marit Nubé
Kaag Nieuwsuur
ANP

Nieuwsuur is maandagavond door het stof gegaan. Het nieuwsprogramma erkent dat hun item, over online haatreacties aan D66-leider Sigrid Kaag, 'niet juist' is en dat dit 'niet zo had moeten gebeuren'. Wel benadrukt Nieuwsuur onafhankelijk te zijn en dat het item daarom nooit heeft gefungeerd 'ter ondersteuning van Kaag'.

Donderdag kondigde D66-leider Sigrid Kaag na zes jaar haar vertrek aan uit de Nederlandse politiek. Naar eigen zeggen ontvangt ze te veel bedreigingen en wil ze dit haar gezin niet meer aandoen. Ook stelt Kaag dat ze veel haatreacties ontvangt omdat ze een vrouw is.

Naar aanleiding van het aangekondigde vertrek van D66-leider Sigrid Kaag nam Nieuwsuur de online haatreacties aan haar onder de loep. Volgens Nieuwsuur zijn "verreweg de meeste" reacties gericht op haar vrouw-zijn. "Ook gaan er veel reacties over haar gezin en man, en is racistisch van toon", aldus presentator Jeroen Wollaars donderdagavond in de uitzending. Van alle reacties was er een woordweb gemaakt.

Maar Martinus Arend, een kritische Twitteraar, besloot zelf online haatreacties te analyseren. Evenals Nieuwsuur nam hij alleen de reacties die direct aan haar waren gericht, ter aanleiding van haar vertrek. In Arends analyse kwam er een heel ander beeld naar voren. Slechts 2,3 procent van de reacties is vrouwonvriendelijk, slechts twee reacties gaan over haar gezin, stelde hij. Het woord 'terroristenliefje', dat Nieuwsuur expliciet noemde in de woordweb, kwam überhaupt niet voor in de reacties, aldus Arend. Ook 'moslimterrorist' werd nul keer gebruikt.

Ophef na uitzending
Al de volgende dag kwam Nieuwsuur met extra uitleg over het Kaag-item. Het NPO-programma legde uit hoe ze de reacties hebben geanalyseerd, maar noemde concrete cijfers of getallen. Wel erkende Nieuwsuur dat het 'geen academisch onderzoek betrof' en dat de woordweb 'niet op basis van data' is gemaakt, maar 'op basis van leesbaarheid'. Aan dit laatste werd toegevoegd: 'Achteraf gezien was de keuze voor deze vorm niet de juiste.'

Bij de extra uitleg voegde Nieuwsuur een nieuwe woordweb, met nieuwe haatreacties aan Kaag. Kort erop werd ook deze woordweb echter gerectificeerd omdat deze onvolledig bleek te zijn. 'Nieuwsuur heeft nu hun correctie... gecorrigeerd!' stelt Martinus Arend.

Hoe dan ook stroomden de verontwaardigde reacties binnen. Zo reageerde politicus Femke Marije Wiersma, de nummer twee van BBB: 'De publieke omroep hoort feitelijk nieuws te brengen. Absurd dat ze dit doen.' En columnist Jan Dijkgraaf schreef: 'Nieuwsuur is donderdag afgegaan als een gieter. Van onze belastingcenten.'

PVV-leider Geert Wilders meldde: 'Nepnieuws dus! Gaat de NPO-ombudsman die zo actief was bij Ongehoord Nederland nu ook snoeihard oordelen over Nieuwsuur, of wordt het met de corrupte mantel der liefde bedekt?'

Door het stof
Maandagavond ging Nieuwsuur door het stof. Helemaal op het einde van de uitzending erkende presentator Jeroen Wollaars dat het Kaag-item van afgelopen donderdag "niet juist" is geweest. Op de website van Nieuwsuur staat er een uitgebreide toelichting te lezen.

'Vast staat dat we onze conclusies zoals we die in de uitzending hebben gemeld onvoldoende of niet kunnen onderbouwen,' meldt Nieuwsuur. 'Dat dit kon gebeuren heeft te maken met een complex aan factoren: tijdsdruk, een te ambitieus idee, redacteuren die langs elkaar heen werkten en een verkeerde uitvoering van de content-analyse. Nogmaals: dat had niet zo moeten gebeuren.'

Wel benadrukt Nieuwsuur een onafhankelijk nieuwsprogramma te zijn. 'De reden was in ieder geval niet, zoals her en der op sociale media te lezen was, dat er bewust is gezocht naar ondersteuning voor Kaag en/of D66. Nieuwsuur is onafhankelijk en ongebonden en bericht over iedere politieke partij of politicus gelijk en kritisch, zoals de historie van ons programma ruimschoots bewezen heeft.'

Tot slot ontkent het nieuwsprogramma woorden te hebben verzonnen in de woordweb. Dat woorden als 'terroristenliefje' niet voorkwamen bij andermans zoekresultaten, kan volgens het NPO-nieuwsprogramma liggen aan spellingsvarianten.

De Doetinchemse burgemeester Mark Boumans (VVD) vindt dat het leger desnoods moet worden ingezet als de onrust en demonstraties rond de asielopvang blijven aanhouden. Wat hij niet doet, is tegemoetkomen aan de zorgen van bewoners die willen dat de Spreidingswet van tafel gaat.

VVD-burgemeester wil leger inzetten bij anti-azc-protesten

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Politie
Achtergronden

Mogelijk misbruiknetwerk rond meisjes in Neurenberg: politie doet onderzoek

De politie in Neurenberg onderzoekt een ernstige zaak rond minderjarige meisjes, harddrugs en vermoedelijke seksuele uitbuiting. Een groep mannen zou meisjes hebben benaderd in de omgeving van het centraal station, hen afhankelijk hebben gemaakt van

Verlinden
Nieuws

Belgische minister durft 's avonds niet in Brussel te hardlopen: "Ik ben geen held"

De Belgische minister van Justitie Annelies Verlinden heeft een opvallende uitspraak gedaan over de onveiligheid in Brussel. In een interview met Humo vertelde de cd&v-politica dat zij deze week nog in Brussel is gaan hardlopen, maar alleen overdag.

Europees Parlement
Nieuws

Strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers loopt vast in Brussel

EU-lidstaten en het Europees Parlement hebben na uren onderhandelen nog geen akkoord bereikt over een strengere terugkeerwet voor afgewezen asielzoekers. Die wet moet het makkelijker maken om mensen zonder verblijfsrecht terug te sturen en maakt ook

Van Zanen
Nieuws

Oud-korpschef wil hardere aanpak van Defend Netherlands: “Criminele organisatie”

Voormalig korpschef van de Amsterdamse politie Bernard Welten wil dat het Openbaar Ministerie steviger optreedt tegen Defend Netherlands en vergelijkbare groepen. Volgens hem moet niet alleen worden gekeken naar losse incidenten bij asielprotesten, m

Berendsen
Achtergronden

Minister weigert onderzoek naar 'EU-propagandatool' ondanks waarschuwingen van wetenschappers

Minister Berendsen weigert om de betrouwbaarheid van de Eurobarometer te laten onderzoeken, ondanks meerdere wetenschappelijke studies die wijzen op ernstige methodologische gebreken in het veelgebruikte EU-opinieonderzoek. Tijdens een Kamerdebat ble

Vlissingen
Nieuws

Syriërs azc Vlissingen bedreigd na bekering christendom: 'Afvalligen islam moeten dood’

Enkele Syrische bekeerlingen in het azc in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd nadat zij zich van de islam tot het christendom hebben bekeerd en zondag werden gedoopt. Volgens CU-Statenlid Lizo Koppejan zijn de bedreigingen door moslims daarna st

Europol
Nieuws

Europol onder vuur om verborgen databanken met gegevens van gewone burgers

Europol, de politiedienst van de Europese Unie in Den Haag, ligt onder vuur na onthullingen over grootschalige opslag van persoonsgegevens. Jarenlang zouden naast de officiële systemen aparte databanken zijn gebruikt voor het verwerken van enorme hoe

Cheider
Nieuws

Minderjarige aangehouden na bedreiging van Joodse school Cheider

De politie heeft een minderjarige jongen aangehouden na een telefonische bedreiging richting de Joodse school Cheider in Amsterdam-Buitenveldert. De school bleef donderdag dicht vanwege de melding. De bedreiging komt kort na een eerdere explosie bij

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

examen
Nieuws

Vwo-examen Nederlands draait om dierenrechten, veganisme en klimaatbeleid

Het vwo-examen Nederlands van 2026 bevat meerdere thema’s die vaak worden gekoppeld aan links, groen en progressief denken. Leerlingen krijgen teksten over dierenrechten, dierenemancipatie, veganisme, economische krimp en klimaatbeleid. Ook moeten zi

Geert Wilders
Nieuws

Groot anti-azc protest in Engelen krijgt steun van Wilders: 'Nee tegen het azc in Engelen'

PVV-leider Geert Wilders heeft in Engelen gesproken bij een grote demonstratie tegen de komst van een azc. De demonstranten verzetten zich tegen de opvang van asielzoekers in het dorp. Wilders sprak de aanwezigen toe en zei dat hij hun verzet wilde s

WA
Nieuws

Koning bezorgd om asielprotesten: “Dat doe je niet met geweld”

Koning Willem-Alexander heeft zich uitgesproken over de onrust rond de asielprotesten in Loosdrecht. Tijdens het persgesprek na de zomerfotosessie met het koninklijk gezin zei hij de gebeurtenissen “met zeer veel zorgen” te hebben gevolgd. De koning

Postma
Achtergronden

COA-bestuurders óók betrokken bij woningsector die statushouders huisvest

Rond het COA bestaat al jaren een patroon van bestuurlijke banden met de woningsector. Via nevenfuncties, adviesraden en volkshuisvestingsfondsen zijn topbestuurders en adviseurs van de asielopvangorganisatie verweven met de wereld die sociale huurwo

Magyar en Von der Leyen
Nieuws

Nieuwe Hongaarse regering opent deur voor Oekraïne-toetreding tot de EU

De nieuwe Hongaarse regering onder leiding van Péter Magyar staat open voor overleg met Oekraïne over toetreding tot de Europese Unie. Daarmee lijkt Boedapest een andere koers te kiezen dan onder Viktor Orbán, die de start van een belangrijk deel van

Wilders
Nieuws

Eerste PVV-wethouder ooit geïnstalleerd in Nederland

Wesley Tack heeft woensdagavond geschiedenis geschreven in Rucphen. De PVV’er werd in de raadszaal beëdigd als wethouder en is daarmee de eerste PVV-wethouder ooit in Nederland. Voor de partij van Geert Wilders is dat een politieke mijlpaal. De nieuw

klaslokaal
Nieuws

Britse kinderen vanaf zeven jaar krijgen les over ‘wit privilege’: 'Linkse ideologische onzin'

Britse kinderen vanaf zeven jaar krijgen op sommige scholen les over ‘wit privilege’. In het lesmateriaal staat dat blanke mensen in Groot-Brittannië voordeel zouden hebben door hun huidskleur. Ook leren leerlingen dat blanke mensen als bevoorrechte

Rijswijk
Nieuws

Gemeente Rijswijk wil azc sluiten: 'Geen plek voor veiligelanders en illegale vreemdelingen'

Donderdag presenteert Rijswijk zijn nieuwe coalitieakkoord. De boodschap is onmiskenbaar: het gloednieuwe rechtse stadsbestuur gooit het roer om. Het contract met het COA voor de opvanglocatie op het Hof van Elsenburg wordt beëindigd, asielzoekers ui

wormen
Nieuws

Duitse overheid gaf subsidie voor politieke deelname van wormen en andere dieren

De Duitse overheid ligt onder vuur na de onthulling dat een organisatie voor politieke rechten van organismen ruim een ton aan belastinggeld kreeg. De vereniging Organism Democracy ontving in 2023 en 2024 in totaal 109.124 euro. De club wil politieke

Cheider
Nieuws

Joodse school in Amsterdam tijdelijk dicht vanwege nieuwe dreiging

De politie doet onderzoek naar een nieuwe dreiging tegen de Joodse school Cheider in Amsterdam. De melding kwam telefonisch binnen. Over de inhoud wil de politie voorlopig niets zeggen. Ook is niet bekend wie de melding heeft gedaan. “We hebben een t

VRT
Nieuws

Belgische NPO onder vuur vanwege weglaten migratiecijfers in onderzoek

De Belgische publieke omroep VRT ligt onder vuur na kritiek op een onderzoek naar opvattingen over vrouwen en LHBT-personen in Vlaanderen. Filosoof Maarten Boudry stelde in het programma De Afspraak dat de omroep gevoelige gegevens over de migratiehe

Martin Bosma
Nieuws

Martin Bosma: rechtse kiezers betalen mee, maar worden bestuurlijk buitengesloten

PVV’er Martin Bosma heeft in de Tweede Kamer gesteld dat rechtse kiezers systematisch worden buitengesloten van bestuurlijke macht. Volgens hem komt dat doordat rechtse partijen en politici nauwelijks toegang krijgen tot functies als burgemeester, co