Nieuwsuur stapelt fout op fout: item over online Kaag-haat was 'niet juist'

Nieuws 18 juli 2023 3 minuten Marit Nubé
Kaag Nieuwsuur
ANP

Nieuwsuur is maandagavond door het stof gegaan. Het nieuwsprogramma erkent dat hun item, over online haatreacties aan D66-leider Sigrid Kaag, 'niet juist' is en dat dit 'niet zo had moeten gebeuren'. Wel benadrukt Nieuwsuur onafhankelijk te zijn en dat het item daarom nooit heeft gefungeerd 'ter ondersteuning van Kaag'.

Donderdag kondigde D66-leider Sigrid Kaag na zes jaar haar vertrek aan uit de Nederlandse politiek. Naar eigen zeggen ontvangt ze te veel bedreigingen en wil ze dit haar gezin niet meer aandoen. Ook stelt Kaag dat ze veel haatreacties ontvangt omdat ze een vrouw is.

Naar aanleiding van het aangekondigde vertrek van D66-leider Sigrid Kaag nam Nieuwsuur de online haatreacties aan haar onder de loep. Volgens Nieuwsuur zijn "verreweg de meeste" reacties gericht op haar vrouw-zijn. "Ook gaan er veel reacties over haar gezin en man, en is racistisch van toon", aldus presentator Jeroen Wollaars donderdagavond in de uitzending. Van alle reacties was er een woordweb gemaakt.

Maar Martinus Arend, een kritische Twitteraar, besloot zelf online haatreacties te analyseren. Evenals Nieuwsuur nam hij alleen de reacties die direct aan haar waren gericht, ter aanleiding van haar vertrek. In Arends analyse kwam er een heel ander beeld naar voren. Slechts 2,3 procent van de reacties is vrouwonvriendelijk, slechts twee reacties gaan over haar gezin, stelde hij. Het woord 'terroristenliefje', dat Nieuwsuur expliciet noemde in de woordweb, kwam überhaupt niet voor in de reacties, aldus Arend. Ook 'moslimterrorist' werd nul keer gebruikt.

Ophef na uitzending
Al de volgende dag kwam Nieuwsuur met extra uitleg over het Kaag-item. Het NPO-programma legde uit hoe ze de reacties hebben geanalyseerd, maar noemde concrete cijfers of getallen. Wel erkende Nieuwsuur dat het 'geen academisch onderzoek betrof' en dat de woordweb 'niet op basis van data' is gemaakt, maar 'op basis van leesbaarheid'. Aan dit laatste werd toegevoegd: 'Achteraf gezien was de keuze voor deze vorm niet de juiste.'

Bij de extra uitleg voegde Nieuwsuur een nieuwe woordweb, met nieuwe haatreacties aan Kaag. Kort erop werd ook deze woordweb echter gerectificeerd omdat deze onvolledig bleek te zijn. 'Nieuwsuur heeft nu hun correctie... gecorrigeerd!' stelt Martinus Arend.

Hoe dan ook stroomden de verontwaardigde reacties binnen. Zo reageerde politicus Femke Marije Wiersma, de nummer twee van BBB: 'De publieke omroep hoort feitelijk nieuws te brengen. Absurd dat ze dit doen.' En columnist Jan Dijkgraaf schreef: 'Nieuwsuur is donderdag afgegaan als een gieter. Van onze belastingcenten.'

PVV-leider Geert Wilders meldde: 'Nepnieuws dus! Gaat de NPO-ombudsman die zo actief was bij Ongehoord Nederland nu ook snoeihard oordelen over Nieuwsuur, of wordt het met de corrupte mantel der liefde bedekt?'

Door het stof
Maandagavond ging Nieuwsuur door het stof. Helemaal op het einde van de uitzending erkende presentator Jeroen Wollaars dat het Kaag-item van afgelopen donderdag "niet juist" is geweest. Op de website van Nieuwsuur staat er een uitgebreide toelichting te lezen.

'Vast staat dat we onze conclusies zoals we die in de uitzending hebben gemeld onvoldoende of niet kunnen onderbouwen,' meldt Nieuwsuur. 'Dat dit kon gebeuren heeft te maken met een complex aan factoren: tijdsdruk, een te ambitieus idee, redacteuren die langs elkaar heen werkten en een verkeerde uitvoering van de content-analyse. Nogmaals: dat had niet zo moeten gebeuren.'

Wel benadrukt Nieuwsuur een onafhankelijk nieuwsprogramma te zijn. 'De reden was in ieder geval niet, zoals her en der op sociale media te lezen was, dat er bewust is gezocht naar ondersteuning voor Kaag en/of D66. Nieuwsuur is onafhankelijk en ongebonden en bericht over iedere politieke partij of politicus gelijk en kritisch, zoals de historie van ons programma ruimschoots bewezen heeft.'

Tot slot ontkent het nieuwsprogramma woorden te hebben verzonnen in de woordweb. Dat woorden als 'terroristenliefje' niet voorkwamen bij andermans zoekresultaten, kan volgens het NPO-nieuwsprogramma liggen aan spellingsvarianten.

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Peter Siebelt onthult de miljardenindustrie achter de asielketen in Nederland.

Beluister onze podcast

Diederik Boomsma ontrafelt juridisch moeras: ‘Massamigratie moet stoppen, mensen willen dit niet'
Of beluister op:

Meerartikelen

Angelika Niebler
Nieuws

Europarlementariër uit fractie Von der Leyen behoudt immuniteit ondanks fraudeonderzoek

Het Europees Parlement heeft besloten de parlementaire immuniteit van de Duitse EVP’er Angelika Niebler niet op te heffen. Dat gebeurt ondanks een verzoek van het Europees Openbaar Ministerie en Duitse aanklagers. Niebler, delegatieleider van de CSU

moslima leerlingen
Nieuws

Duitse scholen worstelen met groepsdruk door streng islamitische leerlingen

Duitse scholen krijgen steeds vaker te maken met religieuze conflicten rond streng islamitische leerlingen. Het gaat om druk op andere leerlingen, discussies over eten, kleding, vasten en lessen. In sommige gevallen weigeren leerlingen muziekonderwij

Natuur
Achtergronden

De stille macht van natuurorganisaties in Nederlands grondbeleid

Nieuwe natuur lijkt onschuldig. Maar achter de kaarten van het Natuurnetwerk Nederland speelt een veel grotere machtsvraag: wie beslist over grond, geld en ruimte in Nederland? De Groningse blogger en onderzoeker Driekus Vierkant stelt dat burgers, b

Volkskrant
Nieuws

Volkskrant-columnist noemt Markuszower ‘demagoog’, maar perste bejaarde af

Volkskrant-columnist Wilbert Linders heeft fel uitgehaald naar Gidi Markuszower vanwege diens omstreden woorden over het tegenhouden van Palestijnse vluchtelingen aan de grens. Linders noemt de uitspraken van Markuszower in De Volkskrant onder meer ‘

Koopmans
Nieuws

LTO trekt harde lijn: ‘Geen steun aan stikstofplannen als kritische depositiewaarde blijft’

LTO Nederland zet de druk vol op het kabinet in het stikstofdossier. Volgens voorzitter Ger Koopmans komt er geen steun voor nieuwe stikstofplannen zolang de kritische depositiewaarde (KDW) in de wet blijft staan. Daarmee trekt de grootste landbouwor

Bijlmer
Video

Bizarre reportage uit de Bijlmer: jongeren tonen wapens en praten over geweld

Een Duitse YouTuber heeft in de Amsterdamse Bijlmer een ongefilterd inkijkje gefilmd in een wereld van straatcultuur, wapens en jonge jongens die zichzelf presenteren als “shooters”. In de videoreportage tonen jongeren pistolen, magazijnen en accesso

Snelweg
Nieuws

OM verdubbelt aantal flitslocaties ondanks eerdere waarschuwing dat verkeersboetes te hoog zijn

De kans op een verkeersboete wordt dit jaar flink groter. Het Openbaar Ministerie wil het aantal plekken waar wordt geflitst ruim verdubbelen. Nu gaat het nog om ongeveer 650 locaties. Dat moeten er 1450 worden, meldt ANP. Daarmee kiest het OM voor m

moslima's
Nieuws

Lijsttrekker moslimpartij Amsterdam: ‘Moslims kunnen geen vrienden zijn met witte mensen'

Ozan Turkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij in Amsterdam, ligt opnieuw onder vuur door uitspraken in een TikTok-video. Daarin zegt hij dat moslims volgens hem geen vrienden kunnen zijn met ‘witte mensen’. Ook stelt hij dat mosli

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

migranten
Nieuws

Asieladvocaat pleit voor generaal pardon voor ruim 50.000 asielzaken: 'Omgekeerde wereld'

Asieladvocaat Lineke Blijdorp heeft bij NPO Radio 1 gepleit voor een generaal pardon voor lopende IND-zaken. Dat zou betekenen dat de ruim 50.000 openstaande asielzaken (bijna) allemaal worden goedgekeurd zonder aparte beoordeling per dossier. Volgen

Biddinghuizen
Nieuws

Dronten zet streep door grote winteropvang voor asielzoekers bij Walibi-terrein

Asielzoekers kunnen komende winters niet langer terecht op het terrein bij Biddinghuizen, naast pretpark Walibi Holland. De nieuwe coalitie in Dronten zet een streep door de noodopvang die de afgelopen winters plek bood aan ongeveer 1250 mensen. Daar

COA
Nieuws

Ter Apel opnieuw overvol: bijna 2200 mensen in aanmeldcentrum

Het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is opnieuw veel te vol. Het complex mag maximaal 2000 mensen opvangen, maar sinds januari wordt die grens bijna onafgebroken overschreden. Sinds vorige week is de drukte nog verder toegenomen. In de na

minister Aartsen
Nieuws

Kabinet laat Turkse overheidsinvloed bij Islamitische organisatie niet onderzoeken

Het kabinet gaat geen extra stappen zetten na vermoedens over Turkse overheidsinvloed binnen de Islamitische Stichting Nederland (ISN). Die stichting speelt via moskeeën en religieuze netwerken een rol voor Turkse gemeenschappen in Nederland en komt

demonstratie Den Haag
Nieuws

Pro-Palestijnse activisten leggen treinverkeer Den Haag Centraal stil: 5 mensen opgepakt

Het treinverkeer van en naar Den Haag Centraal is dinsdagavond weer langzaam op gang gekomen nadat pro-Palestijnse activisten het spoor hadden stilgelegd. De demonstranten gingen het spoor op en blokkeerden daarmee het treinverkeer rond het station.

Raad van Europa
Nieuws

Raad van Europa steunt verklaring om uitzetting illegale migranten makkelijker te maken

Een brede groep Europese en internationale landen steunt een nieuwe politieke verklaring die uitzetting van illegale migranten makkelijker moet maken. De verklaring werd aangenomen op een top van de Raad van Europa in Chișinău, de hoofdstad van Molda

commissariaat voor de media
Nieuws

Commissariaat wil Europese wetgeving inzetten tegen ‘riskante’ sociale mediafeeds

Het Commissariaat voor de Media waarschuwt dat sociale media een risico vormen voor de democratische meningsvorming. In het rapport Naar democratisch gezonde feeds stelt de toezichthouder dat platforms als TikTok, Instagram, Facebook en X met hun fee

boeren
Nieuws

Kunstmestcrisis raakt boeren hard: EU denkt aan honderden miljoenen steun

De Europese Commissie werkt aan een fors steunpakket voor boeren die worden geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. De kosten voor brandstof zijn gestegen, maar vooral kunstmest is veel duurder geworden. Dat kan ook Nederlanders direct raken, om

voormalige HagaZiekenhuis
Nieuws

Oud-college Den Haag probeert mega-opvang door te drukken: ‘Democratie is dood’

De omstreden asielopvang in het oude HagaZiekenhuis aan de Haagse Sportlaan kan mogelijk toch doorgaan, zelfs als de gemeenteraad tegenstemt. Den Haag heeft juridisch laten uitzoeken of het college een negatief advies van de raad kan passeren. Volgen

Carola Schouten
Nieuws

Burgemeester Rotterdam: kabinet moet eerlijk zijn dat asielinstroom niet hard zal dalen

De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten zegt dat de asielinstroom niet sterk zal dalen en dat het kabinet daar eerlijk over moet zijn. Bij Pauw & De Wit stelde de CU-burgemeester dat de instroom nu wel iets lager ligt, maar niet in een mate waard

Wagensveld
Nieuws

Hof veroordeelt Pegida-voorman, maar geeft hem op twee punten gelijk

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft Pegida-voorman Edwin Wagensveld veroordeeld voor groepsbelediging van moslims. Hij krijgt een werkstraf van 20 uur. Tegelijk spreekt het hof hem vrij van belediging van burgemeester Ahmed Marcouch en van overtr

Belastingdienst
Nieuws

Belastingdienst vermoedt opnieuw miljoenenfraude met Bulgaren

De Belastingdienst vermoedt dat er opnieuw op grote schaal is gefraudeerd met Bulgaren in Nederland. Het zou gaan om ruim 6 miljoen euro aan fraude met de inkomstenbelasting. Volgens staatssecretaris Eerenberg van Financiën zijn er vermoedelijk honde