Online vrouwenhaat tegen Kaag? Nieuwsuur-item blijkt misleidend

Achtergronden16 juli 2023 3 minuten Marit Nubé
Kaag Nieuwsuur
ANP

Naar aanleiding van het aangekondigde vertrek van D66-leider Sigrid Kaag nam Nieuwsuur de online haatreacties aan haar onder de loep. Volgens Nieuwsuur zijn "verreweg de meeste" reacties gericht op haar vrouw-zijn; ook zouden "veel" reacties gaan haar gezin. Maar in een eigen analyse van Martinus Arend, een kritische Twitteraar, komt een heel ander beeld naar voren. Slechts 2,3 procent van de reacties is vrouwonvriendelijk, slechts twee reacties gaan over haar gezin, stelt hij.

Donderdag kondigde D66-leider Sigrid Kaag na zes jaar haar vertrek aan uit de Nederlandse politiek. Naar eigen zeggen ontvangt ze te veel bedreigingen en wil ze dit haar gezin niet meer aandoen. Ook stelt Kaag dat ze veel haatreacties ontvangt omdat ze een vrouw is.

Naar aanleiding hiervan nam NPO-nieuwsprogramma Nieuwsuur de reacties onder de loep. Zo'n duizend Twitter-reacties op haar vertrek werden geanalyseerd, direct aan haar gericht. Hieruit trok Nieuwsuur een opmerkelijke conclusie. "Verreweg de meeste berichten gaan over haar vrouw-zijn en diskwalificeren haar op die manier," zei presentator Jeroen Wollaars donderdagavond in de uitzending. "Ook gaan er veel reacties over haar gezin en man, en is racistisch van toon."

Daarnaast ging het in "veel berichten" over "bij complotdenkers gebruikte termen" zoals "WEF", "tribunalen" en "landverrader", aldus Nieuwsuur. Het NPO-programma maakte van alle haarreacties een woordweb.

Kritische analyse
Twitteraar Martin Arend keek kritisch naar de uitzending. Hij besloot de proef op de som te nemen en analyseerde zelf 2.600 reacties. Hierin kwam een heel andere conclusie naar voren dan bij Nieuwsuur. In Arends analyse gingen slechts 2,3 procent van de reacties over Kaags vrouw-zijn.

Daarnaast gingen slechts twee reacties over Kaags echtgenoot: 'terrorist' en 'Palestijn'. Het woord 'terroristenliefje', dat Nieuwsuur expliciet noemde, kwam überhaupt niet voor in de reacties, aldus Arend. Ook 'moslimterrorist' werd nul keer gebruikt.

Arends analyse staat haaks op de analyse van Nieuwsuur, dat spreekt van "verreweg de meeste berichten" over Kaags vrouw-zijn en "veel reacties" over Kaags echtgenoot. Daarnaast stelt Arend dat de woordweb van Nieuwsuur misleidend is. Woorden die groot staan afgedrukt, zoals WEF/World Economic Forum, Schwab of NSB/fascist, komen in feite respectievelijke slechts zestien, drie en twee keer voor. Dit is slecht 1,7 procent van het totaal. 

Arend stelt: 'Reacties op haar vrouw-zijn zijn in het overgrote deel juist positief, en verwaarloosbaar negatief (2,3 procent). Reacties op haar gezin waren er vrijwel niet (0 procent). Reacties in de complot-hoek betrof 1,7 procent.'

Toelichting
Even later kwam Nieuwsuur met een extra uitleg over het eigen nieuwsitem. Het NPO-programma legt uit hoe ze de reacties hebben geanalyseerd, maar noemt concrete cijfers of getallen. Wel erkent Nieuwsuur dat het 'geen academisch onderzoek betrof' en dat de woordweb 'niet op basis van data' is gemaakt, maar 'op basis van leesbaarheid'. Aan dit laatste wordt toegevoegd: 'Achteraf gezien was de keuze voor deze vorm niet de juiste.'

Overigens vermeldde Nieuwsuur wel al vanaf het begin dat Kaag ook veel positieve reacties heeft ontvangen. In totaal was 42 procent van de geanalyseerde duizend reacties positief; 58 procent was negatief.

Woedende reacties
Al snel stromen de verontwaardigde reacties binnen. Zo reageert politicus Femke Marije Wiersma, de nummer twee van BBB: 'De publieke omroep hoort feitelijk nieuws te brengen. Absurd dat ze dit doen.' En columnist Jan Dijkgraaf schrijft: 'Nieuwsuur is donderdag afgegaan als een gieter. Van onze belastingcenten.'

PVV-leider Geert Wilders schrijft: 'Nepnieuws dus! Gaat de NPO-ombudsman die zo actief was bij Ongehoord Nederland nu ook snoeihard oordelen over Nieuwsuur, of wordt het met de corrupte mantel der liefde bedekt?'

Meerartikelen

Orban
Nieuws

Orbán: 'Brusselse elite verkeert in midlifecrisis omdat rechts gaat winnen bij komende verkiezingen'

De Hongaarse premier Viktor Orbán wijst tijdens een radiointerview op wat hij beschrijft als een "midlifecrisis" binnen de Europese Unie, met name in Brussel, omdat het mandaat van het Europees Parlement in juni afloopt. Orbán benadrukte dat omstrede

Google
Nieuws

Google stopt tijdelijk met AI-model dat blanke historische personen als personen van kleur afbeeldt

Google schort tijdelijk het maken van afbeeldingen van mensen op met zijn AI-model Gemini, nadat gebruikers kritiek hadden geuit op de onjuiste generatie van sommige historische afbeeldingen. Hoewel de duur van deze stopzetting onbekend is, heeft het

Kuipers
Achtergronden

Kuipers doet boekje open over plotselinge vertrek: "Uitslag D66 was teleurstellend"

Ernst Kuipers, voormalig minister van Volksgezondheid voor D66, heeft onthuld dat zijn plotselinge vertrek begin dit jaar onvermijdelijk was, ondanks de vele vragen die het opriep. Dit verklaarde hij in een interview met NRC. "Als zittend minister ku

Bent
Achtergronden

Leraar bespuugd, geschopt en uitgekocht na deelname aan anti-islamprotest

De Zweedse leraar Bent Andersen (59) nam in november deel aan een anti-islamprotest. Als gevolg hiervan werd hij geslagen, geschorst van zijn werkplek en gedwongen te stoppen met lesgeven. "Ik heb het recht om mezelf te uiten en te demonstreren", ver

Trans
Nieuws

Lokale overheid neemt voogdij over omdat ouders weigeren genderfluïditeit kind te erkennen

Een echtpaar uit Indiana (Verenigde Staten) heeft beroep aangetekend bij de Hoge Raad nadat hun kind door de kinderbescherming uit huis werd geplaatst toen de ouders weigerden de door hen gekozen naam en voornaamwoorden te gebruiken. Mary en Jeremy C

azc
Nieuws

Drentenaren in verzet tegen komst groot azc in dorpje van minder dan 4.000 inwoners

Inwoners van het Drentse Tynaarlo zijn een petitie gestart tegen de komst van een asielopvang voor 250 mensen. Het Drentse dorpje Vries telt nog geen 4000 inwoners, maar politici en het COA willen er een azc van 250 neerzetten. 'Deze petitie richt zi

Politie
Nieuws

Man veroorzaakt zeven autobranden in één nacht

De Haagse politie is op zoek naar een pyromaan. De politie heeft deze week beelden vrijgegeven van een man die in 2023 zeven auto's in de brand heeft gestoken.  'In totaal werden er 7 auto's in de brand gestoken. Deze autobranden vonden plaats in de

Politie
Video

Italiaanse politie maakt korte metten met Palestijnse mars

Donderdag vond er een Palestijnse mars plaats in Pisa. Maar omdat er geen toestemming was afgegeven, besloot de politie flink in te grijpen. Online circuleren er nu video's van de confrontatie tussen de politie en pro-Palestijnse betogers. Vooral stu

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Biden
Fun

Trump deelt satirische video van Biden die naar bejaardenhuis gaat

Donald Trump heeft weer eens hard uitgehaald naar de Amerikaanse president Joe Biden. Biden, die niet bepaald bekend staat om zijn goede mentale en fysieke staat, wordt in een bewerkte video door Trump neergezet als een oude man op weg naar een bejaa

Zelensky
Peiling

9 op 10 Europeanen denkt dat Oekraïne oorlog niet gaat winnen

Europeanen zijn een stuk pessimistischer geworden over de kansen van Oekraïne om de oorlog tegen Rusland te winnen. Gemiddeld gelooft slechts één op de tien dat Zelensky Poetin gaat verslaan. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van ECFR. Na bijna twee jaa

XR
Nieuws

Extinction Rebellion kondigt nieuwe A10-blokkade voor zaterdag 24 februari

Klimaatorganisatie Extinction Rebellion kondigt vrijdag weer een nieuwe demonstratie aan. De volgende dag, zaterdag 24 februari, zullen klimaatactivisten de A10 bij Amsterdam ontregelen. Waarom nu juist de A10 in Amsterdam? Dit zegt XR erover: 'ING i

Rama Meloni
Nieuws

Meloni's asieldeal komt er definitief: Albanees parlement stemt in

De asieldeal van Giorgia Meloni gaat er definitief komen. Het Albanese parlement heeft ingestemd met het plan om Italiaanse bootmigranten op te vangen in Albanië. Het doel van de asielopvang is om vluchtelingen te ontmoedigen in hun voornemen om de o

Palestina
Opinie

Anti-Israël leugens in het kwadraat: genocide en Apartheid

U kent de steeds terugkomende beschuldigingen van de pro-Palestijnen richting Israël: het is een koloniale staat die zich schuldig maakt aan genocide en het heeft bovendien een apartheidsregime. Waarom juist deze aantijgingen? Omdat dit in de wereld

Ouaali
Nieuws

Marokkaanse Nederlander wil emigreren vanwege PVV en 'racistische armoedzaaiers'

Vlogger Youness Ouaali wil verhuizen naar Marokko. Volgens hem is Nederland een 'akelig land' vol met 'kansloos kutvolk' en 'racistische armoedzaaiers'. Ook de populariteit van rechtse partijen als PVV, VVD, NSC en BBB kan hij weinig waarderen. Momen

Bukele
Achtergronden

President haalt uit naar 'ondemocratische' George Soros: "Wie heeft hem gekozen?"

Nayib Bukele, de president van El Salvador, haalt flink uit naar George Soros. Volgens Bukele heeft Soros geen democratisch mandaat. Daarom vindt hij het wrang dat de Hongaars-Amerikaanse filantroop inspraak heeft bij het bepalen van beleid en wetten

Wuppertal
Nieuws

Moslim steekt medeleerlingen neer op Duitse school: veel gewonden

Donderdag vond er een steekpartij plaats op een middelbare school in Wuppertal. Na een ruzie begon een moslimleerling zijn schoolgenoten neer te steken, waarbij minstens vier gewonden vielen. Inmiddels is hij gearresteerd. De steekpartij vond plaats

Kuipers
Nieuws

Derksen haalt uit naar "lafaard" Ernst Kuipers: "Hij is gevlucht"

De commentatoren van Vandaag Inside hebben geen woord over voor voormalig D66-minister Ernst Kuipers. Kuipers stopte zes weken geleden plotsklaps als minister. Hij gaf aan een nieuwe baan te hebben en direct zijn ministerschap neer te leggen. Wekenla

Contant geld
Onderzoek

Tieners betalen vaak met contant geld

Jongeren, geboren tussen 1995 en 2010, betalen vaker met contant geld dan volwassenen. Maar liefst een kwart van alle betalingen rekent deze leeftijdsgroep cash af. Experts zijn verrast over deze ontwikkeling. Gemiddeld doen Nederlanders 20,5 procent

Migratie
Nieuws

Brits rapport onthult dat belastingbetaler 24 miljard pond kwijt is aan werkloze migranten sinds 2020

Een nieuw Brits rapport onthult dat de Britse belastingbetaler bijna 24 miljard pond heeft uitgegeven aan werkloze migranten die sinds 2020 niets bijdragen aan de economie. Robert Bates, onderzoeksdirecteur bij het Centrum voor Migratiebeheersing, ve

Politie
Nieuws

Meer dan de helft van neergestoken jongeren zijn bekend bij de politie

In het jaar 2021 zijn 275 mensen opgenomen in het ziekenhuis na een steekincident, zo blijkt uit gegevens van het CBS. Onder hen was ongeveer een vijfde deel jonger dan 20 jaar. Opvallend is dat meer dan de helft van deze jongeren die werden neergest