Door een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (IFG) kreeg Welt am Sonntag toegang tot documenten die inzicht geven in hoe de Duitse overheid de pandemie heeft aangepakt. Deze documenten, die na dreiging met een rechtszaak werden vrijgegeven, bevatten ongeveer 500 pagina’s aan e-mails en correspondentie tussen het Kanselarij (dus de Duitse regering) en de corona-expertraad, een adviesorgaan opgericht door bondskanselier Olaf Scholz in december 2021. 

Uit deze documenten blijkt dat de politiek actief betrokken was bij de besluitvorming binnen deze adviesorganen. Ministeries gaven regelmatig suggesties over welke onderwerpen besproken moesten worden en waren aanwezig bij vergaderingen van de raad. Wat nog zorgwekkender is, is dat de adviezen van de raad voorafgaand aan publicatie in het Kanselarij werden aangepast om beter aan te sluiten bij de politieke doelen.

Voorbeeld van wijzigingen: Long Covid
Een duidelijk voorbeeld van dergelijke wijzigingen is te zien in een advies over Long Covid dat de raad op 15 mei 2022 publiceerde, meldt Welt. In de oorspronkelijke versie werd gesteld dat de prevalentie van de neuro-immunologische aandoening ME/CFS door de pandemie waarschijnlijk zou toenemen, maar de exacte percentages werden als laag beschouwd. Dit zinnetje werd door het Kanselarij afgekeurd als “te weinig alarmerend.” De uiteindelijke versie van het document benadrukte in plaats daarvan absolute aantallen, wat de ernst van de situatie sterker deed overkomen.

Dat angst voor Long Covid een politieke strategie was, werd enkele weken later duidelijk. Op 29 augustus 2022 stelde minister van Volksgezondheid Karl Lauterbach een plan voor om jongeren aan te sporen tot verdere vaccinaties. Hij suggereerde het gebruik van een “furchtappell” (angstappel) om hen bewust te maken van de gevaren van Long Covid. De corona-expertraad verzette zich echter tegen dit plan en bleef vasthouden aan hun wetenschappelijke onafhankelijkheid.

Het Kanselarij verklaarde destijds dat de raad in zijn werk onafhankelijk was en dat correcties slechts redactioneel van aard waren, zoals het corrigeren van typefouten en het verbeteren van de begrijpelijkheid. De vrijgegeven e-mails roepen echter vragen op over de mate van politieke inmenging in wetenschappelijke adviezen.

Vroege waarschuwingen over onderwijs
De documenten onthullen ook dat het Kanselarij al vroeg op de hoogte was van de negatieve effecten van de pandemie op het onderwijs, meldt Welt. In een e-mail van 18 mei 2022 informeerde Susanne Jaritz, een jurist van het Kanselarij, de raad over de trage voortgang van de digitalisering van scholen. De verwachte “aanzienlijke terugval in de kwaliteit van digitaal onderwijs” werd al voorspeld, wat later bevestigd werd door experts.

De onthullingen over de aanpassingen in de adviezen van de corona-expertraad werpen nieuw licht op de manier waarop de Duitse regering de pandemie heeft aangepakt. De balans tussen wetenschappelijke onafhankelijkheid en politieke wensen lijkt dun te zijn geweest, wat vragen oproept over de integriteit van het beleid tijdens een van de meest uitdagende periodes in de recente geschiedenis.

Eerdere onthullingen
Dit nieuws volgt op eerdere onthullingen over misstanden in het Duitse coronabeleid, zoals blijkt uit interne documenten van het Duitse RIVM, oftewel het Robert Koch Instituut (RKI). Zo wist de Duitse overheid al vroeg dat mondkapjes en schoolsluitingen amper effectief waren, en dat het AstraZeneca-vaccin ernstige bijwerkingen bevatte. 

Uit de documenten blijkt verder dat het RKI regelmatig onder politieke druk stond om zijn standpunten aan te passen. Inmiddels toont ook onafhankelijk onderzoek aan dat steeds meer coronamaatregelen niet tot amper effectief zijn geweest, zoals mondkapjes, vaccins en de afstandsregels.