Tijdens een bijeenkomst van de lokale PvdA op de Dag van Europa benadrukte Timmermans dat de oorlog in Oekraïne niet ver van ons bed is, meldt De Telegraaf. “Op de slagvelden van Oekraïne wordt ons lot nu bepaald,” zei hij. “Het is ook onze oorlog. We hoeven hem niet zelf te vechten, maar het gaat ook over ons. Oekraïne zal die oorlog winnen.”

Timmermans sprak met overtuiging over het belang van Europese solidariteit en waarschuwde dat dit niet vrijblijvend is. “Het zal veel inzet vergen. Het zal ook offers vergen, ook van onze samenleving,” aldus de fractievoorzitter. “Help mij het zover te krijgen dat we hier ook een kabinet krijgen dat in staat is om dat te doen, zonder voortdurend over de schouder te moeten kijken of Poetin-vriend Wilders het wel goed vindt.”

‘Hard power’ is noodzakelijk
Met zijn toespraak probeerde Timmermans ook het kritische deel van de achterban te overtuigen. Vooral binnen GroenLinks zijn traditioneel veel pacifistische stemmen te horen. Maar volgens Timmermans is de tijd van uitsluitend ‘soft power’ voorbij. “Wij moeten als Europeanen durven dat geopolitieke spel te spelen. We zijn altijd helemaal dol op onze eigen soft power, maar we zullen ook hard power moeten leren spelen,” zei hij.

In de politiek betekent ‘hard power’ het inzetten van militaire en economische middelen om het gedrag of de belangen van andere politieke machten te beïnvloeden. Deze vorm van macht is vaak dwingend of agressief en werkt het snelst wanneer een sterke politieke speler haar wil oplegt aan een zwakkere partij, die minder militaire of economische slagkracht heeft. Hard power staat tegenover ‘soft power’, dat draait om invloed via diplomatie, cultuur en geschiedenis.

Timmermans' oorlogstaal schiet in het verkeerde keelgat bij de pacifistische leden van GL en PvdA, erkent hij. Als voorbeeld noemde Timmermans de reacties na zijn eerdere oproep om meer aan defensie uit te geven. “Toen ik bij de 1 mei-lezing in Rotterdam zei dat we helaas meer aan defensie zouden moeten gaan uitgeven, was daar niet meteen iedereen enthousiast over.”

Verwijzing naar Wilders
Timmermans haalde ook uit naar Geert Wilders en het huidige kabinet. Hij ziet in de aanpak van protesten en het demonstratierecht parallellen met autoritaire leiders. “Onderschat niet dat ook in onze samenleving de aanpak van het demonstratierecht een uitdrukking is van dezelfde neiging om niet lastiggevallen te willen worden door burgers die het niet met je eens zijn,” zei hij.

Volgens Timmermans volgen landen als Nederland steeds vaker het ‘draaiboek van Orbán en Poetin’, waarbij democratische vrijheden sluipenderwijs zouden worden ingeperkt. Hij vindt dit een zorgwekkende ontwikkeling, ook in het licht van de oorlog in Oekraïne.