De feiten dateren van 19 september 2024. De verdachte, Ayoub Mahi, reisde die dag van Amersfoort naar Rotterdam en kocht twee koksmessen. Aan het begin van de avond stak hij een man dood die aan de voet van de Erasmusbrug aan het skaten was. Daarna rende hij achter andere mensen aan en maakte stekende bewegingen. In het digitale kunstmuseum Remastered verwondde hij nog een tweede slachtoffer. Omstanders wisten hem uiteindelijk te overmeesteren.

Tijdens de aanval riep de man meerdere keren “Allahoe akbar”. Uit onderzoek bleek dat hij zich vooraf intensief had verdiept in jihadistisch materiaal. Hij las over gewapende jihad, luisterde urenlang naar jihadistische opnames en bekeek onthoofdingsvideo’s van IS. De rechtbank concludeert op basis hiervan dat hij handelde met een terroristisch oogmerk, bedoeld “om de bevolking vrees aan te jagen”.

Geen strafbare dader
Ondanks de ernst van de feiten krijgt de man geen gevangenisstraf. De rechtbank oordeelt dat zijn daden hem niet kunnen worden aangerekend. Hij leed ten tijde van de aanval aan een heftige psychose die zijn gedrag volledig bepaalde. “Aan hem kan en mag daarom geen straf worden opgelegd als vergelding voor het leed dat hij de slachtoffers heeft aangedaan,” stelt de rechtbank.

De verdachte lijdt sinds zijn achttiende aan schizofrenie en heeft terugkerende psychoses. Tijdens die periodes hallucineerde hij, hoorde stemmen en raakte hij in extreme religieuze fixatie. In 2022 was het al eerder tot ernstig geweld gekomen. Toen probeerde hij zijn moeder de keel door te snijden terwijl hij eveneens “Allahoe akbar” riep. Ook toen verklaarde de rechter hem volledig ontoerekeningsvatbaar.

Advies en oordeel
Deskundigen van het Pieter Baan Centrum onderzochten de man tien weken. Zij concludeerden dat hij nooit volledig vrij is geweest van psychoses en dat zijn medicatie, ondanks maximale dosering, onvoldoende werkte. Omdat hij zich niets van de feiten kon herinneren en het exacte doorwerken van de stoornis moeilijk vast te stellen was, adviseerden zij verminderde toerekening.

De rechtbank nam dat advies niet over en week daarmee af van de eis van het Openbaar Ministerie. Het OM had twintig jaar gevangenisstraf geëist, plus tbs met dwangverpleging. De rechter koos voor volledige ontoerekeningsvatbaarheid en legde alleen tbs met dwangverpleging op.

De verdachte moet schadevergoedingen betalen. De ouders en partner van het dodelijke slachtoffer krijgen ieder 17.500 euro. Het gewonde slachtoffer ontvangt 18.500 euro.

Verbijstering over reactie van Aboutaleb
Na de aanslag ontstond ook discussie over publieke uitlatingen. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb zei kort na het incident dat het roepen van “Allahoe akbar” op zichzelf niet bewijst dat het om terreur gaat. “Dat roep ik wel tientallen keren per dag. Het is een stopwoordje voor veel moslims,” zei hij tegen Omroep Rijnmond. Hij benadrukte het onderzoek te willen afwachten. Dat onderzoek leidde later tot de conclusie dat sprake was van een islamitische terreuraanslag.

De uitspraak riep felle reacties op. PVV-leider Geert Wilders schreef: “Er is iemand vermoord door een moslimterrorist. En dan zegt Aboutaleb dit. Ongelooflijk wat een foute opmerking. Een burgemeester onwaardig.” Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe noemde de woorden “onsmakelijk en totaal misplaatst”.