De boodschap uit Den Haag is dat gemeenten niet zelf kunnen beslissen óf er opvang komt. Volgens de coalitie gaat het lokaal vooral over de plek waar een azc komt, niet over de vraag of het centrum er helemaal niet komt. Daarmee botsen de beloften van lokale anti-azc-partijen direct met de lijn van het kabinet.

CDA-leider Bontenbal is daar scherp over. Volgens hem hebben deze partijen beloften gedaan die ze niet kunnen waarmaken. 'Je gaat over waar je over gaat.' Ook vindt hij dat zulke partijen de kiezer 'voor het lapje houden', meldt de NOS.

'De wet is de wet'
D66-fractievoorzitter Paternotte reageerde ook op de verkiezingsuitslag. 'De wet is de wet.' Tegelijk zei hij te begrijpen dat er verzet leeft in gemeenten, omdat de landelijke politiek er jarenlang 'een bende' van heeft gemaakt.

Ook VVD en CDA zeggen dat het kabinet maatregelen wil nemen om de asielinstroom te beperken. Daarnaast moet de integratie van asielzoekers sneller verlopen. Maar zolang de opvang niet op orde is, blijft de spreidingswet volgens de coalitie nodig.

VVD-fractievoorzitter Brekelmans wijst erop dat de wet voorlopig noodzakelijk is om de opvang beter te regelen. Zo moet worden voorkomen dat opnieuw dure noodopvang in hotels en cruiseschepen nodig is. 'De wet is van kracht', waarbij hij ook nadruk legde op 'vrijwilligheid' en 'goed overleg'.

Tekort aan opvangplekken
Volgens de laatste raming is er een tekort van bijna 38.000 opvangplekken in de komende anderhalf jaar. Minister Van den Brink heeft gemeenten al meerdere keren opgeroepen om solidair te zijn en mee te werken. Alleen Groningen en Flevoland hebben meer plekken geregeld dan door het ministerie was gevraagd.

Het ministerie heeft inmiddels een indicatieve verdeling gemaakt van het aantal plekken per gemeente. Daarbij is gekeken naar het aantal inwoners, maar ook naar de welvaart in een gemeente. In 160 van de 342 gemeenten zou volgens die verdeling extra opvang nodig zijn, soms enkele plekken, maar soms ook honderden.

Van den Brink wil voorkomen dat het rijk uiteindelijk hard moet ingrijpen. In theorie kan de minister gemeenten dwingen om asielzoekers op te nemen als zij hun wettelijke taak niet uitvoeren. Zelf hoopt hij dat het zover niet komt. 'Ten eerste ga ik overleggen, ten tweede en ten derde ook. Laten we er in goede Nederlandse gewoonte met elkaar uitkomen', meldt RTL Nieuws.