De tegenstand kwam niet van een oppositiepartij, maar uit de eigen kring van de Amsterdamse coalitiepartij PRO, de fusie van GroenLinks en PvdA. Volgens De Telegraaf was het verzet tijdens de ledenvergadering echter kansloos. Een „overweldigende” meerderheid stemde tegen de motie. Er hoefde niet eens te worden geteld: de rode stembriefjes maakten de uitslag volgens de partij direct duidelijk.

Politieke macht bij ongekozen burgemeester
Het conflict draait om de vraag wie verantwoordelijk moet zijn voor de democratisering van Amsterdam. Onder deze portefeuille vallen onder meer burgerparticipatie, de invloed van inwoners op gemeentelijke besluiten en de inrichting van het bestuur in de stadsdelen.

In het vorige stadsbestuur lag die verantwoordelijkheid bij een wethouder. Sinds het aantreden van het nieuwe college van PRO en D66 in juni 2026 is Halsema ervoor verantwoordelijk. Dat staat uitdrukkelijk in het coalitieakkoord. Ook de portefeuille Vrouwenoffensief kwam bij de burgemeester terecht.

De 34 indieners wilden die keuze terugdraaien. Hun bezwaar is principieel: een burgemeester wordt niet rechtstreeks door inwoners gekozen en hoort een onafhankelijke positie in te nemen. Een wethouder is daarentegen onderdeel van de politieke coalitie en kan door de gemeenteraad op zijn beleid worden afgerekend.

Volgens de critici is het daarom onwenselijk dat juist Halsema verantwoordelijk is voor beslissingen over de verdeling van democratische invloed binnen de gemeente. Zij wilden dat een wethouder deze taken zou overnemen. De ledenvergadering besloot anders.

Ook minder bestuurders in stadsdelen
De discussie heeft een tweede gevoelig onderdeel: de positie van de Amsterdamse stadsdelen. Die hebben eigen bestuurscommissies en dagelijks bestuurders, maar zijn voor belangrijke beslissingen afhankelijk van het centrale stadsbestuur.

De coalitie van PRO en D66 besloot het aantal dagelijks bestuurders in verschillende stadsdelen terug te brengen van drie naar twee. De uitzonderingen zijn de stadsdelen met grote ontwikkelprogramma's in Nieuw-West en Zuidoost en het stadsgebied Weesp.

Het voorstel kwam mede op advies van Halsema tot stand. De burgemeester zag mogelijkheden om het lokale bestuur anders in te richten. In het coalitieakkoord stelt het stadsbestuur dat minder bestuurders juist effectiever kunnen werken. Zij zouden meer verantwoordelijkheid voor de uitvoering krijgen en minder met politieke onderhandelingen bezig zijn.

Maar niet iedereen binnen PRO is daarvan overtuigd. Critici vrezen dat de stadsdelen door de vermindering van het aantal bestuurders juist invloed verliezen. Zij wezen erop dat de ingreep niet in de oorspronkelijke verkiezingsprogramma's van PRO en D66 stond.

Het verzet speelde al eerder. In juni namen PRO-leden een motie aan om het terugbrengen van het aantal stadsdeelbestuurders ongedaan te maken. Het stadsbestuur nam die wens niet over, omdat daarvoor het coalitieakkoord moest worden opengebroken, meldde AT5.

Ook donderdagavond lukte het de tegenstanders niet om de koers te veranderen. Een nieuwe motie om de wegbezuinigde stadsdeelbestuurders te behouden, kreeg onvoldoende steun.

Halsema blijft verantwoordelijk
De uitkomst betekent dat de politieke koers van het Amsterdamse stadsbestuur binnen PRO voorlopig overeind blijft. Halsema behoudt de portefeuille Democratisering, terwijl de voorgenomen kleinere dagelijkse besturen in de stadsdelen niet door de partijleden worden teruggedraaid.

De ledenvergadering nam daarmee geen formeel gemeentelijk besluit, maar sprak zich uit over de koers van PRO. De verdeling van de gemeentelijke verantwoordelijkheden was al in juni vastgesteld. Op de officiële gemeentewebsite staat Democratisering nog altijd bij Halsema vermeld, naast onder meer Openbare Orde en Veiligheid en Algemene Zaken.

Voor de ondertekenaars van de motie blijft het principiële bezwaar bestaan: een burgemeester die boven de partijen hoort te staan, geeft tegelijk leiding aan de plannen voor de democratische inrichting van de stad. De meerderheid van de Amsterdamse PRO-leden ziet daarin kennelijk onvoldoende reden om de portefeuilleverdeling te veranderen.