In een van de gevallen doet een Iraakse migrant zich voor als een zogeheten Bidoon uit Koeweit. Deze groep staat bekend als staatloos. Tijdens een interview met de Britse immigratiedienst vertelt hij een ingestudeerd verhaal. Hij neemt het gesprek op en deelt het met smokkelaars, die het gebruiken als instructiemateriaal.

Scripts en ‘handleidingen’ in omloop
De audio en documenten worden verspreid onder migranten in het noorden van Frankrijk. Zij wachten daar op een oversteek naar het Verenigd Koninkrijk. Via versleutelde chatgroepen krijgen zij uitleg over hoe zij een overtuigend asielverhaal kunnen vertellen.

Migranten volgen een vast script. Daarin vertellen zij over arrestatie en mishandeling. In de opname zegt de migrant: ‘Ze hebben ons gearresteerd en naar de gevangenis gebracht.’ Ook verklaart hij: ‘Ze hebben mij gemarteld.’

Daarnaast moeten zij vragen beantwoorden over het land waar zij zogenaamd vandaan komen. Het gaat om basiskennis zoals de munt, de vlag en andere kenmerken. Deze antwoorden worden vooraf uit het hoofd geleerd.

‘Nationaliteit shoppen’ groeit
Volgens immigratiefunctionarissen is sprake van zogenoemd ‘nationaliteit shoppen’. Daarbij kiezen migranten een land waarvan bekend is dat de kans op asiel groter is. Eritrea wordt genoemd als voorbeeld, omdat een groot deel van de aanvragen daar wordt goedgekeurd.

Een insider zegt dat controle lastig is. ‘We moeten aannemen dat ze Eritrees zijn omdat ze de antwoorden hebben opgezocht.’ Hij voegt toe: ‘Ik zou kunnen zeggen dat ik uit Eritrea kom, daar tien jaar heb gewoond, de vlag ken en wat heb gegoogeld, het is gewoon absurd.’

Volgens dezelfde bron is het moeilijk om onderscheid te maken tussen nationaliteiten. ‘Een Afghaan kan zeggen dat hij Iraans is, een Iraniër kan zeggen dat hij Irakees is en zo verder.’

Reactie van de overheid
De Britse overheid zegt op de hoogte te zijn van deze praktijken. Een woordvoerder benadrukt dat het systeem niet bedoeld is voor misbruik. ‘We zijn al op de hoogte van deze netwerken, en onze boodschap aan hen is duidelijk: het asielsysteem is niet bedoeld voor misbruik.’

Daarnaast wijst de overheid op controles. ‘We gebruiken een reeks middelen om de geloofwaardigheid van asielaanvragen vast te stellen, waaronder het onderzoeken van nationaliteit en identiteit.’ Ook stelt men: ‘We hervormen ons asielsysteem om orde en controle aan de grenzen te herstellen.’