In het conceptprogramma staat: „Nederland en de Europese Unie erkennen Palestina als enige staat in het gehele Palestijnse gebied, binnen de grenzen van voor 1948.” Verder schrijven de jongeren dat „de koloniale ambities van zionisten” het bestaan van een vreedzaam Israël onmogelijk zouden maken. „Alleen een Palestijnse staat maakt eerlijke gelijke rechten voor iedereen mogelijk”, luidt het voorstel.

Het gaat vooralsnog om een conceptprogramma van de jongerenbeweging. Het standpunt is dus niet automatisch het officiële programma van PRO zelf. Juist het grote verschil tussen beide zorgt echter voor discussie.

Duk wil dat PRO ingrijpt
Duk reageerde bij Nieuws van de Dag bijzonder scherp op het voorstel. „De passages over buitenlands beleid zijn sowieso waanzinnig. Maar die over Israël helemaal”, zei hij. Volgens hem komt het voorstel feitelijk neer op het verdwijnen van Israël als zelfstandige staat.

„Ze pleiten dus voor de ontmanteling van de staat Israël”, stelde Duk. „Ze erkennen Israël helemaal niet als legitieme soevereine staat. Ja, dit gaat natuurlijk veel te ver.”

Hij vindt dat de moederpartij afstand moet nemen van haar jongerenbeweging. Daarbij verwees hij naar eerdere conflicten tussen politieke partijen en hun jongerenorganisaties. „Als ik de Partij van de Arbeid en GroenLinks was, zou ik dat ook moeten doen. Zeggen: dit accepteren we niet.”

Duk ging nog verder en plaatste het voorstel in een bredere discussie over antisemitisme. Volgens hem komt het ontkennen van het recht van Joden op een eigen staat in die sfeer terecht. 

Markuszower: jongeren zeggen wat PRO werkelijk denkt
Ook DNA-fractievoorzitter Gidi Markuszower haalde hard uit. Hij draaide de kritiek op de jongerenbeweging juist om. Volgens hem maakt PROTEST expliciet wat volgens hem ook binnen de landelijke partij leeft.

„Ik denk dat we dankbaar moeten zijn aan die jongerenbeweging. Want zij zeggen gewoon de waarheid. Zij zeggen wat ook PRO in de Tweede Kamer eigenlijk vindt en denkt. En zij schrijven het gewoon netjes op.”

Markuszower verbond het voorstel vervolgens aan Hamas. „Ze erkennen niet Palestina. Ze erkennen de terroristen van Hamas. Dat is wat er staat.” Het conceptprogramma zelf zegt dat niet. De passage spreekt over de erkenning van een Palestijnse staat en bevat in het getoonde fragment geen erkenning van Hamas.

Jongeren verdedigen ruimte voor afwijkend geluid
Een jonge vrouw die bij PRO betrokken is, verdedigde tegenover de verslaggever vooral het recht om een uitgesproken standpunt in te nemen. Volgens haar hoeft een jongerenorganisatie niet automatisch dezelfde koers te volgen als de moederpartij.

„Ik denk ook dat het soms misschien wel nodig is om echt een standpunt te maken”, zei ze. Volgens haar is het te gemakkelijk om bij gevoelige onderwerpen voor „van allebei een beetje” te kiezen. „Als je ergens voor staat en je bent daar heel duidelijk in, dan weten mensen ook waar ze voor kiezen.”

Ook over het religieuze argument voor een Joodse staat was ze kritisch. „Ik vind het heel erg lastig dat mensen zich op basis van een religie het idee hebben dat ze het recht hebben om ergens te zijn, welke religie dat dan ook mag zijn.”

Andere geïnterviewden wezen er juist op dat jongerenorganisaties vaker afwijken van hun moederpartij. Daarbij werd onder meer de verhouding tussen de JOVD en de VVD als voorbeeld genoemd. Een afwijkende koers hoeft volgens hen dus niet onmiddellijk tot ingrijpen te leiden.