Volkskrant buigt plagiaatrel om tot racismedebat: 'Plagiaat is middel tegen zwarte denkers'
De Volkskrant plaatst de dood van de omstreden Cambridge-hoogleraar Jason Arday nadrukkelijk in het teken van racisme en de behandeling van zwarte academici. Dat gebeurt terwijl Arday kort voor zijn overlijden zwaar onder vuur lag vanwege beschuldigingen van plagiaat en twijfels over verschillende verhalen uit zijn eigen leven. De krant kiest daarbij een opvallende invalshoek en stelt dat de mediastorm om meer draaide dan fraude alleen: 'Plagiaat is een beproefd middel om zwarte denkers te beschadigen'.
Arday werd op 41-jarige leeftijd dood aangetroffen in een woning in de Londense wijk Battersea. De politie houdt vooralsnog geen rekening met een misdrijf en onderzoekt de omstandigheden van zijn overlijden. Kort daarvoor had Arday ontslag genomen bij de Universiteit van Cambridge, nadat die instelling een nieuw onderzoek naar zijn academische kwalificaties en eretitels had aangekondigd.
Van succesverhaal naar zware beschuldigingen
Arday kreeg in 2023 veel aandacht toen hij op 37-jarige leeftijd de jongste zwarte hoogleraar ooit van Cambridge werd. Hij werd gepresenteerd als een voorbeeld van sociale mobiliteit en academisch succes. Later ontstonden echter twijfels over zijn wetenschappelijke werk en de snelheid waarmee hij carrière had gemaakt.
Vervolgens kwamen beschuldigingen van plagiaat naar buiten. Liverpool John Moores University had eerder onderzoek gedaan naar zijn proefschrift en stelde geen plagiaat vast, maar sprak wel van 'redelijke vergissingen'. Later volgden nieuwe aantijgingen over ander wetenschappelijk werk en over persoonlijke claims van Arday.
Ook verhalen over zijn sportieve en maatschappelijke prestaties werden onderzocht. Zo had hij verteld over dertig marathons in 35 dagen, een ultraloop van ongeveer zeshonderd mijl en miljoenen aan ingezameld sponsorgeld. Britse journalisten konden verschillende van die verhalen niet onafhankelijk bevestigen.
Volkskrant legt nadruk op racisme
Na Ardays dood richt De Volkskrant zich sterk op de vraag of zwarte academici harder worden aangepakt dan blanke collega's. Historicus Femi Owolade zegt daarbij tegenover De Volkskrant: 'Plagiaat is al heel lang een beproefd middel om zwarte denkers te beschadigen.' Tegelijk zegt hij dat de zaak volgens hem niet uitsluitend als racisme kan worden gezien.
Ook hoogleraar Judi Mesman houdt tegenover De Volkskrant meerdere verklaringen open. 'Ik denk dat in het geval van Arday twee dingen waar kunnen zijn. Het is goed mogelijk dat hij zijn academisch werk niet goed op orde had. Maar je kunt ook zeggen dat de mate van aandacht voor hem racistisch gemotiveerd was.' Daarmee wordt de dood van Arday nadrukkelijk in een racistisch frame geplaatst in plaats van een benadrukking van de potentieel frauduleuze gedragingen van Arday.
