Jan Latten waarschuwt voor ‘grote maatschappelijke onrust’ door groeiend migratieaandeel
Demograaf Jan Latten, voormalig hoofddemograaf van het CBS, waarschuwt in een column bij WNL dat Nederland aan het begin kan staan van forse maatschappelijke onrust door grote demografische veranderingen. Nederland groeit al jaren door migratie, terwijl er inmiddels meer mensen overlijden dan er kinderen worden geboren. Volgens Latten veranderen daardoor niet alleen de bevolkingscijfers, maar ook de sociale en culturele verhoudingen in het land.
Sinds begin 2016 kwamen er volgens Latten ruim 1,1 miljoen inwoners bij en telt Nederland inmiddels 18,1 miljoen mensen. In 2025 overleden ongeveer 173.000 inwoners, terwijl er afgerond 167.000 kinderen werden geboren. De bevolkingsgroei kwam dat jaar volledig door migratie. Latten wijst erop dat mensen daar verschillend naar kijken: ‘Fijn, want er zijn al genoeg mensen op de wereld.’ Anderen vragen zich volgens hem juist af: ‘Hoe houden we in de toekomst het land draaiende?’
Snellere krimp onder bevolking met Nederlandse herkomst
Volgens Latten zit achter de algemene bevolkingscijfers een grotere verschuiving. Hij stelt dat de groep die hij aanduidt als het autochtone deel van de bevolking, nu ongeveer 12,9 miljoen mensen, de komende jaren sneller zal krimpen. Het aantal jongvolwassenen met Nederlandse roots groeit volgens hem niet meer, terwijl het aantal geboorten binnen deze groep verder kan dalen.
Daar komt volgens Latten de vergrijzing bovenop. De omvangrijke generatie babyboomers bereikt steeds vaker een leeftijd waarop het aantal sterfgevallen stijgt. Hij verwacht dat de huidige autochtone bevolking tot het midden van deze eeuw met 1 tot 2 miljoen mensen afneemt. Tegelijk ziet hij bij inwoners met een buitenlandse herkomst een tegenovergestelde ontwikkeling.
Migratie blijft bevolking laten groeien
In die groep zijn relatief veel jongvolwassenen en is de vergrijzing volgens Latten nog beperkt. Bovendien komen er ieder jaar nieuwe, veelal jonge immigranten bij. Daardoor blijven geboorten en migratie volgens hem de omvang van deze bevolkingsgroep vergroten. De combinatie van krimp bij het autochtone deel en groei bij mensen met een buitenlandse herkomst brengt Nederland volgens Latten richting 20 miljoen inwoners in 2050.
Latten verwacht dat die ontwikkeling ook maatschappelijke discussies scherper zal maken. Hij noemt onder meer christelijke waarden, het verdwijnen van katholieke kerken, gesegregeerd islamitisch onderwijs, religie in publieke functies en gescheiden zwemmen voor vrouwen. Volgens hem is het daarom te beperkt om alleen naar het totale aantal inwoners te kijken. ‘Het is tijd voor onderzoekers en politici om verder te kijken dan alleen aantallen inwoners.’
