De oud-minister hield eerder op maandag een uitgebreide persconferentie waarin hij zich verdedigde. Hij stelde dat alle procedures rond de subsidies volgens de wet verliepen en dat hij bereid is het onderzoek te ondergaan. ‘Ik ben niet weggelopen, ik heb me niet verborgen. En ik zal in de toekomst ook niet weglopen of me verbergen’, zei Hankó. Ook verklaarde hij: ‘Mijn geweten is zuiver.’ Kort voor zijn aanhouding zei hij volgens Reuters opnieuw dat hij niets verkeerd had gedaan: ‘Mijn geweten is zuiver, dit is een politiek showproces.’

Miljarden voor Hongaarse cultuur
De zaak draait om subsidies van het Nationaal Cultureel Fonds. Het NKA werd in 1993 opgericht om cultuur en culturele programma's in Hongarije te financieren. Ongeveer negentig procent van de inkomsten van het fonds komt uit de nationale loterij. De minister die verantwoordelijk is voor cultuur staat aan het hoofd van het fonds.

Volgens aanklagers zijn miljarden forinten aan staatssubsidies via een niet-transparante procedure terechtgekomen bij kunstenaars en organisaties met banden met Fidesz. Zij zijn daarom een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar mogelijke verduistering en andere strafbare feiten. Het Openbaar Ministerie meldde dinsdag dat Hankó na het verlies van zijn immuniteit in hechtenis is genomen en als verdachte is verhoord. Hankó en andere betrokkenen ontkennen dat geld verkeerd is gebruikt.

Hankó presenteerde tijdens zijn persconferentie een heel andere lezing. Hij zei dat het onderzochte programma ongeveer 17 miljard forint omvatte en dat het geld naar culturele activiteiten ging. De afgelopen twee jaar kregen 1.087 programma's in totaal 17,61 miljard forint. Daarvan kwam 82 procent van de succesvolle aanvragen van buiten Boedapest en 18 procent uit de hoofdstad.

De oud-minister bestrijdt ook dat subsidiegeld zomaar in privézakken kon verdwijnen. ‘Voor elke forint moet een gedetailleerde verantwoording worden ingediend, gecontroleerd met facturen en contracten’, zei hij tijdens zijn persconferentie. Hij stelde dat voor alle 1.087 ontvangers strenge verantwoordingsregels golden. Volgens Hankó bewijst dat dat hij en zijn voormalige medewerkers zichzelf niet konden verrijken met het geld.

Fidesz spreekt van politieke vervolging
Ook andere Fidesz-politici gebruiken harde woorden over de zaak. Tijdens de persconferentie werd gesproken van ‘een politieke jacht’ tegen organisaties, media en politici van Hongaars rechts. Een vertegenwoordiger van de partij zei dat Hankó volgens Fidesz slachtoffer is van een verzonnen proces dat op politieke aanwijzing wordt gevoerd. Dat is de lezing van Fidesz; het strafrechtelijke onderzoek naar de subsidies loopt nog.

Hankó zelf koppelt het onderzoek aan een bredere strijd over het Hongaarse cultuurbeleid. Hij zegt dat de vorige regering bewust geld beschikbaar stelde voor populaire cultuur en lokale gemeenschappen door het hele land. Volgens de oud-minister ging het geld onder meer naar lokale culturele evenementen, muziek, onderwijs, volkskunst en theater. Meer dan 700 van de gefinancierde programma's waren naar verluidt gericht op het culturele leven in lokale gemeenschappen.

Magyar zet anticorruptiebeleid door
De aanhouding vindt plaats terwijl de nieuwe regering van premier Péter Magyar onderzoeken naar mogelijke corruptie uit het Orbán-tijdperk opvoert. Een nieuwe anticorruptie-instantie die onder Magyar werd opgericht, maakte maandag haar eerste vier zaken bekend. Magyar stelt dat corruptie en misbruik van publiek geld Hongarije de afgelopen jaren een bedrag ter waarde van 8 tot 10 procent van het bruto binnenlands product hebben gekost. Orbán heeft ontkend dat hij corruptie tijdens zijn zestien jaar aan de macht ongemoeid liet.

Magyar presenteerde de gebeurtenissen van maandag als onderdeel van een grote politieke verandering. ‘Gisteren was een belangrijke dag. Na lange decennia van leugens hebben miljoenen Hongaren voor het eerst ervaren wat echte regimewisseling en gelijkheid voor de wet betekenen’, schreef hij dinsdag op Facebook. Daarmee staat zijn uitleg lijnrecht tegenover die van Hankó en Fidesz, die juist spreken van politieke vervolging.

Hankó is bovendien niet de enige voormalige minister uit het Orbán-tijdperk die maandag werd vastgezet. Ook Miklós Seszták, die tussen 2014 en 2018 minister van Nationale Ontwikkeling was, werd aangehouden in een afzonderlijk onderzoek naar vermeende omkoping. Seszták ontkent eveneens iets verkeerd te hebben gedaan. Voor geen van beide oud-ministers is op dit moment een rechterlijk oordeel over schuld geveld.