Kabinet dreigt over links te gaan: 5 klappen voor beleggers en ondernemers
Het kabinet dreigt met zijn ingrijpende nieuwe begrotingsvoorstel verder over links te gaan. Bezuinigingen op de sociale zekerheid verdwijnen, terwijl spaarders, beleggers en ondernemers op meerdere punten juist zwaar worden geraakt. Vooral de plannen voor box 3 en de strengere regels voor ondernemers springen eruit. Het kabinet bevestigde op 29 september dat het met nieuwe voorstellen komt voor box 3, de koopkracht van werkenden en de sociale zekerheid. Dit zijn de vijf belangrijkste manieren waarop spaarders, beleggers en ondernemers de rekening van de nieuwe koers merken.
De wijzigingen moeten het kabinet helpen om voldoende politieke steun voor de begroting te krijgen over links bij met name PRO. Tegelijk verdwijnen geplande ingrepen bij onder meer de WW en WIA. Voor mensen met vermogen komt er juist een aantal stevige veranderingen. JA21-leider Joost Eerdmans zei daarom tegenover het AD dat het kabinet volgens hem ‘meer naar links is gegaan’.
1. Spaarders betalen veel eerder belasting
Spaarders krijgen als eerste te maken met een fors lagere grens in box 3. Het heffingsvrije vermogen gaat volgens de plannen volgend jaar van ruim 60.000 euro naar iets meer dan 30.000 euro per persoon. Daardoor komt een grotere groep Nederlanders eerder in aanraking met de vermogensheffing. Het huidige box 3-stelsel belast onder meer spaargeld, aandelen en een tweede woning.
2. Kleine beleggers krijgen een lagere vrijstelling
Het kabinet wil box 3 vanaf 2028 ingrijpend veranderen. Bij onder meer aandelen, obligaties en vastgoed moet een vermogenswinstbelasting komen. Daarbij wordt in beginsel pas afgerekend wanneer een belegging wordt verkocht en de winst daadwerkelijk is gemaakt. Het nieuwe box 3-stelsel staat gepland voor 1 januari 2028.
Dat klinkt op één punt gunstiger voor beleggers, omdat niet steeds over een papieren waardestijging wordt afgerekend. Tegelijk wordt de vrijstelling voor rendement flink lager. In het oorspronkelijke plan zou de eerste 1.800 euro aan rendement buiten de belasting blijven. Dat wordt volgens het nieuwe voorstel 1.000 euro. Daardoor kunnen ook mensen met een relatief beperkt vermogen eerder belasting moeten betalen.Volgens de nieuwe kabinetsplannen kunnen daardoor ongeveer 850.000 Nederlanders extra met belasting over hun vermogen te maken krijgen.
3. Lenen uit de eigen bv wordt hard aangepakt
Ook ondernemers met een eigen bv krijgen te maken met strengere regels. Zij kunnen nu nog tot 500.000 euro lenen uit hun eigen onderneming voordat sprake is van excessief lenen. Het kabinet wil die grens verlagen naar 100.000 euro. Leningen voor een eigen woning blijven hiervan uitgezonderd. De stap is groot. Het bedrag dat ondernemers zonder deze fiscale gevolgen uit hun bv kunnen lenen, wordt daarmee met 400.000 euro verlaagd.
4. Kabinet wil ondernemers verleiden sneller winst uit te keren
Tegenover die strengere leenregels zet het kabinet een tijdelijke belastingverlaging in box 2. Het hoge tarief bedraagt nu 31 procent. Het voorstel is om dat tijdelijk te verlagen naar 29,2 procent. Momenteel geldt het tarief van 31 procent voor inkomen uit aanmerkelijk belang boven 68.843 euro.
Het kabinet hoopt dat ondernemers daardoor sneller geld uit hun bv halen en als winst aan zichzelf uitkeren. Dat levert de schatkist op korte termijn extra inkomsten op. Voor ondernemers ontstaat daarmee tegelijkertijd een prikkel om eerder dividend uit te keren. Dit is vaak ongunstiger voor ondernemers dan een lening uit de eigen bv.
5. Sociale bezuinigingen verdwijnen, rekening verschuift
Daar staat een duidelijke politieke verschuiving tegenover. De eerder geplande bezuinigingen op de WW en WIA worden geschrapt. Het kabinet wil eerst met werkgevers en vakbonden praten over manieren om de kosten van de sociale zekerheid alsnog te beperken.
Als die gesprekken niet genoeg besparingen opleveren, kan de rekening op andere begrotingen terechtkomen. Defensie, Justitie en Veiligheid en Infrastructuur worden daarbij volgens de plannen ontzien. Vooral onderwijs kan dan een groot deel van de bezuinigingen moeten dragen. Al zijn andere plannen die ondernemers raken niet uitgesloten.
De koerswijziging valt goed bij linkse partijen en organisaties die tegen de sociale bezuinigingen waren. PRO-leider Jesse Klaver zei over het schrappen ervan: ‘Ze zijn van tafel en komen daar ook niet terug’. ChristenUnie-leider Mirjam Bikker sprak van ‘belangrijke en noodzakelijke’ stappen, maar is minder enthousiast over het zwaarder belasten van kleinere beleggers.
Aan de rechterkant klinkt juist kritiek. Eerdmans zegt de aangepaste plannen ‘op dit moment niet’ te willen steunen, omdat het kabinet volgens hem ‘meer naar links is gegaan’. Hij zei daarnaast: ‘Het jaagt de belastingbetaler nog meer op kosten. Het is voor Nederland heel duidelijk dat het linksom gaat en wij vinden dat erg jammer en teleurstellend.’ Daarmee blijft de vraag of het kabinet voor de aangepaste begroting voldoende steun in de Tweede Kamer kan vinden.
