Cellentekort loopt uit de hand: kabinet laat gevangenen tot 4 weken eerder vrij

Het kabinet gaat veroordeelden met een gevangenisstraf tot twee jaar maximaal vier weken eerder naar huis sturen. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) verruimt daarmee opnieuw de regels voor vervroegd eindverlof vanwege het ernstige cellentekort. De situatie is inmiddels zo nijpend dat tientallen arrestanten noodgedwongen op politiebureaus blijven zitten. Zonder extra maatregelen dreigt justitie zelfs arrestanten naar huis te moeten sturen.
Lees ook

Transgender Egyptische kindermoordenaar naar Zweedse vrouwengevangenis: 'Horrorscenario'
De nieuwe regeling moet uiterlijk eind november ingaan, schrijft Van Bruggen in een Kamerbrief van 16 november. Momenteel kunnen bepaalde gevangenen maximaal twee weken eerder vertrekken, maar die periode wordt verdubbeld naar 28 dagen. Bovendien geldt de maatregel voortaan voor gevangenisstraffen tot twee jaar, terwijl de grens eerder op één jaar lag. Veroordeelden voor ernstige gewelds- of zedenmisdrijven blijven uitgesloten.
Politiecellen raken steeds voller
Het tekort aan gevangeniscellen veroorzaakt inmiddels ook problemen bij de politie. Volgens Van Bruggen blijven er 'structureel tientallen arrestanten achter op de politiebureaus' omdat gevangenissen geen ruimte meer hebben. Dat aantal neemt volgens haar verder toe. Veroordeelden mogen bovendien maximaal tien dagen in een politiecel verblijven.
De staatssecretaris stelt dat verdere verruiming van het eindverlof noodzakelijk is om te voorkomen dat arrestanten worden weggestuurd. 'Ik zie op dit moment geen andere opties om dit te voorkomen', schrijft zij. Daarmee kiest het kabinet opnieuw voor het eerder laten vertrekken van gedetineerden om ruimte vrij te maken.
Ook vrouwelijke gevangenen eerder naar huis
De regeling wordt voortaan ook toegepast op vrouwelijke gedetineerden. Tot nu toe was er voldoende capaciteit in vrouwengevangenissen, maar dat is veranderd. In gevangenis Ter Peel worden deze maand 42 plekken voor vrouwen omgezet naar plekken voor mannen. Daardoor ontstond ook bij vrouwen een tekort aan beschikbare cellen. Voor hen wordt voorlopig maximaal veertien dagen eindverlof verwacht.
Ondertussen probeert de Dienst Justitiële Inrichtingen de capaciteit uit te breiden. Zo zijn in Nieuwersluis zestig beperkt beveiligde plekken voor mannen in gebruik genomen. Tegelijkertijd verdwijnen tijdelijk cellen door noodzakelijke renovaties in gevangenissen in Veenhuizen en Sittard. Ook de aanhoudende druk op gevangenispersoneel maakt het moeilijk om voldoende capaciteit beschikbaar te houden.
Staatssecretaris erkent pijnlijke gevolgen
Van Bruggen beseft dat de maatregel moeilijk uit te leggen is aan de samenleving. 'Ik erken dat dit een wrange boodschap is voor onze maatschappij en in het bijzonder voor slachtoffers', schrijft de bewindsvrouw. Zij benadrukt dat de verruiming tijdelijk moet zijn en dat justitie straffeloosheid wil voorkomen.
De Dienst Justitiële Inrichtingen gaat regelmatig beoordelen of de vervroegde vrijlating nog noodzakelijk is. Zodra de omstandigheden verbeteren, moet de regeling worden teruggeschroefd. Voor het einde van het jaar wil Van Bruggen de Tweede Kamer informeren over de voortgang van haar aanpak van het cellentekort.





















































