Noord-Holland trekt tonnen uit voor ‘kunstwerk’ om windmolens populairder te maken

De provincie Noord-Holland heeft de Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland zonder openbare aanbesteding een opdracht van maximaal 675.000 euro gegund. Dat blijkt uit een aankondiging op TenderNed, die de provincie pas op 23 oktober verstuurde, bijna zeventien maanden na het tekenen van het contract. Als juridische grond kruiste de provincie aan dat het om een „artistieke prestatie” gaat.
Het contract voor de opdracht „Ondersteunen bij ontwikkelen van projecten met lokaal draagvlak bij uitvoering van de RES” werd op 23 mei 2025 gesloten. De provincie ontving één inschrijving. Prijs woog bij de beoordeling voor nul mee, kwaliteit voor honderd.
De federatie moet helpen wind- en zonneprojecten uit de Regionale Energiestrategie (RES) te ontwikkelen tot projecten met lokaal draagvlak. In de RES leggen regio's vast waar wind- en zonneparken kunnen komen.
Kunstwerk als rechtsgrond
Wie een overheidsopdracht zonder concurrentie wil gunnen, moet in de aankondiging een wettelijke uitzondering aanvinken. Noord-Holland koos de grond dat de opdracht alleen door een bepaalde ondernemer kan worden uitgevoerd, omdat het gaat om het maken van „een uniek kunstwerk” of het leveren van „een artistieke prestatie”.
In de toelichting staat een andere reden. De Participatiecoalitie Noord-Holland, waarvan de federatie de trekker is, is „naar inzien van de provincie de enige aanbieder” van de gevraagde diensten, vanwege haar rol als vertegenwoordiger van natuurorganisaties en energiecoöperaties uit het Klimaatakkoord. Dezelfde toelichting erkent: „Er zijn wel partijen die vergelijkbare diensten kunnen leveren maar die niet een gelijke positie hebben.”
Het eigen inkoopkader van Noord-Holland noemt boven de Europese drempel, voor diensten 216.000 euro, een Europese aanbesteding „in beginsel verplicht”. Afwijken kan alleen met toestemming van Gedeputeerde Staten, na schriftelijk advies van de afdeling Inkoop. Of die toestemming er was, blijkt niet uit de aankondiging.
Zeventien maanden te laat gemeld
De Europese aanbestedingsrichtlijn (artikel 50) schrijft voor dat een overheid „uiterlijk 30 dagen na de sluiting van een overeenkomst of van een raamovereenkomst” de gunning bekendmaakt. Voor dit contract was dat eind juni 2025. De aankondiging ging op 23 oktober 2026 om 9.41 uur de deur uit.
Een te late melding maakt het contract niet ongeldig. Wel konden concurrenten en Provinciale Staten anderhalf jaar lang niet zien dat de opdracht was vergeven.
Federatie procedeerde tegen de Staat
De Vereniging Natuur- en Milieufederatie Noord Holland staat als eiser in de dagvaarding van 24 april 2024, waarmee milieuorganisaties de Staat aanklaagden over PFAS. De rechtbank Den Haag wees de vorderingen op 11 februari 2026 af: „De Nederlandse Staat doet op dit moment voldoende om de verspreiding van PFAS tegen te gaan.”
Die zaak staat los van de RES-opdracht. Of de vereniging in de dagvaarding dezelfde rechtspersoon is als de partij die de opdracht kreeg, blijkt niet uit de stukken.
Volgens haar jaarrekening had de federatie in 2024 ruim 1,4 miljoen euro aan baten, waarvan 343.632 euro aan subsidies van RVO, de provincie Noord-Holland en andere overheden. Hoeveel daarvan van de provincie kwam, staat er niet in.
Coalitie belooft lokaal eigendom
In de Participatiecoalitie werkt de federatie samen met Energie Samen Noord-Holland, de koepel van energiecoöperaties. In een presentatie uit september 2024 belooft de coalitie gemeenten: „Wij realiseren samen coöperatieve energieprojecten met tenminste 50% lokaal eigendom.”
Landelijk kreeg de Participatiecoalitie tussen 2019 en 2025 in totaal 36,25 miljoen euro rijkssubsidie. Of de opdracht van Noord-Holland samenhangt met het aflopen van die subsidie, blijkt niet uit de stukken.
GroenLinks-gedeputeerden verantwoordelijk
Toen het contract werd getekend, was Rosan Kocken (GroenLinks) gedeputeerde Klimaat en Energie. Sinds 3 november 2025 is dat Anouk Gielen (GroenLinks). „Mevrouw Gielen neemt het volledige takenpakket van mevrouw Kocken over”, staat in de besluitenlijst van Gedeputeerde Staten. Kocken is inmiddels burgemeester van De Ronde Venen. Het provinciebestuur van Noord-Holland bestaat uit BBB, VVD, GroenLinks en PvdA.
Overheden betalen vaker voor draagvlak bij wind- en zonneparken. Rotterdam probeerde bewoners eerder met een bezoek aan een windpark te overtuigen.
De 675.000 euro is het plafond inclusief drie verlengingen van telkens twaalf maanden. Hoeveel er werkelijk is betaald, staat niet in de aankondiging. De eerste periode van achttien maanden loopt rond 23 november 2026 af; daarna kan Noord-Holland de overeenkomst verlengen tot uiterlijk november 2029.




















































