Boa's krijgen geen extra bevoegdheden in azc's: kabinet legt BBB-motie naast zich neer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) geeft boa's en politie geen extra bevoegdheden op COA-terreinen, ondanks een aangenomen motie van BBB-leider Caroline van der Plas. Dat blijkt uit zijn Kamerbrief van 16 november over overlastgevende asielzoekers. Zijn ambtenaren noemen de meerwaarde van het openstellen van de terreinen „beperkt”. Het CDA stemde zelf tegen de motie.
Van der Plas vroeg de regering op 4 februari in een motie te „bezien hoe COA-terreinen juridisch kunnen worden aangewezen als gebieden waar boa's en politie hun bevoegdheden kunnen uitoefenen”. Ze wees erop dat boa's op het terrein van een azc geen bevoegdheden hebben en dat de politie pas kan optreden „nadat particuliere beveiligers hen hebben ingeschakeld”.
De motie werd twee keer aangehouden en op 30 juni aangenomen met 76 stemmen voor en 74 tegen. VVD, PVV, JA21, FVD, Groep Markuszower, BBB, ChristenUnie, SGP, 50PLUS en Keijzer stemden voor. CDA, D66, PRO, SP, DENK, PvdD en Volt stemden tegen.
'Geen duurzame oplossing'
Ruim vier maanden na de stemming volgt het antwoord. De motie „stipt een reëel probleem aan, namelijk de overlast en incidenten die momenteel op en rondom een deel van de COA-locaties worden ervaren”, schrijft Van den Brink. Maar: „De verzochte oplossingsrichting biedt echter geen duurzame oplossing.”
Volgens de minister zijn COA-terreinen „besloten plaatsen met gecontroleerde toegang” en geen openbare ruimte. Gemeentelijke boa's, die toezicht houden op straat, „hebben geen taak op besloten terrein; toegang is slechts mogelijk met toestemming of in gezamenlijke acties”.
Een terrein op papier aanwijzen als openbare ruimte verandert daar volgens de brief niets aan en levert geen extra bevoegdheden op. Echt openbaar worden COA-terreinen pas als de hekken en de toegangscontrole verdwijnen. Dat „verschuift het beheer richting gemeente. De meerwaarde daarvan is beperkt”, staat in de brief en in de bijbehorende beslisnota van 14 oktober. Hooguit zouden gemeentelijke boa's dan zelfstandig kunnen optreden tegen overtredingen van de plaatselijke regels.
Nadelen, maar geen onderzoek
De beslisnota, het advies van ambtenaren aan de minister, spreekt van „duidelijke nadelen”, zonder die te noemen. Een juridisch onderzoek of advies onder de afwijzing is niet meegestuurd: de nota heeft geen bijlagen. In de Kamerbrief noemt de minister de nadelen wel. Openstelling van COA-terreinen tast volgens hem „het woon- en privacykarakter” aan, trekt meer ongewenste bezoekers, kan leiden tot „onrust en escalatie” en legt werk bij gemeente en politie neer zonder dat daar automatisch extra inzet tegenover staat.
Tussen de nota en de brief zat ruim een maand. De motie was toen ruim negen maanden eerder ingediend.
'Alle beschikbare middelen'
In dezelfde brief belooft het kabinet stevig op te treden: „Het kabinet zet alle beschikbare wettelijke middelen in om asielzoekers die overlastgevend en/of crimineel gedrag vertonen zo snel mogelijk vast te zetten en uit te zetten, binnen de rechtmatige kaders.” De onrust rond opvanglocaties is groot. In Ter Apel werd de marechaussee opnieuw ingezet tegen overlast, en in Alkmaar zegt de gemeente na een dodelijke steekpartij in het azc „onvoldoende vertrouwen” te hebben in het COA.
In plaats van een andere status voor de COA-terreinen wil Van den Brink betere samenwerking tussen het COA, beveiligers, gemeente en politie, en lokale veiligheidsafspraken. Vanaf 2027 gaat er structureel 6 miljoen euro per jaar naar uitbreiding van de verscherpte toezichtlocaties, de aparte opvang voor overlastgevers in Budel en Ter Apel. Gemeenten kregen in mei al ongeveer 13 miljoen euro voor lokale maatregelen tegen overlast. Over meer politie voor gemeenten met een aanmeldcentrum gaat de minister „nog dit jaar” in gesprek; een aantal agenten of een bedrag noemt hij niet.
Politie mag wel naar binnen
Dat agenten nooit op COA-terreinen mogen komen, klopt niet. De politie mag een besloten terrein op bij noodhulp, op heterdaad, voor een aanhouding of een opsporingsonderzoek, en om de openbare orde te handhaven als incidenten de omgeving dreigen te verstoren. Bij strafbare feiten schakelt het COA zelf de politie in. Op de toezichtlocatie in Hoogeveen werken wel boa's van de Dienst Vervoer en Ondersteuning van het ministerie van Justitie en Veiligheid, op grond van de Vreemdelingenwet.
Van den Brink werd pas op 23 februari minister, na het indienen van de motie. De stemming van 30 juni viel wel onder zijn ministerschap. In dezelfde brief handelt hij ook moties af van onder anderen Boomsma, Ceder, Westerveld en Ceulemans. Alleen de motie-Van der Plas krijgt een inhoudelijke afwijzing. Aan de status van COA-terreinen verandert voorlopig niets.





















































