Dit weekend was er grote onrust in Arnhem. Zaterdag zou er een koranverbranding plaatsvinden in de Gelderse hoofdstad, geleid door Pegida-voorman Edwin Wagensveld. Maar dit ging niet door, want een paar dagen van tevoren vaardigde burgemeester Ahmed Marcouch een verbod uit.

Volgens Marcouch kon de veiligheid van Wagensveld niet worden gegarandeerd. Er zou zelfs sprake zijn van een terreurdreiging. Een eerdere koranverbranding in januari liep al enorm uit de hand, waarbij de Pegida-voorman fysiek werd aangevallen door islamitische jongeren.

Aanvankelijk zei Wagensveld dat hij zaterdag tóch naar Arnhem wilde komen. Dit leverde hem een gebiedsverbod van een half jaar op. Toen hij zei dit gebod te willen negeren, was er zaterdag alsnog een enorme politiemacht aanwezig. Bij elkaar kostten alle maatregelen die dag één miljoen euro, meldt De Gelderlander.

Op weg naar Arnhem
Het demonstratieverbod liet alle alarmbellen afgaan bij rechtenstudente Mienke de Wilde. Zij zag het als een schending van de seculiere rechtsstaat. Normaliter heeft ze weinig met Pegida, maar ditmaal nam ze zich voor om, uit solidariteit met het demonstratierecht, een Koran te verscheuren bij de Arnhemse rechtbank. Ze wilde daar een statement maken dat het belang van de rechtstaat vóór ‘religieuze privileges’ moet komen, vertelt ze bij NieuwRechts. Dit liet de studente Marcouch vooraf weten in een bericht via LinkedIn.

Daarom reisde De Wilde dit weekend af naar Arnhem. Maar toen ze aankwam, week ze al snel van haar plan af. Ze had namelijk gehoord dat Wagensveld tóch naar Arnhem zou afreizen, en ze wilde zijn betoging niet ‘kapen’. Ze was daar immers vóór het demonstratierecht. 

De studente liep al weg van de rechtbank, toen ze staande werd gehouden door twee politieagenten. Het duo was op zoek naar een vrouw met haar uiterlijk, en wilde daarom haar ID-bewijs zien. Waarom de politieagenten dit signalement hadden, weet De Wilde niet. Achteraf hoorde ze dat Marcouch op de hoogte was van haar LinkedIn-bericht aan hem, maar ze weet niet of er een direct verband bestaat. 

‘U bent aangehouden’
Hoe dan ook sprak De Wilde met de agenten over de afgelaste koranverbranding. Aanvankelijk was het een aardig en vermakelijk gesprek over haar eerdere rechtszaak tegen religieuze privileges en voor de scheiding tussen kerk en staat. Maar toen ze vertelde dat ze ook een Koran op zak had, werd de sfeer grimmig. “Ze wilden weten wat ik met de Koran wilde doen. Dus ik zei: ‘In beginsel niets meer. Maar als zou blijken dat Wagensveld alsnog komt en wordt afgevoerd voordat hij zijn demonstratierecht kan gebruiken, dan sta ik er niet negatief over om mijn eigen sprookjesboek te verscheuren. Gewoon omdat ik voor het demonstratierecht ben voor iedereen. Ik ben helemaal niet anti-islam, maar wel anti-gekke dingen in naam van religie. En iemands grondrechten afnemen uit naam van religie vind ik inderdaad raar.’”

Dit ging te ver voor de agenten. Hoewel De Wilde de Koran nog in haar tas had zitten en alleen haar overwegingen had geuit, kreeg ze plots te horen dat ze werd aangehouden. De studente wist niet wat haar overkwam. Ze was immers nog niet gewaarschuwd, en de agenten hadden haar niet eens bevolen om weg te gaan. In het laatste geval zou ze gewoon zijn vertrokken. In plaats daarvan werd De Wilde medegedeeld dat ze werd aangehouden, niet tot antwoorden verplicht was en dat zij moest meekomen naar het bureau. 

“Ik dacht: wat is dit nou? Ik heb toch niets gedaan?” Ze was geschokt, liep in eerste instantie verdwaasd mee en besloot impulsief om uit protest alsnog haar Koran te verscheuren omdat ze toen besefte dat dat boek op dat moment ook boven haar eigen rechten ging. Hierop namen de agenten haar Koran in beslag en sloegen haar in de boeien. Dit was op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Daarin staat dat het verboden is om de publieke orde te verstoren met uitdagend gedrag. 

“Ik had echter nog niets gedaan en vond dat de fundamentalistische islam de publieke orde verstoorde met terroristische dreigingen,” zegt De Wilde. “ Ik was juist vóór de publieke orde die democratische rechtsstaat heet”

Politiecel en gebiedsverbod
De Wilde werd meegenomen naar het politiebureau, waar ze moest wachten op haar verhoor. Zelf vermoedt de studente dat haar arrestatie vooral een afschrikwekkend effect als doel moet hebben gehad. Het verhoor kwam er namelijk nooit en als deëscalatie het doel was geweest, hadden de agenten haar ook eerst kunnen bevelen om weg te gaan.

Na zes uur werd De Wilde vrijgelaten, zonder uitleg. Wel kreeg ze een gebiedsverbod voor Arnhem opgelegd tot maandagmiddag, op gezag van burgemeester Marcouch en de gemeente Arnhem. Dit was om te voorkomen dat ze de openbare orde ‘opnieuw’ zou verstoren.

Bezwaarschrift
Dit alles was voor De Wilde een ‘vernederende' ervaring, vertelt ze. Daarom blijft de verontwaardiging groot. Ook in het politieverslag staat dat ze al werd gearresteerd voordat ze iets had gedaan. Ze had alleen gezegd dat ze wilde opkomen voor het recht op vrije betoging. Ook dat staat letterlijk zwart op wit. Daarom gaat de studente haar arrestatie gaat aanvechten. Ze dient spoedig een bezwaarschrift in.

“Ik werd aangehouden terwijl ik nog niets had gedaan, vanwege het uiten van mijn seculiere levensovertuiging waar ik echt heilig in geloof en omdat ik voor grondrechten ben,” vertelt De Wilde. “Als seculier mag ik toch wel kritiek hebben op een boek waarin staat dat je van alles mag doen met ongelovigen? Ik zie mijn actie als een boekrecensie, maar dan in daden in plaats van woorden.”

Momenteel weet De Wilde niet of ze nog een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) krijgt. Ook daarvoor dient ze het bezwaarschrift. Hoe dan ook vindt ze dat burgemeester Marcouch zijn prioriteiten op orde moet krijgen. “De échte verstoring van de openbare orde is de islamitische dreiging, en niet ik die onze grondrechten wil behouden. Daarom heb ik de Koran verscheurd.”