Op die dag bestormden duizenden aanhangers van Bolsonaro het hooggerechtshof, het presidentieel paleis en het parlement in Brasília. De aanval volgde kort na zijn verkiezingsnederlaag tegen Luiz Inácio Lula da Silva. Volgens de rechters wist Bolsonaro van de plannen en moedigde hij zijn achterban aan om in actie te komen.

In het vonnis staat dat de oud-president handelde “met het doel om de democratie en instituties aan te tasten”. Hij werd veroordeeld voor vijf misdrijven, waaronder het organiseren van een coup, deelname aan een gewapende organisatie en het vernielen van cultureel erfgoed. De maximumstraf was veertig jaar.

Uitsluiting tot 2060
Bolsonaro ontkent alle beschuldigingen. Zijn advocaten hebben direct hoger beroep aangekondigd. Hij liet eerder weten opnieuw presidentskandidaat te willen worden in 2026, maar dat is onmogelijk geworden. Zijn uitsluiting van deelname aan verkiezingen, die liep tot 2033, is door de uitspraak verlengd tot 2060.

De oud-president zat voorafgaand aan de rechtszaak in huisarrest. Hij droeg een enkelband en mocht geen gebruik maken van sociale media. Toch schond hij dat verbod meermaals.

Ook andere kopstukken uit zijn regering zijn veroordeeld. Voormalig defensieminister generaal Braga Netto kreeg 26 jaar cel. De toenmalige marinecommandant moet 24 jaar zitten.

Spanningen met de VS
De veroordeling heeft direct internationale gevolgen. De Amerikaanse president Donald Trump reageerde fel. Hij noemde het proces een “heksenjacht” en zei “verbaasd” en “niet blij” te zijn met de uitspraak. Buitenlandminister Marco Rubio kondigde nieuwe maatregelen aan.

De Amerikaanse regering had eerder al importheffingen ingesteld en visa ingetrokken van Braziliaanse rechters. Het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde kort en krachtig: “We laten ons niet intimideren door zulke bedreigingen.”