Suriname eist herstelbetalingen tijdens staatsbezoek Willem-Alexander
Suriname heeft tijdens het staatsbezoek van koning Willem-Alexander een nieuwe en opvallend duidelijke koers ingezet. Waar de nadruk in eerdere ontmoetingen vooral lag op erkenning en verzoening, werd nu voor het eerst openlijk en onomwonden gesproken over herstel – in de betekenis van financiële en maatschappelijke compensatie voor het Nederlandse slavernijverleden.
De koning bekrachtigde in Paramaribo de excuses die hij in 2023 aanbood. Hij deed dat door een plakkaat te onthullen waarop de excuses letterlijk zijn vastgelegd. De ceremonie vond plaats in een kleine kring met vertegenwoordigers van nazaten van tot slaaf gemaakten en inheemse gemeenschappen. Zij spraken woorden van vergeving uit en noemden de koning iemand “die begrijpt wat zij voelen”.
Een plechtige bekrachtiging
Volgens het Koninklijk Huis was de koning zichtbaar onder de indruk. Hij zei dat hij “het bijzonder vond om de ceremonie mee te maken” en benadrukte dat “we allemaal nazaten zijn van degenen die hierbij betrokken waren”. Hij stond er, zei hij, “als verantwoordelijke van mijn voorouders”.
De koning vertelde dat hij naar de nazaten wil luisteren en samen wil werken aan een toekomst waarin erkenning en heling centraal staan. Met het plakkaat bevestigde hij de excuses die hij in 2023 aanbood voor de rol van het Nederlandse koningshuis en de Nederlandse staat in de slavenhandel.
Suriname: erkenning is niet het einde
Maar voor Suriname is de fase van excuses en vergeving geen eindpunt, melden diverse media. Tijdens de bijeenkomst zei president Jennifer Simons dat zij verder wil spreken over “herstel”. Daarmee bedoelt zij herstelbetalingen of andere vormen van compensatie voor het structurele leed, de economische schade en de achterstelling die volgens Suriname tot op de dag van vandaag doorwerken.
Ook andere aanwezigen vroegen de koning hoe het proces van “heling”, waar hij eerder over sprak, concreet vorm moet krijgen. In Suriname leeft al langer de overtuiging dat erkenning zonder materiële stappen onvoldoende is.
’Geen punt, maar een komma’
De koning verwees naar de woorden van toenmalig premier Mark Rutte op 19 december 2022. Rutte zei destijds dat de excuses “geen punt, maar een komma” waren. Die komma staat symbool voor een vervolgproces: erkenning, onderzoek én gesprekken over herstel.
Willem-Alexander zei dat hij zich verantwoordelijk voelt “om samen een dossier op te bouwen tot achter de komma”. Daarmee gaf hij aan dat Nederland bereid is verder te praten, maar liet hij nog geen concrete toezeggingen vallen over financiële compensatie.
