Basisinkomen in ruil voor je data: een realistisch scenario? Dit zeggen experts

Achtergronden 9 februari 2026 3 minuten Marit Nubé
Euro
Shutterstock

Een basisinkomen dat je kunt krijgen door je persoonlijke data te delen. Volgens de Pro Privacy Podcast is dat geen vergezocht idee meer, maar een ontwikkeling die eraan zit te komen. Podcastmakers Wesley Feijth en David Boerstra geven commentaar op het concept en waarschuwen vooral voor afhankelijkheid en voor de gevolgen als gedeelde data later tegen je kan worden gebruikt.

In de aflevering bespreken Feijth en Boerstra een plan dat zij koppelen aan discussies rond het World Economic Forum. Feijth zegt dat hij het basisinkomen als thema al langer zag opduiken, maar dat de vorm hem opviel. “Nu wist ik wel al dat een een basisinkomen, een vooral een voorwaardelijk basisinkomen, dat dat iets is wat er wat eraan zit te komen,” zegt hij. “Alleen dit lokkertje, dat was wel even nieuw voor mij.”

De hosts zetten het neer als een ruil: je data delen en daarvoor geld ontvangen. Feijth vat de vraag samen die volgens hem boven de markt hangt: “Handig, toch? Of brengt dit mogelijk risico’s met zich mee als de inhoud van je data minder welgevallig is?”

“Mensen moeten zich constant braaf moeten gedragen”
In de uitzending klinkt het vermoeden dat een basisinkomen niet alleen een financiële maatregel is, maar ook een instrument kan worden waarmee gedrag wordt gestuurd. Feijth zegt: “Dat basisinkomen krijg jij van de overheid. Dus dat krijg jij zolang jij je welgevallig gedraagt.” Volgens hem leidt de combinatie van basisinkomen en datadeling tot een nieuw soort afhankelijkheid: “Als jij afhankelijk bent dan ja, dat staat gelijk aan controle.”

Boerstra sluit daarbij aan. Hij zegt dat veel mensen de impact van datadeling onderschatten. “Heel veel mensen hebben niet door dat zullen product zijn,” stelt hij. Het idee dat je data “toch al” wordt gebruikt, kan volgens de podcast juist het argument worden om mensen mee te krijgen.

Bedrijfsidee bij World Economic Forum
In de opname laten de makers een fragment horen van een gesprek op het World Economic Forum. Een man legt tegenover Lighthouse uit hoe hij het systeem voor zich ziet. “Ik ben met een bedrijf in AI-technologie,” zegt hij. “We proberen een nieuwe vorm van universal basic income te creëren.”

Hij beschrijft een route waarbij bedrijven data kopen en mensen daarvoor betalen. “Je zet je data aan, bijvoorbeeld bij een bepaald bedrijf. Dat bedrijf moet jou uitbetalen voor die data. En op die uitbetaling wordt belasting geheven door de overheid,” zegt hij. 

“Het internet vergeet niets”
Feijth en Boerstra leggen in de podcast ook nadruk op het punt dat datadeling moeilijk terug te draaien is. Boerstra zegt dat mensen kunnen denken: snel geld voor informatie die toch al wordt verzameld. Maar volgens hem komen de echte gevolgen pas later. “Je kunt niet laten zeggen van: ‘Ja, maar vergeet alsjeblieft even dat ik dat heb gezegd. Hier heb je 50 euro terug,’” zegt hij. “Dat is het internet. Dat vergeet gewoon niets.”

De hosts plaatsen hun commentaar in een breder beeld. Ze schetsen dat het basisinkomen voor data niet los staat, maar past bij een toekomst waarin digitale systemen steeds meer voorwaarden stellen aan toegang en deelname. In de podcast klinkt daarom vooral een waarschuwing: kijk niet alleen naar het geld, maar naar de macht die ontstaat als persoonlijke data de “betaalmiddel” wordt.

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

Becking
Nieuws

Kabinet erkent groeiend antisemitisme in klaslokalen en onderzoekt extra maatregelen

Antisemitisme komt steeds vaker voor in scholen, zowel in Europa als in Nederland. Dat blijkt uit onderzoek van UNESCO en uit Nederlandse meldingscijfers. Het kabinet noemt de ontwikkeling zorgwekkend en wil onderzoeken of aanvullende maatregelen nod

Jetten
Nieuws

Kabinet-Jetten krijgt vorm: CDA, VVD en D66 maken kandidaten bekend

Het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten begint vorm te krijgen. De eerste namen van ministers en staatssecretarissen zijn bekendgemaakt of uitgelekt. De VVD, D66 en CDA leveren gezamenlijk de bewindspersonen. Alle VVD-kandidaten zijn inmiddel

Australië
Nieuws

Rechtse partij schiet omhoog in peilingen Australië

De rechts georiënteerde One Nation-partij beleeft een opvallende opmars in de Australische politiek. Volgens de nieuwste Newspoll bereikt de partij een historisch niveau van 27 procent steun, een van de hoogste scores in haar bestaan. 🚨 NEW: Federal

Kabinet Jetten
Nieuws

Nieuwe coalitie kan beloofde 100.000 nieuwe woningen nu al niet waarmaken

De bouwplannen van de nieuwe coalitie van D66, VVD en CDA dreigen al bij voorbaat onhaalbaar te worden. Volgens projectontwikkelaars en woningcorporaties ontbreekt het geld om de ambitieuze doelstelling van 100.000 nieuwe woningen per jaar te realise

Forssell
Nieuws

Zweden wil opvang in migratiecentra verplicht maken voor asielzoekers

De Zweedse regering wil asielzoekers verplichten om tijdens hun procedure in speciale migratiecentra te verblijven. Het voorstel betekent een grote verandering ten opzichte van het huidige systeem, waarin asielzoekers zelf huisvesting kunnen regelen.

Nigeria
Nieuws

Meer dan 170 doden bij aanval in Nigeria na weigering sharia-eis

Bij een gewelddadige aanval op het afgelegen dorp Woro in Nigeria zijn volgens lokale autoriteiten meer dan 170 mensen om het leven gekomen. Gewapende aanvallers vielen het dorp binnen en openden het vuur nadat bewoners weigerden zich te onderwerpen

Politie
Nieuws

Golf van geweld en explosies houdt Lelystad in greep: angst blijft ondanks arrestaties

Lelystad wordt al geruime tijd opgeschrikt door explosies, bedreigingen en afpersing. Hoewel meerdere verdachten zijn opgepakt en de zogeheten Kempenaarbende deels zou zijn ontmanteld, is de onrust in de stad nog lang niet verdwenen. Bewoners en onde

COA
Nieuws

Haagse raadsleden bezorgd om geplande mega-asielopvang: 'Onverteerbaar'

De geplande komst van ruim 440 asielzoekers en 40 statushouders naar het voormalige ziekenhuis aan de Sportlaan in Den Haag zorgt voor stevige politieke discussie. In het complex moeten ook jongeren en andere kwetsbare groepen worden ondergebracht. V

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Japan
Nieuws

Rechtse premier Japan pakt supermeerderheid in parlement

De Japanse premier Sanae Takaichi heeft een overtuigende overwinning geboekt bij de vervroegde parlementsverkiezingen van 8 februari. Haar partij, de Liberaal-Democratische Partij (LDP), behaalt naar verwachting 316 van de 465 zetels in het Japanse p

Protest
Nieuws

Coronademonstranten in Triëst vrijgesproken na jarenlang proces

Bijna vijf jaar na de grote coronaprotesten in de haven van Triëst zijn vijf demonstranten vrijgesproken. Zij stonden terecht voor verzet tegen het gezag en belediging van agenten tijdens de ontruiming van een protestkamp op 18 oktober 2021. Volgens

Rooduijn
Nieuws

NPO-duider slaat alarm over FVD: “Gevaarlijke connecties” 

In het NPO Radio 1-programma Jortcast klonk deze week hoorbare onrust over Forum voor Democratie. Aanleiding is de groei van de partij in de peilingen, én signalen over mensen op kandidatenlijsten en contacten rond de partij. “Lidewij de Vos komt ove

Fico
Nieuws

Slowakije verzet zich tegen WHO-pandemieplannen

De Slowaakse regering verzet zich nadrukkelijk tegen belangrijke onderdelen van de nieuwe pandemieplannen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Het land wijst met name het voorstel af voor een wereldwijde “pathogeenbibliotheek”, waarin landen zi

IND
Nieuws

Nederlanderschap van 90 personen ingetrokken in vier jaar tijd

In de afgelopen vier jaar heeft het kabinet van 90 mensen het Nederlanderschap ingetrokken. Dat blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), opgevraagd door RTL Nieuws. Het Nederlanderschap kan alleen worden afgenomen als ieman

Khelif
Nieuws

Olympisch bokser Imane Khelif bevestigt dat zij mannelijk gen heeft

De Algerijnse olympisch bokskampioen Imane Khelif heeft in een interview bevestigd dat zij het zogeheten SRY-gen bezit, een gen dat zich bevindt op het Y-chromosoom en een rol speelt bij de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken. Tegelijk ver

Asiel
Nieuws

PVV-fractievoorzitter klaar met voorrangsstatus migranten: 'Statushouders liever in tent dan in woning'

De Partij voor de Vrijheid (PVV) in Almere wil af van de huidige urgentieregeling voor statushouders op de woningmarkt. Lijsttrekker Willem Boutkan stelt dat de partij, indien nodig, statushouders tijdelijk in tenten wil huisvesten om te voldoen aan

asiel
Nieuws

Meer asielaanvragen afgewezen: afwijzingen stijgen met 56 procent

In Nederland zijn vorig jaar aanzienlijk meer asielaanvragen afgewezen dan een jaar eerder. Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) steeg het aantal afwijzingen met 56 procent. Voor het eerst in jaren werden daarmee me

Sanchez
Nieuws

Spanje werkt aan strengere socialemediaregels, grote zorgen om gevolgen

De Spaanse regering wil sociale media strenger reguleren. Premier Pedro Sánchez presenteerde plannen voor nieuwe wetgeving die platforms meer verantwoordelijkheid moet geven voor illegale inhoud, desinformatie en online veiligheid. De voorstellen mak

Rechters
Achtergronden

Hoe activistisch zijn onze rechters?

Tijdens het debat over het coalitieakkoord van CDA, D66 en VVD heeft Gidi Markuszower vragen gesteld over de rol van rechters bij klimaatbeleid. Aanleiding was een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag in een klimaatzaak rond Bonaire, aangespan

Jake Paul
Nieuws

Influencer Jake Paul steunt ICE en haalt uit naar Billie Eilish

Zijn Nederlandse vriendin Jutta Leerdam hoopt tijdens de Olympische Winterspelen goud te halen en kwam deze week veel in het nieuws omdat ze liever niet met de pers spreekt. Maar ook Jake Paul laat deze week van zich horen. De Amerikaanse influencer

ol
Nieuws

Protestmars in Milaan tegen Olympische Spelen loopt uit op rellen: "Vijanden van de staat"

In Milaan zijn grootschalige protesten tegen de Winterspelen van 2026 uitgemond in zware rellen. Wat begon als een massale demonstratie van duizenden tegenstanders van de Olympische Spelen, escaleerde toen een radicale groep zich afscheidde en de con