Basisinkomen in ruil voor je data: een realistisch scenario? Dit zeggen experts
Een basisinkomen dat je kunt krijgen door je persoonlijke data te delen. Volgens de Pro Privacy Podcast is dat geen vergezocht idee meer, maar een ontwikkeling die eraan zit te komen. Podcastmakers Wesley Feijth en David Boerstra geven commentaar op het concept en waarschuwen vooral voor afhankelijkheid en voor de gevolgen als gedeelde data later tegen je kan worden gebruikt.
In de aflevering bespreken Feijth en Boerstra een plan dat zij koppelen aan discussies rond het World Economic Forum. Feijth zegt dat hij het basisinkomen als thema al langer zag opduiken, maar dat de vorm hem opviel. “Nu wist ik wel al dat een een basisinkomen, een vooral een voorwaardelijk basisinkomen, dat dat iets is wat er wat eraan zit te komen,” zegt hij. “Alleen dit lokkertje, dat was wel even nieuw voor mij.”
De hosts zetten het neer als een ruil: je data delen en daarvoor geld ontvangen. Feijth vat de vraag samen die volgens hem boven de markt hangt: “Handig, toch? Of brengt dit mogelijk risico’s met zich mee als de inhoud van je data minder welgevallig is?”
“Mensen moeten zich constant braaf moeten gedragen”
In de uitzending klinkt het vermoeden dat een basisinkomen niet alleen een financiële maatregel is, maar ook een instrument kan worden waarmee gedrag wordt gestuurd. Feijth zegt: “Dat basisinkomen krijg jij van de overheid. Dus dat krijg jij zolang jij je welgevallig gedraagt.” Volgens hem leidt de combinatie van basisinkomen en datadeling tot een nieuw soort afhankelijkheid: “Als jij afhankelijk bent dan ja, dat staat gelijk aan controle.”
Boerstra sluit daarbij aan. Hij zegt dat veel mensen de impact van datadeling onderschatten. “Heel veel mensen hebben niet door dat zullen product zijn,” stelt hij. Het idee dat je data “toch al” wordt gebruikt, kan volgens de podcast juist het argument worden om mensen mee te krijgen.
Bedrijfsidee bij World Economic Forum
In de opname laten de makers een fragment horen van een gesprek op het World Economic Forum. Een man legt tegenover Lighthouse uit hoe hij het systeem voor zich ziet. “Ik ben met een bedrijf in AI-technologie,” zegt hij. “We proberen een nieuwe vorm van universal basic income te creëren.”
Hij beschrijft een route waarbij bedrijven data kopen en mensen daarvoor betalen. “Je zet je data aan, bijvoorbeeld bij een bepaald bedrijf. Dat bedrijf moet jou uitbetalen voor die data. En op die uitbetaling wordt belasting geheven door de overheid,” zegt hij.
Een scoop: we krijgen straks een basisinkomen via het verkopen van je data. Kijk even hoe simpel hij het uitlegt en hoe er al akkoord is! pic.twitter.com/vpvZjRrA2u
— Jonathan Krispijn (@Krispijnpunt) January 24, 2026
“Het internet vergeet niets”
Feijth en Boerstra leggen in de podcast ook nadruk op het punt dat datadeling moeilijk terug te draaien is. Boerstra zegt dat mensen kunnen denken: snel geld voor informatie die toch al wordt verzameld. Maar volgens hem komen de echte gevolgen pas later. “Je kunt niet laten zeggen van: ‘Ja, maar vergeet alsjeblieft even dat ik dat heb gezegd. Hier heb je 50 euro terug,’” zegt hij. “Dat is het internet. Dat vergeet gewoon niets.”
De hosts plaatsen hun commentaar in een breder beeld. Ze schetsen dat het basisinkomen voor data niet los staat, maar past bij een toekomst waarin digitale systemen steeds meer voorwaarden stellen aan toegang en deelname. In de podcast klinkt daarom vooral een waarschuwing: kijk niet alleen naar het geld, maar naar de macht die ontstaat als persoonlijke data de “betaalmiddel” wordt.
