De discussie speelt na onrust in meerdere gemeenten. In onder andere Loosdrecht, Aalsmeer, Apeldoorn en IJsselstein leidde geplande asielopvang tot protesten. Soms werd de sfeer grimmig. Er was politie-inzet en in enkele gevallen werden gemeentegebouwen vernield. In Loosdrecht is inmiddels besloten het aantal opvangplekken terug te brengen van 110 naar 70.

Rellen afgekeurd, protest verdedigd
Eerdmans keurt geweld en vernieling af. Hij zegt over de ongeregeldheden: ‘Deze situatie wordt misbruikt door mensen die denken: ik ga er naartoe, ik bekogel, ik rel en ik trap onrust en ellende en intimideer mensen’. Ook vindt hij het verkeerd als geweld effect heeft op beleid. ‘Ik vind niet dat als je maar genoeg ruiten ingooit, je dan je zin krijgt.’

Tegelijk ziet hij een andere kant van de zaak. Volgens Eerdmans zijn veel inwoners het zat dat opvang van bovenaf wordt opgelegd. ‘Maar er is een andere waarheid: dat mensen het helemaal zat zijn in sommige gemeenten dat dit hen wordt opgedragen’. Vreedzaam protest moet volgens hem mogelijk blijven. ‘Die lokale democratie wordt inderdaad zwaar geïntimideerd, maar vreedzaam demonstreren, daar ben ik helemaal prima mee natuurlijk.’

‘Door de strot geduwd’
In Loosdrecht is opnieuw een protest aangekondigd. Het gaat om een rouwstoet ‘voor het verlies van de democratie’. Eerdmans zegt dat inwoners zich overvallen voelen door de komst van opvang. ‘Mensen wordt het door de strot geduwd, zo voelt het en zo is het eigenlijk ook, want de spreidingswet heeft een dwangelement.’

Toch vindt hij dat demonstranten zich ook op Den Haag moeten richten. De wet is daar gemaakt. ‘De waarheid is: je kan niet een wet saboteren in welke stad dan ook, als die wet er is’, zegt hij. ‘Dan moet je niet bij de gemeente zijn, dan moet je in Den Haag zijn. Daar moet de spreidingswet weg. JA21 wil die wet intrekken, maar zolang die er is, moet je burgemeesters steunen.’

Linkse steden eerst
Eerdmans wil asielopvang vrijwilliger maken en stelt dat dan linkse steden die pleiten voor een open grenzenbeleid maar asielzoekers moeten gaan opnemen. ‘Wij zeggen: Amsterdam, Arnhem, Nijmegen, Utrecht; allemaal linkse steden, met linkse gemeenteraden en linkse colleges, die zeggen: de deur mag open. Daar beginnen we mee.’ Volgens hem is het oneerlijk om gemeenten te dwingen als de lokale raad tegen opvang is.

Hij noemt de spreidingswet ‘ondemocratisch’. Volgens hem blijft de instroom doorgaan en is de wet een doel op zich geworden. Eerdmans wijst op 53.000 nareizigers die volgens hem nog wachten op komst naar Nederland. Daarom pleit hij voor een asielnoodstop. ‘Dit is iets wat we niet kunnen volhouden. Nood breekt wet, ik vind dat we serieus moeten kijken naar een asielnoodstop om dan het probleem bij de basis aan te pakken.’