De protesten komen kort nadat Magyar’s regering is aangetreden. Zijn kabinet probeert volgens critici afstand te nemen van de soevereinistische en conservatieve koers van Viktor Orbán. De druk neemt toe omdat het Europese Migratie en Asielpact op 12 juni in werking treedt.

Vrees voor Brusselse migratiedruk
Het protest van vrijdag 5 juni draaide vooral om het nieuwe EU-migratiekader. Dat pact werd onder de vorige regering van Orbán afgewezen, maar in 2024 met meerderheid van stemmen binnen de EU goedgekeurd. Het bevat een solidariteitsmechanisme waarbij lidstaten onder migratiedruk hulp kunnen krijgen van andere EU-landen.

Die hulp kan bestaan uit het overnemen van asielzoekers. Ook kunnen landen kiezen voor financiële of operationele bijdragen. Rechtse critici stellen al langer dat het pact de oorzaken van migratie niet aanpakt, maar de spreiding van migranten juist vastlegt.

László Toroczkai, leider van de rechtse oppositiepartij Mi Hazánk Mozgalom, waarschuwt dat Hongarije onder druk zal worden gezet. 'De uitvoering van het Migratiepact zal zeker aan Hongarije worden opgedrongen. Ofwel migranten zullen moeten worden geaccepteerd, ofwel wij zullen met geld en personeel moeten bijdragen aan Europa’s migratiesysteem.'

EU-geld en migratiebeleid
Toroczkai beschuldigt premier Magyar ervan dat hij onbedoeld een verband heeft blootgelegd tussen het migratiepact en het vrijgeven van bevroren EU-geld. Magyar zei volgens hem dat demonstranten protesteerden tegen de vrijgave van ongeveer 16 miljard euro aan EU-fondsen. Critici vermoeden al langer dat concessies op migratie kunnen helpen om de banden met Brussel te herstellen.

Balázs Orbán, voormalig adviseur van Viktor Orbán, waarschuwde voor de lange termijn. 'Denk na over welke impact dit over tien jaar op Hongarije kan hebben.' Volgens hem kan Hongarije uiteindelijk worden gedwongen migranten te accepteren of 7 miljoen forint, ongeveer 20.000 euro, per geweigerde migrant te betalen.

Ook strijd om staatsinstellingen
Naast migratie speelt een tweede conflict. Op zondag 7 juni werd bij het Sándor-paleis, het kantoor van president Tamás Sulyok, een grote steunbetoging gehouden. De demonstranten steunden Sulyok en andere publieke functionarissen die de regering uit hun functie wil krijgen.

Sprekers waarschuwden dat de rechtsstaat wordt afgebroken. Zij noemden de koers van Magyar zelfs de 'terugkeer van het bolsjewisme'. De betogingen werden georganiseerd door rechtse conservatieve burgergroepen, maar ook politici van Fidesz en Mi Hazánk waren aanwezig.

Viktor Orbán heeft de nieuwe regering opgeroepen direct te verklaren dat Hongarije het pact niet zal uitvoeren. Daarmee groeit de botsing tussen de nieuwe Hongaarse regering, Brussel en de rechtse oppositie.