D66-minister: NPO-omroepen mogen oude Fortuyn-fragmenten blijven censureren

Nieuws 22 juni 2026 4 minuten Marit Nubé
Letschert
ANP / Robin Utrecht

NPO-omroepen mogen van D66-minister Rianne Letschert oude tv-fragmenten met Pim Fortuyn blijven tegenhouden voor hergebruik. Dat blijkt uit antwoorden op Kamervragen van JA21-Kamerlid Annabel Nanninga. Aanleiding was ophef rond een bekend fragment waarin Marcel van Dam Fortuyn een “buitengewoon minderwaardig mens” noemt.

Het fragment kwam opnieuw in het nieuws nadat Nieuws van de Dag meldde dat het bij Beeld & Geluid als geblokkeerd stond. Volgens presentator Thomas van Groningen liep de redactie tegen blokkades aan toen zij historisch archiefbeeld van Fortuyn wilde uitzenden.

Na Kamervragen zegt de minister dat er volgens haar geen sprake is van censuur. Ook zou er geen persoonlijk veto bestaan voor mensen die liever niet meer aan oude optredens worden herinnerd. Toch blijft overeind dat omroepen als rechthebbende zelf mogen beslissen of zij een licentie geven voor hergebruik.

BNNVARA blokkeerde fragment na moord Fortuyn
In het omstreden fragment uit 2001 gaat Marcel van Dam hard in de aanval op Pim Fortuyn. Hij noemt hem onder meer een “ophitser”, “populist” en een “buitengewoon minderwaardig mens”. Fortuyn blijft in het debat opvallend rustig.

Juist daarom kreeg het fragment de afgelopen jaren nieuwe betekenis. Voor critici laat het zien hoe hard Fortuyn destijds door media en politieke tegenstanders werd behandeld.

Volgens de minister geeft BNNVARA aan dat het fragment na de moord op Fortuyn in 2002 werd geblokkeerd. De reden was dat het “een onbedoelde context en lading kreeg”. Daardoor kwamen volgens BNNVARA “de belangen en de veiligheid van de directbetrokkenen in het geding”.

“Om deze reden is destijds besloten om het fragment te blokkeren en dat is zo gebleven”, schrijft de minister.

Toestemming kwam pas na druk
Opvallend is dat BNNVARA inmiddels alsnog opnieuw naar de blokkade heeft gekeken. Dat gebeurde na persvragen over het fragment. Volgens de minister ziet de omroep nu aanleiding om de blokkade te heroverwegen, omdat de context is veranderd.

Thomas van Groningen schreef op X dat Nieuws van de Dag na “behoorlijk wat druk” alsnog toestemming kreeg van BNNVARA om een eerder geblokkeerd fragment met Marcel van Dam uit te zenden.

De minister bevestigt dat het fragment in de afgelopen jaren meerdere keren is vrijgegeven voor hergebruik. Daarmee is het dus niet zo dat het beeldmateriaal volledig uit het archief is verdwenen. Wel kan de status “geblokkeerd” ervoor zorgen dat een redactie niet vrij over het materiaal kan beschikken.

Minister ziet geen veto
Nanninga vroeg of personen die in oude tv-fragmenten voorkomen een soort veto kunnen uitspreken over uitzending. Volgens Letschert is dat niet het geval.

“Nee, naar mijn mening is geen sprake van dergelijke veto’s”, schrijft zij. Individuele personen kunnen volgens haar niet zelf in het systeem van Beeld & Geluid aanpassen dat materiaal wordt geblokkeerd.

Wel kunnen rechthebbenden beperkingen laten opnemen. Bij omroepmateriaal is dat meestal de omroep zelf. Die beslist of er een licentie wordt verstrekt voor hergebruik.

Daarbij kunnen volgens de minister verschillende redenen meespelen. Het kan gaan om auteursrecht, naburige rechten, privacy of veiligheidsrisico’s voor geportretteerden en andere betrokkenen. Ook de context waarin een fragment opnieuw wordt gebruikt, kan worden meegewogen.

‘Geblokkeerd’ betekent extra toets
Volgens Beeld & Geluid zorgt de term “geblokkeerd” voor verwarring. Het betekent niet automatisch dat materiaal is verwijderd of totaal ontoegankelijk is. Het betekent volgens de minister vooral dat er een extra toets plaatsvindt voordat een licentie wordt verstrekt.

Het Fortuyn-fragment stamt uit de tijd waarin hergebruik nog via fysieke banden ging. Op zulke banden kon een sticker staan met “blocked” of “geblokkeerd”. Dat was bedoeld als waarschuwing dat het materiaal gevoelig lag en extra bekeken moest worden voordat het opnieuw werd gebruikt.

Bij de digitalisering is die term overgenomen. Beeld & Geluid zegt dat de term verwarrend kan zijn en neemt dit mee in de verdere ontwikkeling van het archiefsysteem.

Archief van publieke omroep blijft niet volledig vrij
De minister benadrukt dat publieke omroepen materiaal “zoveel mogelijk” beschikbaar willen stellen. Zeker als het om journalistiek materiaal gaat, noemt zij dat een belangrijk uitgangspunt.

Maar zij wil niet afdwingen dat omroepen alle historische fragmenten vrijgeven. Volgens haar kunnen er “gronden” zijn om geen licentie te verstrekken. De omroep maakt dan een afweging tussen het belang van hergebruik en andere belangen.

Daarmee blijft de deur open voor blokkades. Ook bij politiek of historisch relevant materiaal.

Nanninga vroeg ook hoeveel fragmenten bij Beeld & Geluid zijn geblokkeerd, afgeschermd of beperkt in hergebruik. Daar kan de minister geen volledig overzicht van geven. Beeld & Geluid registreert namelijk niet of fragmenten een politieke of historische betekenis hebben.

Volgens Beeld & Geluid is het aantal daadwerkelijk geblokkeerde fragmenten laag. Maar om precies te bepalen hoeveel politiek relevante fragmenten beperkt zijn, zou uitgebreider onderzoek nodig zijn.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Onderwijs
Nieuws

Islamitisch middelbaar onderwijs groeit met 74 procent sinds 2021

Het aantal leerlingen in het islamitisch middelbaar onderwijs is in vier jaar met 74 procent gegroeid. Dat blijkt uit een optelling door NieuwRechts van de cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). In 2021 zaten 1.502 leerlingen op een...

Van den Brink
Nieuws

Opvang ‘onhoudbaar’, toch haalt kabinet 1.400 vluchtelingen hierheen

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) laat in 2026 en 2027 samen 1.400 vluchtelingen naar Nederland overkomen, terwijl hij de asielopvang zelf „onhoudbaar” noemt. Dat blijkt uit een Kamerbrief van 10 november. De vluchtelingen krijgen bij...

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Leyen
Nieuws

Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van...

Oranjes
Nieuws

Kritiek op hoge legerrang Máxima: 'Dit is gewoon waanzin'

Koningin Máxima heeft na haar militaire opleiding de rang van luitenant-kolonel gekregen. Maar die benoeming valt niet bij iedereen in goede aarde. Politiek verslaggever Frits Wester noemt het bij RTL een klap in het gezicht van militairen die...

Canarische eilanden
Nieuws

Recordaantal migranten bereikt Canarische Eilanden: 1.580 op één dag, opvang El Hierro onder druk

De Canarische Eilanden hebben een nieuw migratierecord gevestigd. Op zaterdag 14 november bereikten 1.580 migranten de Spaanse eilandengroep. Nog nooit werden er op één dag zoveel mensen opgevangen sinds het ontstaan van de Atlantische migratieroute,...

azc
Nieuws

Hellendoorn krijgt ultimatum van Den Haag: voor 18 december moeten er 196 asielzoekers komen

De gemeente Hellendoorn heeft nog ruim een maand om asielminister Bart van den Brink te laten zien hoe ze 196 asielzoekers gaat opvangen. Ligt er op 18 december geen uitgewerkt plan, dan neemt het Rijk het over, meldt het AD. Den Haag noemt...

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Thom de Graaf
Nieuws

D66'er Thom de Graaf wil geen nieuwe verkiezingen na kabinetsval: 'Wat levert dat op?'

Zelfs als het kabinet-Jetten valt, moeten Nederlanders volgens D66-prominent Thom de Graaf niet opnieuw naar de stembus. De voormalige vicepresident van de Raad van State wil dat politieke partijen eerst proberen een nieuwe regering te vormen met...

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...