Onderzoek Maurice de Hond: Nederland schuift steeds verder naar rechts
Nederland is de afgelopen zestien jaar duidelijk naar rechts opgeschoven. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Maurice de Hond. Waar in 2010 nog 39 procent van de Nederlanders zichzelf links plaatste, is dat aandeel inmiddels gedaald naar 26 procent. Aan de rechterkant is juist een omgekeerde beweging zichtbaar. In 2010 zag 44 procent van de kiezers zichzelf als rechts. Inmiddels is dat gestegen naar 54 procent. Volgens de analyse van Peil.nl heeft deze verschuiving grote gevolgen voor het politieke landschap. Vooral nieuwe rechtse partijen lijken van deze ontwikkeling te profiteren. De groei op rechts komt volgens het onderzoek nauwelijks terecht bij traditionele partijen als VVD en CDA, maar vooral bij partijen als JA21, FVD en BBB.
Door de cijfers van 2010 te vergelijken met de huidige situatie ontstaat volgens De Hond een duidelijk beeld van de politieke verschuiving. Bij kiezers die zichzelf links of uiterst links noemen, blijft de steun voor de linkse partijen relatief stabiel. Ongeveer twee derde van deze groep kiest voor PRO, de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA.
Het verschil zit vooral in de omvang van deze groep. Er zijn simpelweg minder kiezers die zichzelf links noemen dan zestien jaar geleden. Ook onder gematigd linkse kiezers is een verschuiving zichtbaar. In 2010 stemde nog 61 procent van deze groep op PvdA of GroenLinks. Inmiddels kiest 44 procent voor PRO. D66 is juist sterker geworden onder deze kiezers en stijgt daar volgens Peil.nl van 13 naar 28 procent.
Aan de rechterkant van het politieke spectrum zijn de veranderingen nog groter. Hoewel het aantal rechtse kiezers flink is toegenomen, profiteren VVD en CDA daar niet van. Volgens het onderzoek zijn beide partijen ongeveer gehalveerd ten opzichte van 2010.
Het CDA houdt vooral in het politieke midden nog kiezers vast, maar heeft terrein verloren bij mensen die zichzelf rechts van het midden plaatsen. Bij de VVD is het verlies nog opvallender. De partij is veel kiezers kwijtgeraakt die zichzelf in het midden plaatsen. Ook onder rechtse kiezers is de steun fors afgenomen.
Volgens Peil.nl haalde de VVD in 2010 onder rechtse en uiterst rechtse kiezers bijna 50 procent van de stemmen. Inmiddels is dat nog 14 procent.
De PVV staat volgens de analyse ongeveer op hetzelfde niveau als in 2010. De partij krijgt echter meer concurrentie van partijen die destijds nog nauwelijks een rol speelden.
De categorie ‘RestRechts’, met daarin vooral JA21, FVD en BBB, is sterk gegroeid. In 2010 was deze groep goed voor 2 procent van de stemmen. Inmiddels is dat 23 procent. Bij kiezers die zichzelf rechts of uiterst rechts noemen, halen deze partijen samen zelfs ongeveer de helft van de stemmen. Daarmee zijn ze binnen deze groep groter dan PVV, VVD en CDA samen.
Volgens Peil.nl valt deze ontwikkeling samen met de groei van het aantal rechtse kiezers. De groep mensen die zichzelf rechts of uiterst rechts noemt, steeg van 19 procent in 2010 naar 28 procent nu.
