Defensie mag meer oefenen rond natuurgebieden, terwijl boeren vastlopen op stikstofregels

Nieuws 13 augustus 2026 4 minuten Marit Nubé
Van Essen Yesilgöz
ANP / John Beckmann, Laurens van Putten

Defensie moet de komende jaren veel makkelijker kunnen oefenen in Nederland. Daarvoor wil het kabinet regels versoepelen die nu militaire trainingen beperken. Dat geldt ook rond beschermde Natura 2000-gebieden. Juist dat laatste leidt tot politieke kritiek. Terwijl boeren al jaren tegen stikstof- en natuurregels aanlopen, krijgt de krijgsmacht mogelijkheden om daarvan af te wijken.

Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz (VVD) vindt de uitzonderingen noodzakelijk. De krijgsmacht moet volgens haar sneller kunnen trainen voor een mogelijk militair conflict. Vergunningen en andere procedures zitten daarbij te vaak in de weg. „Defensie zit echt klem tussen de regels”, zegt Yeşilgöz tegen Nieuwsuur.

Van loopgraven tot drones
De nieuwe Wet op de defensiegereedheid moet militairen vijf jaar lang meer speelruimte geven. Het gaat bijvoorbeeld om nachtelijke schietoefeningen, het gebruik van drones en het graven van loopgraven.

Voor sommige counterdrone-oefeningen moet Defensie nu maanden wachten op een vergunning. Ook het graven op militaire terreinen is aan beperkingen gebonden.

Volgens Yeşilgöz past dat niet meer bij de huidige veiligheidssituatie. „We dachten allemaal dat loopgraven tot het verleden zouden horen. Opeens zien we in Oekraïne dat het volop wordt gebruikt. Dat betekent dat we ook, gewoon op ons eigen oefenterrein, daarmee zouden moeten kunnen oefenen. Maar we mogen niet eens graven.”

De minister wil voorkomen dat Nederlandse militairen voor zulke trainingen steeds naar het buitenland moeten. „Wij hebben echt minder regeldruk nodig, anders blijven we onze mensen naar het buitenland sturen.”

Uitzondering rond Natura 2000
De nieuwe wet gaat verder dan alleen het versnellen van vergunningen. Voor zogenoemde gereedstellingsactiviteiten van Defensie wordt ook een uitzonderingsregeling opgenomen voor activiteiten rond Natura 2000-gebieden.

Defensie hoeft daarvoor onder voorwaarden geen reguliere omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit te hebben. De uitzondering mag volgens het kabinet worden gebruikt wanneer geschikte alternatieven ontbreken. Zaken als tijdsdruk, internationale verplichtingen en de operationele geloofwaardigheid van de krijgsmacht kunnen daarbij meewegen.

Europese regels bieden daarvoor mogelijkheden. Defensiegereedheid kan onder omstandigheden gelden als een „dwingende reden van groot openbaar belang”. Ook openbare veiligheid en crisissituaties kunnen een grond vormen om uitzonderingen op natuurregels toe te staan.

Dat betekent niet dat alle natuurregels voor Defensie verdwijnen. Europese wetgeving blijft gelden en de uitzonderingsmogelijkheden zijn aan voorwaarden gebonden.

FVD: waarom kan dit bij boeren niet?
Juist daar ontstaat een gevoelige politieke discussie. Forum voor Democratie wees eerder erop dat boeren jarenlang met dezelfde Europese natuurregels zijn geconfronteerd.

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen vindt dat het kabinet met twee maten meet. Waar Defensie vanwege het nationale belang meer mogelijkheden krijgt, bleven agrarische bedrijven volgens hem vastzitten in stikstofbeperkingen, vergunningstrajecten en rechtszaken.

Boeren konden de afgelopen jaren te maken krijgen met beperkingen vanwege stikstofneerslag op beschermde natuur. Sommige bedrijven werden uitgekocht, terwijl andere ondernemers hun plannen niet konden uitvoeren of hun bedrijfsvoering moesten aanpassen.

De kritiek komt op een gevoelig moment. Het kabinet werkt tegelijkertijd aan nieuwe stikstofmaatregelen voor de landbouw. Daarmee wordt de vraag opnieuw actueel welke maatschappelijke belangen zwaar genoeg wegen om uitzonderingen op natuurregels te rechtvaardigen.

‘Poetin niet onder de indruk van een natuurpark’
Ook natuurorganisaties maken bezwaar tegen de extra ruimte voor Defensie. Natuurmonumenten vreest onder meer verstoring tijdens het broedseizoen. Directeur Jeroen de Koe is bovendien bang dat tijdelijke uitzonderingen uiteindelijk permanent worden. „De natuur wordt altijd als een soort afvoerputje beschouwd. Zo lijkt het althans. En dat frustreert me. De natuur is gewoon essentieel voor ons leven en voor de soorten die er leven.”

Yeşilgöz erkent dat militaire activiteiten gevolgen kunnen hebben voor de omgeving. Toch stelt ze dat de veiligheid van Nederland uiteindelijk zwaar moet wegen. „Dat zijn reële zorgen. Maar de harde waarheid is ook: Poetin is niet onder de indruk van een natuurpark. We zien wat er gebeurt in Oekraïne en we willen dat onze mensen paraat kunnen staan voor uw en mijn veiligheid.”

Ook woningbouw kan geraakt worden
Niet alleen natuurorganisaties maken zich zorgen. Rond vliegbasis Gilze-Rijen ervaren bewoners nu al hinder van militaire helikopters. Voor 275 woningen zijn maatregelen nodig vanwege geluid en trillingen van laagvliegende Chinooks.

Burgemeester Derk Alssema begrijpt de militaire noodzaak, maar ziet ook grenzen. „Als we kijken naar de overlast die er is voor de inwoners en de leefbaarheid, dan vinden we ook dat daar een grens bereikt is.”

Meer militaire vluchten kunnen bovendien botsen met woningbouw. Als regelmatig laag over een geplande woonwijk wordt gevlogen, kan het moeilijker worden om aan te tonen dat daar een aanvaardbaar woon- en leefklimaat bestaat.

Hoogleraar bestuursrecht Kars de Graaf waarschuwt eveneens voor te ruime uitzonderingen. Volgens hem bestaan er al mogelijkheden om het defensiebelang zwaar te laten wegen. De nieuwe wet doet daar nog een schep bovenop.

Daarmee draait de discussie over de wet uiteindelijk om een bredere vraag. Nederland kent strenge regels om beschermde natuur te ontzien, maar het kabinet vindt dat daarvan voor de militaire gereedheid onder voorwaarden moet kunnen worden afgeweken.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

kerkasiel
Nieuws

Na twee jaar kerkasiel mag uitgeprocedeerd gezin voorlopig in Nederland blijven

Na twee jaar onafgebroken kerkdiensten is zaterdag 21 november een einde gekomen aan het kerkasiel voor de Oezbeekse familie Babayants in Kampen. Het gezin, waarvan eerdere asielaanvragen werden afgewezen, heeft een nieuwe verblijfsprocedure...

rome
Nieuws

Massale staking tegen Meloni: vakbond claimt 1,5 miljoen demonstranten in Italië

In meer dan honderd Italiaanse steden zijn vrijdag 20 november mensen de straat opgegaan tegen het economische beleid van premier Giorgia Meloni. Volgens vakbond CGIL namen ongeveer 1,5 miljoen mensen deel aan de protesten. De landelijke staking...

eu
Nieuws

Brussel wil nieuwe heffingen op tabak, CO₂ en techbedrijven voor EU-begroting

De Europese Unie moet nieuwe inkomsten krijgen uit heffingen op tabak, CO₂-uitstoot en digitale diensten van grote technologiebedrijven. Dat stelt voorzitter António Costa van de Europese Raad voor in een begrotingsplan dat hij zaterdag 21 november...

villepin
Nieuws

Oud-premier Frankrijk wil president worden en waarschuwt voor overwinning Le Pen

De Franse oud-premier Dominique de Villepin wil in 2027 president worden. De 73-jarige politicus kondigde zijn kandidatuur vrijdag 20 november aan tijdens een persconferentie in Parijs. Daarbij haalde hij uit naar president Emmanuel Macron en...

amsterdam
Nieuws

Bouw grootste moskee van Amsterdam begonnen: miljoenenproject verbonden aan Turkse overheid

In Amsterdam-Noord is vrijdag de eerste paal geslagen voor de grootste moskee van de hoofdstad. Het nieuwe islamitische complex krijgt een oppervlakte van 3.000 vierkante meter en kost naar schatting meer dan 10 miljoen euro. Opvallend is de...

Poolse centrale bank
Nieuws

Machtsstrijd Polen escaleert verder: centrale bank schort betalingen van hof op

De Poolse centrale bank heeft alle uitgaande betalingen van het Constitutioneel Tribunaal stilgelegd. Aanleiding is een machtsstrijd tussen rechters die door de regering van premier Donald Tusk worden gesteund en de bestaande hofleiding. Acht...

Montgomery Toms
Nieuws

Rechtse activist mishandeld bij Oxford: zorgen over extreemlinks geweld in Europa

De Britse rechtse activist Montgomery Toms is dinsdag 17 november aangevallen tijdens een demonstratie bij de Universiteit van Oxford. Honderden linkse betogers waren naar het Oriel College gekomen om een kritische lezing over diversiteitsbeleid...

Le Pen
Nieuws

Le Pen wil geldkraan naar Oekraïne dichtdraaien als zij president wordt

Marine Le Pen wil geen nieuwe Franse financiële steun meer aan Oekraïne geven als zij in 2027 president wordt. Volgens de kandidaat van de rechtse partij Rassemblement National (RN) kan Frankrijk door zijn begrotingsproblemen geen extra geld...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Magyar
Nieuws

Hongaarse premier Magyar onder vuur: aangifte wegens afpersing van ex-vrouw

De Hongaarse premier Péter Magyar ligt onder vuur vanwege ernstige beschuldigingen over zijn voormalige huwelijk. De 73-jarige oud-Fidesz-politica Ilona Ekes heeft aangifte tegen hem gedaan wegens vermeende afpersing en huiselijk geweld. Magyar zou...

Whatsapp
Nieuws

Duitsland wil wet tegen 'digitaal geweld' uitbreiden naar besloten chatgroepen

De Duitse regering wil strengere regels invoeren voor berichten op internet. Opvallend is dat de nieuwe wet tegen 'digitaal geweld' ook van toepassing kan worden op gesloten groepen op WhatsApp, Telegram en andere berichtendiensten. Minister van...

Londen
Nieuws

Bengaalse migranten gaan elkaar te lijf in Londen: zes gewonden bij massale vechtpartij

Een politieke ruzie uit Bangladesh is maandagavond uitgelopen op een gewelddadige confrontatie in de straten van Oost-Londen. Tientallen mannen gingen elkaar te lijf bij een bijeenkomst van een Bengaalse oppositieleider. Op beelden is te zien hoe...

Reichelt
Nieuws

Auto van rechtse journalist in brand gestoken: extreemlinks eist aanslag op

In Duitsland en Frankrijk zijn journalisten opnieuw het doelwit geworden van geweld. In Berlijn werd de auto van de rechtse journalist Julian Reichelt in brand gestoken. Een dag later werd een cameraman van de Franse nieuwszender BFMTV tijdens een...

Islamic Labour Party of Ireland
Nieuws

Ophef in Ierland: islamitische partij wil alleen moslimleden en een schaduwregering

In Ierland is ophef ontstaan over een organisatie die een politieke partij wil oprichten op basis van islamitische principes en de sharia. De zogenoemde Islamic Labour Party of Ireland publiceerde plannen waarin alleen moslims lid mogen worden en...

Van den Brink
Nieuws

Iraanse activisten meer kans op asiel, uitzetten lukt ‘nauwelijks’

Iraanse activisten, journalisten en mensenrechtenverdedigers die in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Dat blijkt uit een ambtelijke beslisnota van 3 november aan CDA-minister Bart van den Brink van Asiel en...

Van Essen
Nieuws

Kabinet geeft ombudsman gelijk over onbetrouwbare overheid, maar de stikstofnorm per boer blijft

Het kabinet erkent dat de overheid boeren jarenlang slecht heeft behandeld. Toch verandert er weinig aan het stikstofbeleid. Dat blijkt uit de reactie van landbouwminister Van Essen en staatssecretaris Erkens op het rapport 'Een boer met kiespijn...

COA
Nieuws

Vlaardingen beloofde geen azc, maar het COA werkt gewoon door: 'Er ligt een overeenkomst'

Het nieuwe college van Vlaardingen beloofde de kiezer dat er geen asielopvang in de stad zou komen. Toch gaat het COA gewoon door met de voorbereiding van een azc voor honderd asielzoekers aan de Zuidbuurtseweg. Dat meldt Dit is Twee na navraag bij...

Voeding
Nieuws

Ouderen op veganistisch dieet verliezen in drie maanden spiermassa van vijf jaar

Een groep 65-plussers die twaalf weken veganistisch at, verloor gemiddeld 5 procent spiermassa. Ouderen verliezen normaal ongeveer 1 procent per jaar. In drie maanden ging er dus evenveel spiermassa verloren als normaal in vijf jaar. Dat blijkt uit...

Bart van den Brink
Nieuws

CDA-minister ontraadt asielstop, Nederlandse 'ICE' en einde van de dwang onder de Spreidingswet

Asielminister Van den Brink (CDA) wil niets weten van een volledige asielstop, een Nederlandse versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE of een einde aan het dwingen van gemeenten onder de Spreidingswet. Dat bleek donderdagavond, toen hij aan...

Kabinet
Nieuws

Kabinet: 53.000 statushouders in de bijstand, met genaturaliseerden ruim 80.000

Het aantal mensen in de bijstand stijgt weer, en die stijging zit vooral bij statushouders. Dat schrijft minister Aartsen (Werk en Participatie) in een Kamerbrief. In 2024 zaten ongeveer 53.000 statushouders in de bijstand. Telt het kabinet ook de...

Jetten
Nieuws

Jetten: partijen moeten rechts-extremisme 'met wortel en al' uitroeien

Premier Rob Jetten vindt dat partijleiders eerder moeten optreden tegen rechts-extremistische invloed in hun partij, en niet „pas als er incidenten bekend worden”. Dat zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie over de onthullingen van Zembla....