Agema twijfelt of kabinet-Jetten lang standhoudt: ‘Dit wordt onbestuurbaar’

Fleur Agema heeft weinig vertrouwen in een lange levensduur van het kabinet-Jetten. In RTL-talkshow Renze, op de eerste avond van de Algemene Politieke Beschouwingen, kreeg de voormalige PVV-minister de vraag hoe lang zij het minderheidskabinet nog geeft. Haar antwoord was kort: „Nou, niet zo heel lang.”
De uitspraak kwam na een dag waarop vooral duidelijk werd hoe lastig premier Rob Jetten het gaat krijgen om meerderheden voor zijn begroting te vinden. D66, VVD en CDA hebben samen geen meerderheid en zijn daardoor afhankelijk van oppositiepartijen. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, het jaarlijkse grote debat na Prinsjesdag over de plannen voor het komende jaar, stonden de voorwaarden voor die steun woensdag centraal.
‘Wie nu ja zegt, tekent overal voor’
Volgens Agema zit het grootste probleem niet eens bij de begroting voor 2027 zelf, maar bij de financiële keuzes voor de jaren daarna. Ze wees bij Renze onder meer op miljarden aan geplande ingrepen in zorg en sociale zekerheid. Volgens haar kan PRO-leider Jesse Klaver onmogelijk instemmen met het volledige pakket.
„Als jij nu ja gaat zeggen, dan teken je overal voor”, zei Agema. „En dan teken je voor een heel zwaar pakket van hogere belastingen, sociale zekerheid, zorg. Dat moet allemaal naar defensie.”
Agema verwacht daarom dat een akkoord waarmee het kabinet langdurig vooruit kan, moeilijk wordt. Ze wees specifiek op maatregelen in de ouderenzorg en thuiszorg en stelde dat Klaver die uiteindelijk niet zal accepteren. „Je komt zo direct door 2027 heen. Maar wie ja zegt op 2027, die stapt daarna niet meer uit.”
Klaver maakte tijdens het Kamerdebat inderdaad duidelijk dat zijn partij niet zonder meer akkoord gaat met bezuinigingen op de sociale zekerheid. Tegelijk hield hij de deur open voor onderhandelingen wanneer het kabinet inhoudelijk zijn kant op beweegt. JA21-leider Joost Eerdmans koos juist voor de mogelijkheid om per begroting afspraken te maken. Daardoor is nog onduidelijk via welke oppositiepartijen het kabinet zijn meerderheden wil organiseren.
‘Grotere puinhoop’
Later in de uitzending ging Agema nog een stap verder. Waar tafelgast Beau van Erven Dorens stelde vertrouwen te hebben dat het politieke systeem er wel uitkomt, noemde zij de huidige situatie juist „een grotere puinhoop” dan onder het vorige kabinet.
Haar belangrijkste bezwaar: het kabinet heeft bewust gekozen voor een minderheidsconstructie, terwijl voor afzonderlijke begrotingen nog geen vaste meerderheid klaarstaat. „We hebben nu een minderheidskabinet. En er is nog niet het begin van een meerderheid op wat voor een begroting dan ook”, zei Agema. Volgens haar dreigt Nederland daardoor uiteindelijk „onbestuurbaar” te worden.
Dat de zoektocht naar steun moeizaam is, bleek ook tijdens het debat zelf. Klaver waarschuwde het kabinet dat het niet naar believen steun bij verschillende oppositiepartijen kan ophalen. Eerdmans liet juist weten voorstellen per begroting te willen beoordelen. RTL Nieuws concludeerde donderdagochtend dat het nog altijd onduidelijk is hoe het minderheidskabinet structureel aan meerderheden moet komen.
Agema trok woensdagavond nog geen harde conclusie dat het kabinet daadwerkelijk zal vallen. Maar toen Renze Klamer haar rechtstreeks vroeg hoe lang zij Jetten en zijn ministers nog geeft, liet ze weinig ruimte voor optimisme: „Niet zo heel lang.”























































