Een van de onderzochte projecten is de bouw van honderd patrouilleboten voor Oekraïne. Met die geheime levering zou volgens betrokkenen meer dan 400 miljoen euro zijn gemoeid. Secretaris-generaal Maarten Schurink heeft voor beide zaken een onderzoekscommissie van vijf personen aangesteld.

Centraal in beide kwesties staat ondernemer Martijn Walraven. Hij is eigenaar van United Shipyards en Aurexys uit Nuenen. Walraven won volgens betrokkenen in korte tijd meerdere defensieprojecten met een gezamenlijke waarde van bijna 500 miljoen euro.

Beschuldigingen over omkoping en lekken
De onderzochte ambtenaren werken op de inkoopafdeling van Defensie. Zij worden onder meer beschuldigd van betrokkenheid bij omkoping en het lekken van bedrijfsgeheimen naar concurrenten.

Walraven speelt in de twee onderzoeken een verschillende rol. In de ene zaak is hij na een anonieme melding gevraagd als getuige. In de andere zaak geldt hij als klokkenluider.

De ondernemer stelt dat medewerkers van Defensie hebben geprobeerd hem te beschadigen. Volgens hem zijn bedrijfsgegevens doorgespeeld aan concurrenten en media. Walraven spreekt van „smaad en laster”.

Hij zegt daarover: „De defensiemarkt is traditioneel en gesloten. Een nieuwkomer die sneller, goedkoper en beter levert, is al snel een bedreiging en moet worden kaltgestellt.” Walraven heeft aangifte gedaan.

Eerder schreef Follow The Money dat Walraven niet over de juiste papieren zou beschikken om in wapens te handelen. Ook zou hij leveranciers hebben benadeeld en ambtenaren hebben getrakteerd op snoepreisjes. Walraven bestrijdt die beschuldigingen.

Oud-mariniersofficier ook onderwerp van melding
Een tweede deel van de zaak draait om een voormalige officier van het Korps Mariniers. Walraven beschuldigt hem ervan bedrijfsgeheimen aan concurrenten te hebben verstrekt in ruil voor betaald werk. De oud-officier spreekt dat tegen.

De man richtte tijdens zijn dienstverband bij Defensie een adviesbureau op. Inmiddels is hij met zijn bedrijf Neptunes Insight actief op de defensiemarkt. Op zijn website presenteert hij zichzelf als „vertrouwd gesprekspartner richting de operationele eindgebruiker” die „subtiel de juiste verbinding legt”.

Dat kan gevoelig liggen. De gedragscode van Defensie bepaalt dat voormalige medewerkers gedurende twee jaar niet namens de markt als gesprekspartner mogen optreden tegenover oude collega's.

De oud-officier zegt dat de integriteitsmelding hem „ten zeerste verbaast”. Volgens hem richtte hij in 2024 met toestemming van zijn leidinggevende een eenmanszaak op, maar verrichtte hij daarmee „nooit noemenswaardige werkzaamheden”.

Later richtte hij tijdens verlof aan het einde van zijn dienstverband twee bv's op. Hij wil niet zeggen voor welke klanten hij werkt. Wel stelt hij dat hij het aannemen van opdrachten meerdere keren met Defensie heeft afgestemd. Op de vraag of hij vertrouwelijke projectinformatie met anderen heeft gedeeld, antwoordde hij: „Niet dat ik mij kan herinneren.”

Rekenkamer waarschuwde al voor risico's
De onderzoeken komen op een moment waarop Defensie snel veel extra geld uitgeeft. Na jaren van bezuinigingen worden tientallen miljarden euro's geïnvesteerd in nieuw materieel.

De Algemene Rekenkamer waarschuwde in mei dat Defensie 4,4 miljard euro „niet volgens de regels heeft uitgegeven”. Ook zou het ministerie geen duidelijk beleid hebben om fraude en corruptie te voorkomen. Minister Dilan Yeşilgöz erkende naar aanleiding van dat rapport dat het risico op corruptie groeit.

Defensie wil inhoudelijk niet reageren op de lopende onderzoeken. Het ministerie zegt „geen uitspraken te doen over lopende onderzoeken of individuele casussen”.

Een woordvoerder van staatssecretaris Derk Boswijk benadrukt dat hij eerder alleen heeft bevestigd dat intern onderzoek loopt naar onregelmatigheden. Hij zou niet hebben gezegd tegen wie of waarnaar precies onderzoek wordt gedaan.

Boswijk geeft donderdag een vertrouwelijke briefing aan de Kamercommissie voor Defensie.