Europese digitale identiteit komt eraan ondanks vrees voor massasurveillance

Nieuws9 november 2023 3 minuten Marit Nubé
Von der Leyen
ANP

Woensdag hebben de Europese lidstaten en het Europees Parlement een overeenkomst bereikt over de Europese digitale identiteit (EDI). Dit betekent dat de digitale identiteit er naar verwachting binnenkort zal komen. Alle EU-burgers krijgen waarschijnlijk een digitale portemonnee waarin ook de digitale euro zal zitten. Europarlementariër Rob Roos noemt dit een "heel slechte ontwikkeling". Ook bij experts zijn er grote zorgen. In een open brief roepen honderden wetenschappers op om te stoppen met de digitale identiteit, omdat er anders het gevaar van massasurveillance loert.

Woensdag zijn de Europese Raad en het Europees Parlement gekomen tot een overeenkomst over de invoering van de digitale euro. Het wetsvoorstel van de Europese Commissie moet alleen nog komen door het Europees Parlement. Dit zal zeer waarschijnlijk wel gebeuren. En dus zal de Europese digitale identiteit er binnenkort komen, ondanks herhaalde waarschuwingen van privacy-waakhonden

Verweven met digitale euro
De digitale identiteit zal ook een digitale portemonnee (wallet) bevatten voor EU-burgers. Volgens Europarlementariër Rob Roos zei EU-commissaris Thierry Breton  woensdagavond: "Nu we een digitale portemonnee hebben, moeten we er iets in stoppen", waarmee hij zou doelen op de digitale euro.

De digitale euro is in volle ontwikkeling, en komt er binnenkort aan. Een paar weken geleden vertelde de Europese Centrale Bank voor het eerst aan het grote publiek over de nieuwe munt. Zo noemt ECB-directeur Christine Lagarde het "de sleutel voor onze Europese eenheid" in een video.

Maar critici maken zich grote zorgen om de digitale euro. Zij echter dat EU-burgers een 'totalitaire hel' tegemoet zullen gaan, omdat de gebruiksvoorwaarden van de munt achter gesloten deuren worden bepaald door EU-bureaucraten.

Zorgen om komst massasurveillance
Naar alle waarschijnlijkheid zal deze digitale portemonnee niet alleen de digitale euro, maar ook de persoonlijke gegevens, biometrische gegevens en medische dossiers zullen bevatten van EU-burgers. Dit betekent dat de EU vrijwel volledige inzage zal hebben in iemands bezigheden. Daarom zijn er bij experts grote zorgen om de privacy van EU-burgers.

Vorige week verscheen er een open brief waarin 504 wetenschappers uit 39 landen zich uitspreken tegen de komst van de EDI. Ook meerdere ngo's hebben de brief ondertekend. De experts benadrukken dat de nieuwe wetgeving momenteel achter gesloten deuren wordt ontwikkeld, en dat het gevaar van massasurveillance loert. De eigen gegevens zullen zelfs tegen EU-burgers kunnen worden ingezet.

De experts vinden de ontwikkeling van de digitale euro bijzonder ondemocratisch. 'Er is geen onafhankelijke controle of evenwicht tussen de beslissingen die de lidstaten nemen met betrekking tot de sleutels die zij autoriseren en het gebruik dat zij ervan maken. Dit is bijzonder verontrustend gezien het feit dat de naleving van de rechtsstaat niet in alle lidstaten uniform is geweest, met gedocumenteerde gevallen van dwang door de geheime politie voor politieke doeleinden', aldus de open brief.

Ook opiniemaker Eva Vlaardingerbroek maakt zich grote zorgen. 'Net zoals we bij Covid hebben gezien, zal de overheid de macht hebben om al uw bewegingen te volgen. En natuurlijk is het voorlopig allemaal "vrijwillig". Tot het niet meer zo is', schrijft ze op X.

Geen democratisch draagvlak
De komst van de Europese digitale identiteit (EDI) is tegen de uitdrukkelijke wens in van de Tweede Kamer. Vorig jaar stemde een meerderheid van het parlement nog voor een motie om de EDI tegen te houden. Er waren namelijk te veel zorgen over de gevaren voor de digitale privacy die dit project zou hebben. Maar tot grote verbazing besloot het kabinet deze gevoelige motie naast zich neer te leggen.

Sterker nog: een week later reisde de staatssecretaris van Digitalisering, Alexandra van Huffelen (D66), al af naar Brussel om de onderhandelingen hierover voort te zetten. Dit leidde tot woedde bij de oppositie. Staatsrechtelijk is het kabinet weliswaar niet verplicht om een motie uit te voeren. Maar volgens Pieter Omtzigt zou het in dit geval wel zuiver zijn geweest, omdat het - naar zijn weten - ging om een principiële kwestie.

Desondanks zal de eerste deelproef met al dit voorjaar van start gaan in Nederland. In een nieuwe Kamerbrief erkent D66-staatssecretaris Van Huffelen dat er momenteel meer kosten dan baten zijn bij het ontwikkelingstraject van de digitale identiteit. Desondanks hoopt ze een allereerste proefversie van de Nederlandse id-wallet al begin 2024 te kunnen presenteren.

Wij vragen ons af...

Denkt u dat de Europese digitale identiteit zal leiden tot massasurveillance?

Meerartikelen

Geld
Nieuws

Hoe neutraal zijn banken? Klanten worden steeds vaker overmatig gecontroleerd

Consultancybureau KPMG heeft in opdracht van het ministerie van Financiën onderzoek gedaan naar de ervaringen van klanten met banken en betaalinstellingen. Uit dit onderzoek blijkt dat een deel van de klanten overmatige controle en discriminatie erva

Timmermans
Achtergronden

Sjoemelt GL-PvdA met ledenaantal om meer subsidie te krijgen?

De linkse fusiepartij GL-PvdA heeft heugelijk nieuws: er stromen momenteel meer leden binnen dan ooit! Maar critici betwisten deze positieve ledencijfers. Zo verdenkt oud-senator Henk Otten de linkse rakkers van een slim trucje om meer subsidiegeld b

Baudet
Nieuws

Baudet bijna fysiek aangevallen bij campagne-evenement

Opnieuw is FVD-leider Thierry Baudet bijna fysiek aangevallen in het openbaar. Dit gebeurde zaterdag  bij een FVD-bijeenkomst in Beverwijk.  Zaterdag was FVD aanwezig in de Noord-Hollandse stad voor een campagne-evenement, genaamd 'De Vredeskaravaan'

Jason Ravizza
Nieuws

Transactivist (26) steekt vier kinderen neer in bioscoop

Dit weekend heeft een transactivist (26) vier meisjes en twee McDonald's-medewerkers neergestoken in Boston. Het jongste slachtoffer is amper negen jaar. Het is niet de eerste keer dat een transgender een dergelijk geweldsincident veroorzaakt. Zaterd

Omtzigt
Video

Pijnlijk: Omtzigt confronteert Timmermans met zijn corrupte connecties in Europa

Pieter Omtzigt heeft Frans Timmermans tijdens een debat in de Tweede Kamer aangesproken op zijn stilzwijgen bij controversiële uitspraken van coalitiepartners, met name Geert Wilders van de PVV. Omtzigt wees erop dat hij altijd openlijk zijn standpun

Campus
Nieuws

Zien: Amsterdamse studenten vereren Palestijnse terreur

Pro-Palestijnse actievoerders hebben vorige week een miljoenenvilla gekraakt in Amsterdam. Vervolgens hebben ze het pand vernoemd naar een Palestijnse zelfmoordterroriste. Volgens hen is dit de eerste campus van een nieuwe, pro-Palestijnse universite

Feest
Video

Wordt dit dé zomerhit van 2024? 'Buitenlanders eruit!'

Er verschijnen steeds meer video's online van mensen die 'Buitenlanders eruit' zingen. Dit gebeurt uit protest tegen het politie-onderzoek naar twee Duitse mannen, die dit onlangs scandeerden tijdens Pinksterweekend. Sindsdien vergaart de liedtekst s

Zonnepanelen
Nieuws

Ook laatste grote energiemaatschappij gaat terugleverkosten rekenen zonne-energie

Essent, een van de drie grote energieleveranciers in Nederland, voert per 1 juli nieuwe tarieven in voor klanten met zonnepanelen. Deze klanten die meer stroom terugleveren dan zij gebruiken, gaan minimaal 4,07 euro per maand betalen. Eerder deden En

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Portland
Achtergronden

Links bestuur decriminaliseert harddrugs. Gevolg: enorme overlast

De Amerikaanse staat Oregon kampt met een enorme drugsproblematiek. Sinds decriminalisering van harddrugs in 2020 is het gebruik en de verspreiding van drugs zoals methamfetamine en fentanyl sterk gestegen. Dit zorgt voor hogere sterfgevallen en meer

Asiel
Nieuws

Uitgeproceerde asielzoekers verwonden meerdere personeelsleden in detentiecentrum

In een detentiecentrum in Rotterdam zijn ongeveer vijftig gedetineerden een paar dagen geleden in gevecht geraakt met beveiligers. De confrontatie vond plaats tijdens een drugscontrole, toen een gedetineerde agressief werd tijdens een check met een d

Supermarkt
Nieuws

Lidl haalt vegaburgers weg uit vleesschap

Lidl Nederland heeft besloten om vleesvervangers niet meer tussen het vlees in de schappen te plaatsen. Dit besluit volgt na onderzoek van Wageningen Universiteit, dat aantoont dat vleeseters niet vaker voor vleesvervangers kiezen wanneer deze tussen

Gideon
Achtergronden

Gideon van Meijeren over zijn rechtszaak: 'Een politiek strafproces'

Op 28 mei moet Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren voor de rechter verschijnen. Hij wordt beschuldigd van het oproepen tot geweld tegen de overheid. Van Meijeren zelf noemt de rechtszaak een "politiek proces" en beschuldigt de overheid van een heksen

CBDC
Achtergronden

Verenigde Staten neemt wet aan die centrale bank verbiedt om CBDC uit te geven

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een wet aangenomen die de Federal Reserve, de centrale bank van de Verenigde Staten, verbiedt om een central bank digital currency (CBDC) uit te geven zonder expliciete goedkeuring van het Congres. De wet

Wilders
Achtergronden

Deze belangrijke punten ontbreken in het rechtse hoofdlijnenakkoord

Eind juni staat het nieuwe, rechtse kabinet op het bordes, beloofde Geert Wilders vorige week. Een week eerder presenteerde de nieuwe rechtse coalitie hun hoofdlijnenakkoord. Veel rechtse kiezers zijn blij met de beschreven plannen in het akkoord, ma

Keijzer
Achtergronden

Mona Keijzer waarschuwt voor niet-duidelijke definitie in WHO-pandemieverdrag

BBB-prominent Mona Keijzer heeft haar zorgen geuit over de onduidelijke definitie van een pandemische noodsituatie in het nieuwe pandemieverdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Keijzer stelt dat het problematisch is dat de tekst van het ve

Orbán
Achtergronden

Orbán: 'Kans dat Rusland plotseling het hele Westen opslokt is extreem klein'

De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft weinig begrip voor de Russen-angst bij Europese bestuurders. Volgens hem is de kans "extreem klein" dat Rusland, na Oekraïne, ineens het hele Westen zal veroveren. Daarom roept hij via de Hongaarse radio Europe

Ebru Umar
De kritische blik

Geert Wilders moet premier van Nederland worden

Wat is dat toch, dat de man in coulissen zijn zegen moet uitspreken over het meisje op het podium? Diverse kranten, zo niet allemaal, quoten Mark Rutte die tijdens het VVD-congres geen onvertogen woord over het hoofdlijnenakkoord en zijn opvolgster z

keijzer
Nieuws

Moslims die aangifte doen tegen Mona Keijzer kwamen zelf in opspraak

Afgelopen week werd bekend dat een groep moslims aangifte heeft gedaan tegen Mona Keijzer. Het Tweede Kamerlid van de BBB stelde in talkshow Sophie en Jeroen dat Jodenhaat onderdeel is van de islamitische cultuur. Dat was voor een groep moslims reden

Tedros
Nieuws

Onderhandelingen wereldwijd pandemie-akkoord stilgelegd!

Na twee jaar van onderhandelingen hebben de 194 lidstaten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geen overeenstemming bereikt over een gezamenlijk pandemie-akkoord. WHO-chef Tedros Adhanom Ghebreyesus blijft echter hoopvol over een toekomstige ove

dragqueen
Nieuws

Politie houdt man aan die mogelijk dragqueen aanreed tijdens Pride 2023

De Amsterdamse politie heeft een 26-jarige man aangehouden in verband met een poging tot zware mishandeling van een dragqueen en diens partner tijdens Pride 2023. Na een weigering om het koppel een taxirit te geven, zou de chauffeur, een taxichauffeu