In zijn speech benadrukte Rutte dat de NAVO altijd een verdedigende alliantie blijft, maar wel moet veranderen. “De NAVO moet een sterker, eerlijker en dodelijker bondgenootschap worden,” aldus Rutte. Hij wees op de Russische luchtaanvallen op Oekraïne als voorbeeld van de noodzaak om de Europese luchtruimen beter te beschermen.

Daarom wil Rutte massaal investeren in extra raketafweer, tanks, pantservoertuigen en miljoenen artilleriegranaten. Ook de logistiek, medische ondersteuning en infrastructuur moeten worden uitgebreid om paraatheid en mobilisatie te garanderen. “Er zijn geen tweede kansen als het gaat om onze veiligheid,” waarschuwde hij.

Op naar vijf procent van het bbp
Rutte pleitte verder voor een forse verhoging van de defensie-uitgaven. Lidstaten zouden 5 procent van hun bruto binnenlands product aan defensie moeten besteden. Daarvan moet 3,5 procent naar directe militaire uitgaven gaan. De overige 1,5 procent mag naar defensiegerelateerde zaken, zoals cyberveiligheid en infrastructuur.

De maatregel sluit aan bij eerdere eisen van de Amerikaanse oud-president Donald Trump, die al langer vindt dat Europese NAVO-landen te weinig bijdragen. Op dit moment halen slechts 23 van de 32 lidstaten de afgesproken 2-procentnorm. Volgens Rutte zullen echter alle landen daar in de loop van dit jaar aan voldoen.

De plannen van Rutte vormen de aanloop naar de NAVO-top op 24 en 25 juni in Den Haag. Daar moeten de lidstaten knopen doorhakken over de toekomst van het bondgenootschap. “Het gevaar verdwijnt niet als de oorlog in Oekraïne stopt,” aldus Rutte. Ook China werd expliciet genoemd. “Degenen die tegen vrijheid en democratie zijn, graven zich in.”

De toespraak van Rutte werd voorafgegaan door een persbericht van de NAVO. Daarin werd de verhoging van de luchtverdediging als topprioriteit gepresenteerd. De inzet: geloofwaardige afschrikking door een modern, sterk en snel reagerend leger.