Het gaat om een plan uit maart waarin Brussel voorstelt om uitzettingen van illegale migranten binnen de EU te stroomlijnen. Lidstaten zouden elkaars uitzetbevelen automatisch moeten overnemen. Ook wordt het mogelijk om migranten buiten het EU-grondgebied op te vangen in afwachting van hun uitzetting.

In eerste instantie steun, nu stevige kritiek
Meloni stond in het begin nog positief tegenover de plannen. Haar rechtse regering wil al langer strengere regels rond migratie en snellere uitzettingen. Maar toen de details op tafel kwamen, sloeg de stemming om.

Dinsdag sloeg de vlam in de pan tijdens een commissievergadering in de Italiaanse Senaat. Daar werd het voorstel besproken in de commissie Europese Zaken. Senator Marco Scurria (Fratelli d’Italia) uitte scherpe kritiek namens de regering. Hij baseerde zich op een 50 pagina’s tellend rapport van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken.

Volgens Scurria legt het voorstel “te veel procedurele lasten op aan de lidstaten” en maakt het nationale uitzetpraktijken onnodig complex. Vooral het idee van een Europees terugkeerbevel — waarbij landen automatisch elkaars beslissingen moeten erkennen — stuit op verzet.

‘Beperkt nationale vrijheid en belemmert handhaving’
Volgens de Senaat beperkt het Brusselse voorstel de speelruimte van lidstaten. Italië zou straks bijvoorbeeld niet meer zelf mogen bepalen hoe lang een inreisverbod duurt. Dat moet dan overal gelijk zijn.

Een Italiaans Senaatsrapport waarschuwt dat dit soort eenvormigheid “de handhaving kan bemoeilijken” in plaats van verbeteren. “Het risico is dat deze regels onze nationale aanpak juist verzwakken,” aldus Scurria. Door de felle kritiek is de stemming over het voorstel uitgesteld tot 25 juni.

Italië mogelijk eerste land dat officieel bezwaar maakt
Normaal gesproken wordt een EU-voorstel eerst voorgelegd aan nationale parlementen, die mogen oordelen over de zogeheten subsidiariteit en proportionaliteit. Landen mogen bezwaar maken als ze vinden dat de EU op terreinen treedt die beter nationaal geregeld kunnen worden.

Tot nu toe heeft nog geen enkel EU-land officieel bezwaar ingediend. Als de Italiaanse Senaat volgende week de bezwaren van het ministerie overneemt, wordt Italië het eerste land dat formeel dwarsligt.

De Europese Commissie mag dat naast zich neerleggen, maar ze kan het voorstel ook aanpassen — al gebeurt dat zelden.