Spaanse regering wil fossiele reclames verbieden
De Spaanse regering werkt aan een nieuwe wet die fossiele brandstoffen uit het straatbeeld moet verbannen. Het verbod op reclame voor benzine en diesel is onderdeel van een breder plan om 'misleiding' door grote energiebedrijven aan te pakken, meldt de Spaanse krant La Gaceta.
In Spanje ligt een nieuwe wet op tafel die fossiele reclame aan banden moet leggen. Het gaat om de zogenoemde Wet op Duurzaam Verbruik, opgesteld door het ministerie van Sociale Rechten, Consumentenzaken en Agenda 2030. De kern van de wet: bedrijven uit de olie- en steenkoolsector mogen geen reclame meer maken voor producten die volledig op fossiele brandstoffen draaien, tenzij er ook hernieuwbare componenten in zitten.
De maatregel is bedoeld om zogenoemde greenwashing te bestrijden. Dat wil zeggen: het misleiden van consumenten met milieuclaims die geen wetenschappelijke basis hebben. “Bedrijven presenteren hun merk als duurzaam, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is,” aldus de toelichting bij het wetsvoorstel.
Naast het reclameverbod bevat de wet ook het ‘recht op reparatie’, een principe dat producten langer bruikbaar moet maken. Het voorstel is onderdeel van de implementatie van Europese richtlijnen over duurzame consumptie en wordt in Spanje gepresenteerd als bijdrage aan de Green Deal van de EU.
Nederland als voorganger
De discussie over een verbod op fossiele reclame speelt al langer in Nederland. Gemeenten pionieren hierin. In december 2020 besloot Amsterdam als allereerste stad wereldwijd om advertenties voor benzineauto’s, vliegvakanties op fossiele brandstof en olie- en gascontracten te weren uit metrostations .
Den Haag volgde kort daarna. De Haagse gemeenteraad nam in september 2024 een verbodsvoorstel aan. Vanaf 1 januari 2025 geldt daar via de APV een officieel verbod op fossiele reclame in de openbare ruimte . Reisbureaus TUI en ANVR spanden bezwaar aan, maar de rechter oordeelde dat een verbod in lijn is met volksgezondheid en klimaatdoelen.
Andere gemeenten, zoals Utrecht en Zwolle, nemen nu dezelfde koers. Utrecht stemde recent – na de Haagse rechterlijke uitspraak – voor een verbod via haar eigen APV, dat per 1 januari 2026 ingevoerd gaat worden . Ook Zwolle bereidt een lokale wetgeving voor om fossiele reclame in straten te verbieden.
Landelijk ligt het voorstel nog bij het ministerie. In oktober 2023 leverde de regering een rapport over de effectiviteit van zulke verboden . Voorstanders zien hierin een juridische route zoals bij tabaksreclames: beperking van schadelijke boodschappen in de openbare ruimte om gezondheid en milieu te beschermen.
