Eind mei verscheen de eerste melding in de groepsapp van NS-personeel. Sindsdien is het snel erger geworden. “De laatste twee maanden valt het echt op en gebeurt het om de haverklap”, zegt een medewerker. Het speelt in het hele land, maar steeds vaker in het noorden.

De werkwijze is steeds dezelfde. Een busje zet de groep af bij een station. Daar stappen ze zonder vervoersbewijs, en meestal zonder geldig identiteitsbewijs, de trein in. Ze lopen langs de reizigers met briefjes die een schrijnend verhaal vertellen.

Agressief zijn ze niet. Ze zoeken het conflict juist niet op. Ze werken samen om in de gaten te houden waar het NS-personeel loopt, en zodra ze worden ontdekt, willen ze er zo snel mogelijk uit. Het liefst op een station waar geen politie staat.

Bedelen in de trein is verboden. Daarom schakelt het personeel elke keer de politie in. Vorige week ging het mis voor twee vrouwen in de trein van Groningen naar Zwolle. Het personeel waarschuwde de reizigers via de omroep, en in Zwolle stond de politie te wachten. Volgens de politie zijn de vrouwen staande gehouden en gecontroleerd op hun identiteit. Daarna mochten ze hun reis vervolgen. Of dat vaker gebeurt, weet de politie in Zwolle niet. Het archief met meldingen in het stationsgebied is zo groot dat er niet op bedelen te zoeken valt. “Dan moet ik ze een voor een bij langs gaan, dat is geen doen”, aldus de woordvoerder.

Dat de groepen vrij spel lijken te hebben, heeft volgens het personeel een duidelijke oorzaak. In 2016 kampte NS ook met bedelbendes. Toen konden conducteurs nog een boete uitschrijven als ze iemand op heterdaad betrapten. In 2022 is die regel veranderd. Sindsdien mogen alleen de veiligheidsteams van NS beboeten, en die zitten niet op elke trein. “En precies daar ligt het probleem”, zegt een medewerker. “Dat weten de bedelaars ook. Die kiezen precies de treinen uit waar geen veiligheidsteams aan boord zijn.”