De gegevens werden in 2022 opgevraagd via de Wet open overheid (Woo) door journalisten van NRC, Omroep Gelderland en Follow the Money. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die de database beheert, wilde deze informatie aanvankelijk vrijgeven. Na overleg met minister Wiersma werd dit besluit opgeschort.

Volgens Wiersma was het onduidelijk of alle veehouders voldoende geïnformeerd waren over de voorgenomen openbaarmaking. Zij besloot daarom dat de circa 60.000 betrokken bedrijven alsnog persoonlijk geïnformeerd moesten worden, zodat zij desgewenst bezwaar konden maken.

“Als het gaat om landbouwbedrijven, dan wonen gezinnen vaak op hun bedrijf. Dus het gaat ook om privéadressen en ik vind dat we daar zorgvuldig mee moeten omgaan,” zei Wiersma in een eerste reactie tegen de NOS.

Oordeel van de rechter
De rechtbank oordeelt dat Wiersma hiermee in strijd handelde met de regels, meldt NRC. Volgens de rechter was er geen inhoudelijke reden om het eerdere besluit van de RVO terug te draaien. De stap zou vooral leiden tot vertraging, extra kosten en geen andere uitkomst opleveren. Daardoor kwalificeert de rechtbank het besluit als “misbruik van bevoegdheid”.

De rechtbank wijst er ook op dat het hier gaat om zogenoemde milieugegevens. Die vallen onder internationale afspraken en moeten in principe openbaar zijn. De uitspraak is nog niet officieel gepubliceerd, maar wel gedeeld met de betrokken partijen.

Minister: zorgvuldigheid staat voorop
Hoewel het vonnis kritisch is, benadrukt Wiersma dat ze handelde uit voorzorg. Ze vindt het belangrijk dat de belangen van burgers zorgvuldig worden meegewogen, zeker wanneer gegevens kunnen worden herleid tot individuele bedrijven of personen. In dit geval gaat het om landbouwbedrijven waar vaak gezinnen wonen, wat volgens haar extra aandacht vereist bij het openbaar maken van data.

De minister liet weten de uitspraak eerst te willen bestuderen voordat ze inhoudelijk reageert. Ze sluit hoger beroep niet uit.