De kerk staat aan een kanaal dat doet denken aan Nederlandse waterwegen. De neogotische gevel valt direct op in Toscane. Michele Gasparri van de rechtse partij Lega zegt tegenover De Telegraaf: ‘Het is onacceptabel als deze kerk in handen komt van de moslims. Niemand wil dat hier.’ Hij toont de vele online protesten die binnenstromen. De centrumlinkse burgemeester Luca Salvetti reageert anders. Hij zegt: ‘Als ik nee zeg tegen een moskee dan zegt de volgende keer iemand nee tegen de synagoge, want Netanyahu doodt Palestijnse kinderen. Dan wordt het een chaos.’

Verval en verkoop
De Nederlandse en Duitse handelaren die eeuwen geleden naar Livorno kwamen, bouwden de kerk en een begraafplaats. Beide zijn eigendom van de Nederlands-Duitse congregatie en niet van Nederland of de gemeente. De Nederlandse ambassade laat weten dat zij geen verantwoordelijkheid hebben voor de kerk: ‘De Nederlandse overheid heeft in Livorno geen rol in het beheer, het eigenaarschap of de bestemming van deze kerk.’

Binnen in de kerk is de vervallen staat goed zichtbaar. De vloer ligt vol rommel en duivenpoep, ruiten zijn gesneuveld en het dak staat op instorten. Volgens gouverneur Massimo Sanacore is volledige renovatie nodig. ‘De enige die echt belangstelling voor dit gebouw heeft getoond is de islamitische gemeenschap van Livorno. Ik heb daar persoonlijk geen probleem mee.’ De congregatieleden zeggen hetzelfde. Zij willen het gebouw wel behouden, maar hebben geen middelen. De gemeente kreeg het aanbod om de kerk voor één euro over te nemen, maar dat zou ruim een miljoen euro aan kosten met zich meebrengen. Burgemeester Salvetti zegt: ‘Wie ben ik dan om nee te zeggen tegen een moskee? Bovendien is de verkoop van de kerk een kwestie tussen twee privé-eigenaren.’

Verzet vanuit rechts
Niet iedereen legt zich daarbij neer. Marcella Amadio van Fratelli d’Italia, de partij van premier Giorgia Meloni, zegt: ‘Deze kerk is een historisch monument, dat moet worden bewaard en beschermd. Bovendien willen we hier geen moskee.’ Zij vindt dat de gemeente had moeten ingrijpen en de restauratie had moeten financieren. ‘Hier is een algemene mobilisatie nodig van de hele stad. Want wij willen geen moskee in het centrum van de stad.’

Volgens haar weerspiegelt het gebouw de westerse traditie die bewaard moet blijven. Een partijgenoot, Romeo Chierchia, is even duidelijk: ‘De imam heeft niet eens geld om het gebouw te restaureren! Een moskee hier is een slag in ons gezicht. De Nederlandse Kerk moet worden verdedigd.’