Het onderzoek stond onder leiding van het Italiaanse Openbaar Ministerie en werd uitgevoerd met inzet van tientallen veiligheidsagenten. Wat begon met verdachte financiële transacties, groeide uit tot een breed dossier met telefoontaps, geldspooranalyses, inbeslagnames van documenten en undercoverwerk. Daarbij werkte Italië samen met andere Europese landen via Eurojust, onder meer met Nederland.

Volgens de autoriteiten ging het niet om losse solidariteitsacties, maar om een gestructureerd systeem. Organisaties die zich presenteerden als hulpverleners voor de Palestijnse bevolking zouden structureel geld hebben afgeleid naar de operationele en militaire structuren van Hamas.

Minister van Binnenlandse Zaken Matteo Piantedosi noemde het ontmantelde netwerk “onderdeel van een georganiseerde inspanning om terrorisme te ondersteunen”. Hij benadrukte dat de activiteiten niets te maken hadden met onschuldige liefdadigheid, maar met een financieel apparaat dat past binnen de Europese strategie van Hamas.

Sleutelfiguur: Mohammad Hannoun
Centraal in het dossier staat Mohammad Hannoun, afkomstig uit Ramallah en al meer dan veertig jaar woonachtig in Italië. Justitie ziet hem als leider van de Hamas-cel op Italiaans grondgebied. Tussen 2018 en 2025 zou hij samen met medestanders ongeveer zeven miljoen euro hebben doorgesluisd via drie organisaties die zich voordeden als humanitaire initiatieven.

Uit gerechtelijke stukken blijkt dat Hannoun een politieke en organisatorische rol had binnen Hamas in Europa. Hij zou fondsenwerving hebben gecoördineerd en als schakel hebben gefungeerd tussen Italiaanse verenigingen en de leiding van Hamas in het buitenland. Italiaanse media melden ook contacten met hoge Hamas-functionarissen en relaties met linkse politieke kringen in Italië.

Publieke zichtbaarheid en politieke contacten
Jarenlang wist Hannoun zich te presenteren als gesprekspartner voor Italiaanse instellingen over Palestijnse kwesties. Hij legde contacten met linkse bewegingen en partijen, waaronder delen van de Democratische Partij. Ook verscheen hij publiekelijk naast de toenmalige Hamas-leider Ismail Haniyeh, die in 2024 omkwam bij een Israëlische aanval.

Na de aanslagen van 7 oktober 2023 nam zijn zichtbaarheid toe. Hannoun organiseerde pro-Gaza-demonstraties in meerdere Italiaanse steden en deelde podia met politici, activisten en bekende figuren. Onder hen waren internationale actievoerders en betrokkenen bij de zogenoemde Vrijheidsflotilla, waaronder ook Greta Thunberg.

Justitie: dreiging voor nationale veiligheid
Onderzoekers waarschuwen dat de combinatie van islamistische netwerken, politiek activisme en toegang tot instituties Hamas in staat stelde zijn invloed in Italië uit te breiden. Dat maakte de zaak volgens justitie tot een directe bedreiging voor de nationale veiligheid en de democratische rechtsorde.

Tijdens verhoren ontkende Hannoun lid te zijn van Hamas. Hij omschreef zichzelf als “sympathisant” en noemde de organisatie een legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. De aanklagers stellen echter dat afgeluisterde gesprekken expliciete erkenningen bevatten van actieve betrokkenheid.

Regering verdedigt harde lijn
Premier Giorgia Meloni noemde de operatie noodzakelijk om het democratische systeem te beschermen. “De staat zal niet toestaan dat ogenschijnlijk legitieme doelen worden misbruikt om terrorisme te financieren,” zei zij. De actie past volgens haar binnen een bredere inzet tegen extremistische netwerken.

De zaak staat niet op zichzelf. De Verenigde Staten en Israël hadden eerder al sancties opgelegd aan Hannoun en aan betrokken organisaties. Italië werkte in het onderzoek nauw samen met beide landen. 

Na de aanhoudingen kwamen in verschillende Italiaanse steden demonstraties op gang ter ondersteuning van de arrestanten. Die werden georganiseerd door pro-Hamas-activisten en door de Italiaanse tak van de Vrijheidsflotilla. De autoriteiten houden de situatie in de gaten. Het onderzoek loopt nog. Justitie sluit niet uit dat er meer arrestaties volgen en dat het netwerk groter is dan nu bekend.