Nieuw belastingsysteem vanaf 2028: dit moet u weten
Vanaf 2028 krijgt Nederland een nieuw belastingsysteem voor box 3. Beleggers gaan dan belasting betalen over hun daadwerkelijke rendement. Dat gebeurt ook als die winst alleen op papier bestaat. Jaarlijks afrekenen dus, zelfs wanneer het geld nog niet is uitgekeerd. Die aanpak leidt tot veel kritiek, maar toch lijkt er nu een meerderheid voor te zijn in de Tweede Kamer.
Het oorspronkelijke doel van de nieuwe wet was een vermogenswinstbelasting. Daarbij zou belasting pas worden geheven op het moment dat winst echt wordt genomen. Dat bleek echter niet haalbaar. Banken en vermogensbeheerders moeten daarvoor andere en uitgebreidere gegevens aanleveren aan de Belastingdienst. Zij hebben aangegeven dat dit vóór 2028 niet lukt. Daardoor kiest het kabinet nu voor een ander systeem.
Het nieuwe stelsel werkt met een zogeheten vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat beleggers elk jaar belasting betalen over de waardestijging van hun vermogen. Het maakt daarbij niet uit of de belegging is verkocht of uitgekeerd. Ook ongerealiseerde winsten tellen mee. Daalt de waarde, dan in dat jaar geen belasting verschuldigd.
Morren, maar toch akkoord
Maandag debatteerde de Tweede Kamer opnieuw over de vermogensbelasting. Veel partijen zijn kritisch op de gekozen oplossing, maar stemmen toch in. De belangrijkste reden is financieel. Elk jaar uitstel kost de Staat 2,3 miljard euro. Dat bedrag vinden veel partijen onacceptabel.
Volgens PVV-Kamerlid Elmar Vlottes zitten partijen klem. ‘Het is tekenen bij het kruisje.’ Die woorden vatten het debat goed samen. De wet moest een einde maken aan de lange box 3-soap, maar wordt door veel fracties gezien als een noodoplossing.
Naast de uitvoerbaarheid speelt ook de timing een rol. Bij een echte vermogenswinstbelasting worden belastinginkomsten later ontvangen omdat veel investeerders hun investering pas verkopen na een aantal jaar. Dat zou een nieuw kabinet in 2028 dwingen om elders miljarden te zoeken. Ook bestaat de angst dat beleggers winst bewust blijven oppotten om belasting te ontwijken.
Papieren winsten en politieke verdeeldheid
VVD, CDA, JA21, BBB en PVV zien uiteindelijk wel een toekomst voor een vermogenswinstbelasting. D66 en GL-PvdA kiezen een andere lijn. Zij willen papieren winsten belasten. GL-PvdA-Kamerlid Luc Stultiens verdedigde dat standpunt. ‘Dat leidt niet tot miljarden aan budgettaire derving en is makkelijker uitvoerbaar.’ Hij pleitte ook voor zwaardere belasting bij hogere winsten.
Voor bezitters van vastgoed verandert er eveneens veel. Kosten mogen straks worden afgetrokken van de winst. Ook wordt pas belasting betaald bij verkoop. Daar staat een bijtelling tegenover voor eigen gebruik van een tweede woning. CDA-Kamerlid Inge van Dijk waarschuwde dat ‘die bijtelling wel erg hard aantikt’. D66’er Henk-Jan Oosterhuis vroeg zich af of deze regeling juridisch houdbaar is.
Meer complexiteit
De kritiek richt zich ook op de complexiteit van het nieuwe stelsel. ChristenUnie-Kamerlid Peter Grinwis verwoordde dat scherp. ‘We zeggen ieder jaar dat het eenvoudiger moet, maar doen het tegenovergestelde. Zoveel complexiteit, gaan we dat ons land echt aandoen?’
Voor beleggers in aandelen, obligaties en cryptovaluta pakt het systeem ongunstig uit. Zij krijgen te maken met een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent jaarlijks belasting betalen, ook zonder uitbetaling.
Demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen gaf aan dat het kabinet uiteindelijk alsnog een vermogenswinstbelasting wil. Daarmee lijkt het laatste woord over box 3 nog niet gezegd.
