Keijzer staat onder grote druk. Ze heeft nog maar een maand te gaan als asielminister en wil haar wetsvoorstellen snel door de Eerste Kamer loodsen. Volgens haar is haast geboden. “Dat zou goed zijn, want het loopt Nederland over de schoenen,” zei ze. Als het aan haar lag, waren de regels al ingevoerd. 

De minister benadrukte dat zij het dossier samen beheert met minister David van Weel. In de Eerste Kamer is inmiddels een technische briefing geweest. Over twee weken volgt de schriftelijke inbreng. Daarna moet blijken of er voldoende steun is.

55.000 aanvragen op de plank
Om haar punt kracht bij te zetten, schetste Keijzer de cijfers. Ze bezocht onlangs Zevenaar, waar elke week honderden aanvragen van nareizigers worden behandeld. “Daar worden elke week 325 aanvragen van nareizigers behandeld,” vertelde ze. In totaal liggen er volgens haar nog 55.000 aanvragen te wachten.

Het gaat om mensen met een verblijfsstatus die hun gezin willen laten overkomen. Volgens Keijzer zorgt dat voor een structureel probleem. “Er zijn geen huizen, er zijn geen plekken voor deze mensen.” Zonder nieuwe wetgeving blijft die druk bestaan, waarschuwde ze. 

Wachtijd en voorwaarden
Een van haar wetten moet dat veranderen. Oorlogsvluchtelingen kunnen hun gezin nog steeds laten overkomen, maar niet meer automatisch. Keijzer: “Deze wet regelt dat als je valt onder het zijn van oorlogsvluchteling, dat je dan je gezin hier wel naartoe mag halen, maar na een wachttijd. En als je zelf inkomen hebt en een eigen huis.”

Ze erkent dat dit ingrijpend is. “Het is vervelend voor de mensen die het betreft.” Tegelijk stelt ze de vraag die volgens haar niemand durft te stellen. “Maar waar moet ik, en straks mijn opvolger, in vredesnaam nog voor 55.000 mensen plekken organiseren?”

Haar conclusie is hard. “Elk jaar een nieuwe stad bouwen voor 70.000 mensen die nieuw naar Nederland komen, dat hou je gewoon niet vol.” 

Ingrijpen in de studio
Op dat moment mengde Frank Lammers zich nadrukkelijk in het gesprek. Hij viel Keijzer in de rede en hield haar voor: “Wel lief zijn voor die mensen, hè.” De toon in de studio verschoof zichtbaar.

Keijzer reageerde direct en fel. “Ik ben buitengewoon lief voor mensen. Maar ik ben wel eerlijk. En deze aantallen, dat hou je gewoon op deze manier niet vol.” Ze benadrukte dat goede zorg alleen mogelijk is als de instroom beheersbaar blijft.

Lammers liet het daar niet bij en bleef herhalen dat Nederland goed moet zorgen voor asielzoekers. Keijzer was het daar in principe mee eens, maar legde de verantwoordelijkheid anders. “Dus moet je ervoor zorgen dat als iemand hiernaartoe komt om zich bij de man of de vader te vestigen, die man gewoon zelf zorgt dat hij huisvesting heeft. Dat vragen we van Nederlanders ook.”

Of de wetten het halen, is nog onduidelijk. Keijzer heeft steun nodig van partijen als D66, CDA of GroenLinks-PvdA. Ze wees erop dat juist die partijen eerder beloofden iets te doen aan migratie. “Nou, nu hebben ze de kans.”