De EEOC onderzoekt of bepaalde Diversity, Equity and Inclusion-programma’s (DEI) van Nike in strijd zijn met de Amerikaanse antidiscriminatiewetgeving. De klachten gaan over verschillende onderdelen van het personeelsbeleid, waaronder aannameprocedures, promoties, degradaties, ontslagen, stageplaatsen en mentorprogramma’s.

Volgens de toezichthouder zijn er aanwijzingen dat sommige programma’s mogelijk beperkt waren tot specifieke etnische groepen, waardoor andere sollicitanten of werknemers zouden zijn benadeeld.

Voor het onderzoek vraagt de EEOC uitgebreide informatie op, die in sommige gevallen teruggaat tot 2018. Het gaat onder meer om gegevens over personeelsreducties, de manier waarop het bedrijf informatie over afkomst en etniciteit verzamelt en gebruikt, en of dergelijke gegevens invloed hadden op beloningsstructuren of bonussen voor leidinggevenden.

Rechtszaak om documenten af te dwingen
Omdat Nike niet alle gevraagde documenten zou hebben verstrekt, heeft de EEOC een handhavingszaak aangespannen bij een federale rechtbank in Missouri. Met deze procedure wil de toezichthouder het bedrijf verplichten de ontbrekende informatie alsnog te overhandigen.

EEOC-voorzitter Andrea Lucas verklaarde dat het agentschap verplicht is om op te treden wanneer er signalen zijn dat personeelsbeleid mogelijk in strijd is met de wet. “Wanneer er sterke aanwijzingen zijn, onder meer via verklaringen van bedrijven zelf in uitgebreide openbare documenten, dat een DEI-programma van een werkgever mogelijk in strijd is met federale verboden op rassendiscriminatie of andere vormen van onrechtmatige discriminatie, zal de EEOC alle noodzakelijke stappen ondernemen, waaronder het uitvaardigen van dagvaardingen, om ervoor te zorgen dat we de zaak volledig kunnen onderzoeken.”

Zij benadrukte dat de Amerikaanse wetgeving gelijke bescherming biedt aan alle werknemers. “De wetgeving inzake discriminatie op de arbeidsmarkt is kleurblind en verplicht de EEOC om werknemers van alle rassen te beschermen tegen onrechtmatige arbeidspraktijken.”

Breder debat over diversiteitsbeleid
Het onderzoek naar Nike past in een breder debat in de Verenigde Staten over diversiteitsprogramma’s binnen grote bedrijven en universiteiten. Voorstanders stellen dat dergelijke initiatieven nodig zijn om historische ongelijkheid te verminderen en gelijke kansen te bevorderen. Critici vrezen dat sommige maatregelen juist kunnen leiden tot nieuwe vormen van discriminatie wanneer selectie- of promotiecriteria afhankelijk worden van afkomst of etniciteit.

De uitkomst van het onderzoek kan gevolgen hebben voor andere bedrijven met vergelijkbare programma’s. De EEOC is het enige federale agentschap dat bevoegd is om particuliere werkgevers te onderzoeken en zo nodig te vervolgen voor overtredingen van de Amerikaanse antidiscriminatiewetgeving.