Boswijk verdedigt Nederlandse hulp droneaanvallen Rusland, ondanks waarschuwing ministerie

Kort nadat bekend werd dat het Nederlandse defensiebedrijf Destinus betrokken was bij aanvallen op Russische doelen, sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het ambassadegebouw raakte beschadigd, terwijl Rusland Nederland eerder had beschuldigd van deelname aan de oorlog. Toch verdedigt staatssecretaris Boswijk (Defensie) de activiteiten van Destinus. Hij vindt het normaal dat Nederlandse bedrijven hun wapens testen in Oekraïne.
Boswijk ziet weinig problemen in de betrokkenheid van Destinus bij de oorlog. Volgens NRC hielp het bedrijf Oekraïense militairen bij het afvuren van aanvalsdrones op Rusland. 'Alle bedrijven doen dit. In elke oorlog zijn er bedrijven die kijken of hun spullen werken.' Daarmee wuift de CDA-bewindsman de zorgen over verdere Nederlandse betrokkenheid grotendeels weg tegenover De Telegraaf.
Boswijk neemt zorgen niet serieus
Deskundigen waarschuwen dat Nederland hierdoor dieper in het conflict betrokken kan raken. Boswijk maakt zich daar geen zorgen over. 'Uiteindelijk is het de verantwoordelijkheid van bedrijven zelf, wij hebben daar geen rol in.' Volgens hem zijn praktijkproeven noodzakelijk om Nederlandse militairen van goede wapens te voorzien.
De staatssecretaris prijst zelfs bedrijven die hun materieel in Oekraïne testen. Ook vindt hij dat er meer aandacht moet zijn voor Russische oorlogsmisdaden. 'Word wakker', zegt hij tegen degenen die zich zorgen maken. Daarmee legt hij de nadruk op de Russische agressie, maar gaat hij nauwelijks in op de mogelijke diplomatieke gevolgen.
Russische dreigementen gevolgd door inslag
Die gevolgen zijn inmiddels onderwerp van discussie. Destinus maakte openlijk bekend dat zijn raketten waren gebruikt bij een aanval op de Krimbrug. De Russische ambassade reageerde daarop met dreigende woorden. 'Mengt Den Haag zich openlijk in het conflict?', vroeg de ambassade.
Niet lang daarna sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het gebouw liep lichte schade op, maar medewerkers bleven ongedeerd. Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) liet de Russische ambassadeur ontbieden. Een direct verband tussen de inslag en de Russische dreigementen is niet vastgesteld.
Ministerie en hoogleraar waarschuwen voor directe betrokkenheid bij oorlog
Opvallend is dat het ministerie van Defensie zelf wel degelijk risico's ziet bij deze werkwijze. Volgens het ministerie geldt 'het inzetten van wapens tegen een strijdende partij als rechtstreekse deelname aan vijandelijkheden'. Defensie noemt dit zorgelijk. Ook hoogleraar oorlogsrecht Liesbeth Zegveld waarschuwt dat burgers die actief betrokken raken bij gevechten hun bescherming kunnen verliezen. 'Als die grens vervaagt, kan dat gevaar opleveren voor burgers.'
Zegveld waarschuwt bovendien dat Nederland hierdoor zelf bij de oorlog betrokken kan raken. Dat is extra gevoelig omdat de Nederlandse overheid grote bedragen investeert in Destinus. Afgelopen zomer bestelde Nederland nog zevenhonderd kruisraketten voor 250 miljoen euro bij het bedrijf. 'Het formele standpunt is dat Nederland niet in oorlog is. Maar door als land bedrijven die zo meedoen te steunen, rommel je jezelf wel de oorlog in.' Terwijl Boswijk de zorgen grotendeels wegwuift, wijzen zowel het ministerie als de hoogleraar op de risico's van rechtstreekse betrokkenheid bij de oorlog.
Kritiek op houding staatssecretaris
Boswijk erkent dat Destinus voorzichtiger had kunnen communiceren. 'Natuurlijk moeten we niet roekeloos worden, ik had de communicatie anders gedaan.' Toch blijft hij achter het bedrijf staan. Minister Yesilgöz (Defensie) was juist terughoudender en benadrukte dat de inslag onderzocht moet worden.
Op de defensiebeurs in Rotterdam hield Destinus ondertussen de deuren van zijn stand gesloten. Volgens betrokkenen testen meer defensiebedrijven hun producten in Oekraïne, maar spreken zij daar doorgaans niet openlijk over. Boswijk verdedigt de praktijk, terwijl de discussie over de risico's voor Nederland daarmee niet is verdwenen.



















































