Het VK dreigt terug te keren naar de EU: dit kan het land miljarden kosten

De Britse premier Andy Burnham wil opnieuw onderzoeken hoe nauw het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie moet samenwerken. Vrijdag 20 november sprak hij in Brussel met Europese leiders over nieuwe afspraken. De Brusselse denktank Freedom and Sovereignty Initiative Europe (FSI Europe) waarschuwt echter voor de gevolgen van verdere toenadering. Volgens de organisatie is de EU sinds het Brexitreferendum van 2016 op belangrijke punten achteruitgegaan.
Burnham vindt dat de Brexit onvoldoende heeft opgeleverd en wil een nationale discussie over de toekomst van de relatie met Brussel. Een nieuwe aanvraag voor EU-lidmaatschap sluit hij op langere termijn niet uit. Voorlopig blijft hij wel gebonden aan de belofte om niet terug te keren naar de Europese interne markt of douane-unie.
Minder democratische controle en hogere kosten
Volgens FSI Europe heeft Brussel de afgelopen tien jaar steeds meer macht naar zich toegetrokken. De denktank wijst op het gebruik van noodregels waarmee besluiten zonder volledige betrokkenheid van het Europees Parlement kunnen worden genomen. Als voorbeeld noemt de organisatie het Europese defensieleenprogramma SAFE, ter waarde van 150 miljard euro.
Een terugkeer zou volgens eigen berekeningen van FSI Europe ook fors duurder worden. De denktank schat de jaarlijkse Britse nettobijdrage op 24 tot 29 miljard pond, ongeveer het dubbele van vóór de Brexit. Bovendien zou Londen waarschijnlijk niet opnieuw dezelfde uitzonderingsposities krijgen. Zo is een nieuwe korting op de EU-afdracht onzeker.
Migratie en economische problemen
Ook het Europese migratiebeleid krijgt stevige kritiek. FSI Europe wijst erop dat EU-landen in 2024 ongeveer 1,2 miljoen mensen het staatsburgerschap verleenden. Nieuwe EU-burgers krijgen daarmee het recht om in andere lidstaten te wonen en werken. Volgens de denktank moet Groot-Brittannië bij verdere integratie rekening houden met die gevolgen.
Daarnaast ziet de organisatie grote economische problemen binnen de Unie. Duitsland kende in 2023 en 2024 economische krimp en groeide in 2025 nauwelijks. Sinds het Brexitreferendum groeide de Britse economie volgens de aangehaalde cijfers met 14,7 procent, tegenover 8 procent in Duitsland. Sommige economen denken echter dat de Britse groei binnen de EU hoger had kunnen uitvallen.
Schulden en Europese regelgeving
FSI Europe waarschuwt eveneens voor de hoge staatsschulden van verschillende lidstaten. De Franse overheidsschuld zou volgend jaar richting 122 procent van het bruto binnenlands product stijgen. Volgens de denktank kan hernieuwd lidmaatschap Britse belastingbetalers blootstellen aan financiële risico's van gezamenlijke Europese leningen.
Ook de toenemende regelgeving baart de organisatie zorgen. Zij noemt onder meer Europese regels voor digitale diensten, kunstmatige intelligentie en klimaatverplichtingen voor bedrijven. Volgens FSI Europe maken deze regels het ondernemen ingewikkelder en remmen ze investeringen.
Zorgen over protesten en vrije meningsuiting
De denktank wijst daarnaast op maatschappelijke onrust in Europese landen, waaronder Frankrijk. Stijgende kosten van levensonderhoud en onvrede over overheidsbeleid spelen volgens de organisatie een belangrijke rol. Verder vreest zij dat Europese maatregelen tegen desinformatie de vrijheid van meningsuiting beperken.
FSI Europe-voorzitter Frank Füredi vindt dat het mislukken van Britse Brexitbeloften geen argument is voor terugkeer. 'Integendeel, het is een argument voor meer Brexit', stelt hij. Volgens Füredi zijn de Europese economieën verzwakt en is Brussel minder democratisch geworden. Zijn boodschap is dat Groot-Brittannië beter gebruik moet maken van zijn onafhankelijkheid.

















































