D66-minister wil dat Nederlanders inleveren: ‘Luxe kost tijd, en die hebben we niet’
De nieuwe D66-minister van Volkshuisvesting, Elanor Boekholt-O’Sullivan, kiest voor een ingrijpende koers: woningen moeten minder luxueus en van mindere kwaliteit worden om sneller woningen te bouwen. Nederland kampt met een tekort van 400.000 huizen en de druk op de woningmarkt blijft toenemen. Volgens haar is snelheid belangrijker dan comfort en perfectie van huizen. ‘De huizen moeten gebouwd worden: dat is nu de primaire behoefte. Luxe kost tijd, en die hebben we niet', vertelt ze in een interview met The Guardian. Ook moet volgens de minister geaccepteerd worden door Nederlanders dat de luxe in het dagelijkse leven drastisch achteruit kan gaan.
De minister wil jaarlijks 100.000 woningen realiseren. Daarvoor moeten regels worden versimpeld en procedures sneller verlopen. Maar vooral moeten verwachtingen omlaag. Minder luxe betekent volgens haar dat woningen niet altijd aan alle wensen en eisen kunnen voldoen.
Boekholt-O’Sullivan baseert haar aanpak deels op haar militaire achtergrond. Daar leerde zij volgens eigen zeggen te denken in basisbehoeften. Niet alles hoeft perfect te zijn, zolang het functioneert.
Minder luxe in wonen en bouwen
De minister wil lokale regels en eisen verminderen. Ze noemt sommige voorschriften ‘duur en onnodig’. Door deze te schrappen, moet de bouwproductie omhoog. Tegelijk betekent dit dat woningen eenvoudiger worden uitgevoerd.
Ze stelt dat perfectie niet langer haalbaar is. ‘Als je elk jaar 100.000 woningen wilt bouwen, dan werkt het niet als alles perfect moet zijn, dus waar zijn we bereid onze eisen te verlagen?’ Daarmee wijst ze op concessies in kwaliteit, ruimte en afwerking.
Ook gebruikt ze haar militaire ervaring als voorbeeld. ‘Ik zorg dat ik kan eten, slapen, douchen en werken. We moeten weer simpel worden.’
Minder luxe ook in dagelijks leven
De minister gaat verder dan alleen bouwen. Ze stelt dat ook burgers hun gedrag moeten aanpassen. Nederlanders hebben relatief veel ruimte en gebruiken veel energie. Volgens haar kan dat niet zo blijven.
‘We kunnen niet doorgaan zoals nu, met de gedachte dat iedereen altijd nieuwe apparaten kan kopen en die de hele dag aan kan zetten wanneer hij wil.’ Ze waarschuwt dat het elektriciteitsnet dit niet aankan. Daarom pleit ze voor een ‘praktische aanpak’ en een ‘volwassen gesprek’.
Ze illustreert dat met een opvallend voorbeeld uit haar tijd in Afghanistan. ‘Toen ik in Afghanistan was, kreeg je een muntje voor een douche en een muntje om naar huis te bellen.’ Ze voegt daaraan toe: ‘Ik zeg niet dat we hier met muntjes moeten werken, maar als je samenleeft, moet je afspraken maken.’
Politieke koers en uitdagingen
De minister wil landelijke regels invoeren en procedures versnellen. Ook wil ze leegstand aanpakken met boetes. Tegelijk moet ze politieke steun vinden om deze plannen door te voeren.
Oud-Eerste Kamerlid Henk Otten is kritisch in reactie op het interview. ‘Nederlanders moeten kleiner en soberder gaan wonen, douchemuntjes krijgen zoals het leger in Afghanistan en ’s nachts de was doen, anders stort het stroomnet in elkaar volgens D66-minister van Volkshuisvesting Elanor Boekholt-O’Sullivan.’
NSC-oprichter Pieter Omtzigt is ook kritisch. 'Een nieuwe minister presenteert plannen in de Kamer normaal gesproken. Hier worden heel radicale plannen zonder scherpe vervolgvragen in een buitenlandse krant gepresenteerd. wat bedoelt ze met douchemuntjes, met niet altijd je apparaten kunnen aanzetten?'
