Schaepman wijst specifiek op de rol van de Marokkaanse gemeenschap in criminaliteitscijfers. “De Marokkaanse gemeenschap is voor meer dan de helft in absolute zin, dus niet eens relatief, verantwoordelijk voor de meeste, zeker de geweldscriminaliteit. Dan kun je niet ontkennen dat er iets aan de hand is.” Hij plaatst dit niet alleen in een Nederlandse context. “En dan ook nog eens als dat in België ook het geval is en ook voor een groot deel in Frankrijk.”

Voormalig politiecommissaris Sander Schaepman over criminaliteit onder Marokkanen: "De Marokkaanse gemeenschap is voor meer dan de helft in absolute zin, dus niet eens relatief, verantwoordelijk voor de meeste, zeker de geweldscriminaliteit. Dan kun je niet ontkennen dat er iets… pic.twitter.com/xVJ1wts65w

— Strijder124 (@Strijder124) March 21, 2026

Volgens Schaepman wordt het debat over criminaliteit bemoeilijkt door sociale en politieke druk. Hij stelt dat mensen die problemen benoemen snel worden weggezet. “Als je de feiten al niet eens kan benoemen of zoals Johan terecht zegt, dan word je xenofoob, vreemdelingenhater genoemd, racist of islamofobie. Die onzin, daar moeten we eens mee kappen. Die politieke correctheid moet je echt door het toilet spoelen. Want je lost niks op als je niet kunt beginnen met het benoemen van de feiten.” Hij benadrukt dat het ontbreken van openheid leidt tot een gebrek aan effectieve oplossingen. Volgens hem moet het gesprek eerlijker en directer worden gevoerd.

Schaepman pleit voor een andere aanpak richting de betrokken groepen. Hij vindt dat er meer nadruk moet komen op verantwoordelijkheid en gedragsverandering. “Je moet met die Marokkaanse gemeenschap een ander gesprek gaan voeren dan alleen maar koesteren. Het moet ophouden met dit gedrag. En hoe gaan wij, en zeker ook de gemeenschap zelf, hier nou aan werken dat het ophoudt? En daar moet je ook misschien wel consequenties aan verbinden.”

Daarnaast wijst hij op het belang van gedeelde normen en waarden. “En daarnaast moet je ook met ze in gesprek om, om duidelijk te maken van wat nou de waarden en normen zijn die dit land zo groot hebben gemaakt. Want wij zijn wereldkampioen in als het gaat om tolerantie en alles maar toelaten.”

De oud-commissaris uit ook kritiek op de reactie van politici en politie. Hij noemt voorbeelden waarbij volgens hem selectief wordt gereageerd op incidenten. “DENK staat wel vooraan op het moment dat er een incident is in Utrecht met 2 dames die zich daarvoor al hebben misdragen. Dan is Leiden in last.” Volgens hem blijft het daarna stil. “Maar als dan 2-3 weken later, dit gebeurt met diezelfde groep, dan is het in één keer stil. Dat kun je niet volhouden, dan ben je niet geloofwaardig.”

Ook het optreden van de politie baart hem zorgen. “Ik zag vorige week politiemensen wegrennen, daar ben ik echt allergisch voor. Dat moet de bedoeling niet zijn.”

Schaepman zet vraagtekens bij de daling van geweldscriminaliteit in statistieken. Volgens hem geven cijfers geen volledig beeld. “Dat noemen we in de wetenschap de dark numbers. Dat is criminaliteit die gebeurt, maar die wij niet herkennen in de cijfers. En dat is een enorme grote groep als het gaat om deze bevolkingsgroepen. Mensen doen geen aangifte of melden het niet.” Hij wijst op een mogelijke angstcultuur. “Op scholen is er een enorme angstcultuur onder kinderen als het gaat om die bevolkingsgroep en dus is er een vertekend beeld wat je dan kunt zien in de cijfers.”