De mislukking van de asielnoodmaatregelenwet volgde op een complexe politieke kettingreactie. De wet, opgesteld onder leiding van Marjolein Faber, moest het asielbeleid aanscherpen. Maar een cruciale wijziging — de zogenoemde novelle — werd afgewezen. Die aanpassing moest regelen dat hulp aan illegalen niet strafbaar zou worden, terwijl illegaliteit zelf dat wel bleef. Zonder die wijziging trokken partijen als CDA en SGP hun steun in. Uiteindelijk stemden 38 van de 75 senatoren tegen.

Aan tafel bij Vandaag Inside werd zichtbaar hoe ingewikkeld het politieke proces is geworden. Van der Gijp zei: “Ik denk dat Nederlanders die er naar zitten te kijken, het totaal niet meer serieus nemen.” En hij voegde daaraan toe: “En die denken maar één ding: de migratie gaat niet opgelost worden de komende tien jaar. Dat huizenbouwen gaat ook de komende tien jaar niet opgelost worden. En die stikstof hangen we ook nog jaren aan vast.” 

De rol van de PVV
De verwarring werd vergroot door de rol van de PVV. De partij stemde onverwacht tegen de novelle, terwijl die nodig was om andere partijen aan boord te houden. Daardoor viel het politieke bouwwerk uit elkaar. Volgens Van der Gijp raakt dit de kern van het probleem. “De meeste mensen hebben bewust gestemd op partijen waar ze van vertrouwden: we krijgen een streng asielbeleid. En die begrijpen het niet meer.” 

Ondertussen blijft de politieke strijd doorgaan. De VVD noemt de uitkomst “zeer teleurstellend” en wil alsnog strengere maatregelen. D66 houdt vast aan inhoudelijke bezwaren tegen de wet. En binnen de coalitie wordt over en weer met de vinger gewezen.