steeds meer gemeenten leggen in coalitieakkoorden vast dat zij geen asielzoekers willen opvangen. Dat zorgt voor scherpe reacties van linkse partijen, die vinden dat gemeenten de wet moeten uitvoeren. Bosma legt juist de nadruk op lokale democratie, verkiezingsbeloften en het groeiende gebrek aan draagvlak voor extra opvang.

Gemeenten hebben volgens Bosma ruimte
Bosma zegt dat gemeenteraden die nul asielzoekers willen opvangen daar niet zomaar om kunnen worden weggezet. Volgens hem hebben zij politieke mogelijkheden om zich tegen de Spreidingswet te verzetten. Ook vindt hij dat burgemeesters vaker aan de kant van hun inwoners zouden moeten staan.

‘Nou, daar hebben ze helemaal gelijk in. En gemeenteraden hebben ook die mogelijkheid om dat te doen. Feit is ook wel dat ze een probleem krijgen met die ongekozen burgemeesters die dan weer de hakken in het zand zetten. Je zou van burgemeesters verwachten dat ze solidair zouden moeten zijn met hun bevolking, maar dat telt blijkbaar helemaal niet meer.’

Daarmee richt Bosma zijn pijlen niet alleen op Den Haag. Hij zet ook vraagtekens bij de rol van burgemeesters in het lokale debat. Volgens hem wringt het als gekozen gemeenteraden iets anders willen dan bestuurders die niet rechtstreeks door inwoners zijn gekozen.

Kritiek op dubbele maat
Bosma vindt dat tegenstanders van deze gemeenten selectief omgaan met wetgeving. Hij noemt Amsterdam als voorbeeld van een gemeente die volgens hem ook landelijke wetten aan de kant schuift. Volgens Bosma is er dan veel minder politieke verontwaardiging.

‘Ze moeten ook niet te krampachtig doen, want we zien dat heel veel gemeenten landelijke wetten aan hun laars lappen. Dus bijvoorbeeld in Amsterdam het boerkaverbod of de taaleis voor illegalen. De loco burgemeester van Amsterdam roept gewoon op dat de illegalen naar Amsterdam moeten komen. Dan mag alles maar. Dat is allemaal Sinterklaasje. Kom maar binnen met je knecht. En dan is die spreidingswet ineens heilig verklaard. Dus als het binnen de ideologie past van gemeenten, dan is dat geen probleem.’

Vervolgens maakt Bosma zijn punt nog scherper. ‘En dan is wetsovertreding nooit een argument. Maar als het ineens over de Spreidingswet gaat, dan roept iedereen we moeten ons wel aan de wet houden.’

Spreidingswet blijft inzet van debat
De Spreidingswet is nog steeds van kracht. Gemeenten die niet meewerken, kunnen later mogelijk door de minister worden gedwongen om opvang te regelen. Bosma vindt juist dat de wet zo snel mogelijk moet verdwijnen.

Toen hem werd voorgehouden dat burgers of gemeenten dan ook andere wetten naast zich neer zouden kunnen leggen, kwam Bosma terug op zijn hoofdpunt. ‘Ja, daarom is het van het grootste belang dat die Spreidingswet ook gewoon van tafel gaat.’

Bosma erkent dat wetten gelden, maar wijst op de mogelijkheden die gemeenten hebben. ‘Ja, we moeten ons allemaal aan de wet houden. Maar kijk, zo'n gemeente kan best daartegen procederen.'